III SA/Wr 41/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 414/09 odrzucającym skargę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wraz ze skargą o wznowienie postępowania złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką małoletnich dzieci, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia otrzymywanego przez jego żoną w wysokości 2.600 zł, a ze składników majątkowych posiada: mieszkanie o pow. 48 m2 i samochód osobowy marki S. (rok prod. 1999 r.). Dodał, że z uwagi na swój stan zdrowia (udar niedokrwienny mózgu, założony stymulator serca) ma orzeczoną niepełnosprawność (umiarkowany stopień), nie osiąga dochodu i korzysta z pomocy PFRON w składakach na ZUS (488 zł). We wniosku złożonym w dniu 20 marca 2010 r. skarżący oświadczył, że do 26 marca 2010 r. ma zwolnienie lekarskie, a dochód uzyskiwany przez jego żonę wynosi 2.800 zł. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "K.", a zobowiązany jest do ponoszenia następujących wydatków: opłata za energię elektryczną (za 2 m-ce, IX-XI 2009 r.)- 355, 13 zł i czynsz za mieszkanie- 429, 44 zł. Z deklaracji podatkowej wynika, że w 2009 r. skarżący osiągnął przychód w wysokości 47.023, 98 zł a jego żona- 52.646, 90 zł, i przysługuje im roszczenie o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 2.230 zł. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący dokonuje na niego wpłat własnych (w I br. - 800 zł, w II br. - 2000 zł, w III br. - 800 zł), a saldo na dzień 19.03.2010 r. wynosiło 1.017, 28 zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. żonę); nie przedłożył wyciągów z wszystkich posiadanych przez jego rodzinę rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych ruchomości; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie przedłożył dokumentów finansowych obrazujących sytuację prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej; nie wyjaśnił dlaczego nie otrzymuje zasiłku chorobowego. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie. Z załączonego do wniosku wyciągu bankowego wynika, iż w okresie toczenia się postępowania w sprawie na koncie skarżącego znajdowały się środki finansowe znacznie przekraczające wysokość wymaganych kosztów sądowych, w szczególności jak wynika z zapisów operacji bankowych skarżący sam dokonywał na konto znacznych wpłat, co sugeruje, że oprócz otrzymywanych na to konto środków skarżący posiada inne źródła dochodu nie dokumentowane na tym koncie i nie wykazywane we wniosku. Podkreślić należy, iż istotne przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy są jedynie aktualne, miesięczne niezbędne wydatki skarżącego (a np. przedstawiony rachunek za energię elektryczną dotyczy okresu IX-XI 2009 r.). Pamiętać również należy, że skarżący otrzyma (lub już otrzymał) zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 2.230 zł. Zestawiając wysokość uzyskiwanego przez jego rodzinę dochodu z przedstawionymi wydatkami uznać należy, że skarżący posiada możliwość opłacenia swoich niezbędnych wydatków i pokrycia kosztów sądowych. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.