III SA/Wr 41/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr 41/10 w sprawie ze skargi H. N. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. akt [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wraz ze skargą o wznowienie postępowania złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i [...], rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia otrzymywanego przez jego żonę w wysokości [...] zł, a ze składników majątkowych posiada: mieszkanie o pow. [...] m2 i samochód osobowy marki [...] (rok prod. [...]). Dodał, że z uwagi na swój stan zdrowia ([...]) ma orzeczoną niepełnosprawność (umiarkowany stopień), nie osiąga dochodu i korzysta z pomocy PFRON w składkach na ZUS ([...] zł). W uzupełnieniu wniosku skarżący podał, że do [...] r. ma zwolnienie lekarskie, a dochód uzyskiwany przez jego żonę wynosi [...] zł. Z załączonych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", a zobowiązany jest do ponoszenia następujących wydatków: opłata za energię elektryczną (za 2 m-ce, [...] r.)- [...] zł i czynsz za mieszkanie- [...] zł. Z deklaracji podatkowej wynika, że w [...] r. skarżący osiągnął przychód w wysokości [...] zł a jego żona- [...] zł, i przysługuje im roszczenie o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący dokonuje na niego wpłat własnych (w [...] - [...] zł, w [...] - [...] zł, w [...] - [...] zł), a saldo na dzień [...] r. wynosiło [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia, że wnioskodawca nierzetelnie udokumentował i opisał swoją sytuację majątkową i finansową, co uniemożliwiło prawidłową ocenę jego możliwości sfinansowania zainicjowanego postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył sprzeciw od orzeczenia referendarza żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że wnioskodawca nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, a w dniu [...] r. poddany został badaniom na urządzeniu [...] (badanie [...]), a nadto oczekuje na termin wizyty u [...]. Wyjaśnił, że decyzją prokuratora został skierowany na badania psychologiczne. Oświadczył, że w dniu [...] r. otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłek chorobowy za okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł. Według oświadczenia, ostatni rachunek za energię elektryczną wyniósł [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu go wniesiono, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpoznawana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako sąd pierwszej instancji. Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącego wypada w pierwszej kolejności wskazać następujące zasady normatywne. Zgodnie z art. 243 p.p.s.a., stronie – na jej wniosek – może być przyznane prawo pomocy. Stosownie zaś do art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych (w całości lub w części) albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym – jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że zasadą jest powinność ich ponoszenia przez stronę, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Ponadto, koszty sądowe należy traktować jako bieżące wydatki w budżecie rodziny, które winny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że dochód skarżącego oraz jego żony, wynosi ponad [...] zł miesięcznie, nawet w czasie przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim ([...] zł żony, [...] zł zasiłek skarżącego). Kwota ta znacznie przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w Polsce. Natomiast wpis sądowy w zainicjowanej sprawie wynosi 100 zł, zatem skarżący z pewnością ma możliwość jego uiszczenia. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 tej samej ustawy, należało orzec, jak w sentencji.