III SA/Wr 410/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Magdalena Jankowska-Szostak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Prezydent W. (dalej: organ I instancji) orzekł o cofnięciu Z. C. (dalej: skarżący, strona) uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. skarżący uzyskał negatywny wynik egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A. Powołując się na treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341, ze zm. – dalej: ustawa) organ stwierdził, że konieczne jest w tych warunkach cofnięcie stronie wskazanych wyżej uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że w 1993 r. brał udział w wypadku drogowym z udziałem pieszej, na skutek czego Sąd Rejonowy w T. skazał go na cztery lata zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A, B, C i D. Zdaniem odwołującego się, po ustaniu tego zakazu, prawo jazdy powinno zostać mu zwrócone w 1999 r., ale tak się nie stało. Podniósł, że prawo jazdy kategorii A posiadał od 1972 r., zaś na przełomie 1972 r. 1973 r. posiadał już prawo jazdy kategorii C. W kolejnym piśmie z dnia 10 maja 2019 r., Odwołujący się zwrócił się do Kolegium o wyjaśnienie podstawy prawnej i najważniejszej przesłanki oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy od 1972 r. jest posiadaczem prawa jazdy kategorii A. Dodał w tym kontekście, że posiada dyplomy i puchary za zwycięstwa w zawodach motocyklowych z lat siedemdziesiątych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO, organ odwoławczy), po przeprowadzeniu pismem z dnia 12 czerwca 2019 r., wezwało organ pierwszej instancji do przekazania urzędowego potwierdzenia uzyskania przez odwołującego się negatywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, na który powoływał się organ w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 28 czerwca 2019 r., organ pierwszej instancji poinformował Kolegium, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ośrodek egzaminowania przesyła organowi wydającemu prawo jazdy informację o pozytywnym bądź negatywnym wyniku egzaminu poprzez aktualizację profilu kandydata na kierowcę w centralnej ewidencji kierowców. Tym samym organ pierwszej instancji otrzymuje wyniki egzaminów jedynie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego i nie posiada sporządzonych przez ośrodki egzaminowania pisemnych wyników egzaminów. Jednocześnie organ pierwszej instancji przekazał Kolegium kolejne pismo Strony, do którego dołączyła ona arkusz przebiegu praktycznej części egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii A, zakończonego wynikiem negatywnym. Skarżoną obecnie decyzją z [...] r. nr SKO [....] SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy wskazał, że skutkiem zatrzymania prawa jazdy na okres przekraczający rok jest konieczność poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego i złożenie tego egzaminu z wynikiem pozytywnym. Natomiast stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu jest równoznaczne z utratą kwalifikacje do kierowania pojazdami określonej kategorii i powoduje konieczność wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w T. II Wydział Karny z dnia [...] r., sygn.. [...], na mocy którego wobec skarżącego został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych we wszystkich strefach ruchu na okres 4 lat. W wykonaniu tego zakazu organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r. "Zawiadomienie o wykonaniu kary dodatkowej", w którym został określony okres zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kategorii A, B, C i D, nr [...] - od dnia 15 kwietnia [...] r. do dnia 15 kwietnia [...] r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się także decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r., o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii A, B, C i D, nr [...], w związku z uprzednim zatrzymaniem prawa jazdy na okres przekraczający rok i wynikającym z tego obowiązkiem kierowcy poddania się ponownemu sprawdzeniu kwalifikacji. Akta te zawierają także wniosek strony się z dnia 14 listopada 2018 r. o wydanie mu prawa jazdy kategorii A. W sytuacji tej znajduje zastosowanie powołany wyżej art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, nakładający na osobę ubiegającą się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok, obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Dalej organ podniósł, że zarówno z informacji przekazanych przez organ pierwszej instancji, jak i samego odwołującego się wynika, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. odbył on część praktyczną egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii A, która zakończyła się wynikiem negatywnym. Zatem na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy należało stwierdzić, że odwołujący się utracił w tym zakresie kwalifikacje i starosta zobowiązany był wydać decyzję o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, co miało miejsce w badanej sprawie. Na okoliczność tę nie mogło mieć wpływu zaliczenie przez stronę z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 2 ustawy, egzamin państwowy przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji składa się z części teoretycznej i praktycznej. O złożeniu egzaminu z wynikiem pozytywnym można zatem mówić jedynie w przypadku pozytywnego zaliczenia obu części tego egzaminu. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, że przysługuje skarżącemu uprawnienie do zdawania egzaminu praktycznego przy jednoczesnym uznaniu, że egzamin teoretyczny został prawidłowo zdany i powinien być zaliczony jako pierwszy etap uprawnień do kierowania pojazdami. Zarzucił naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy polegające na przyjęciu , że negatywny wynik egzaminu sprawdzającego w części praktycznej wywołał skutek w postaci cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Jego zdaniem pominięty został istotny dowód w sprawie w postaci protokołu zdanego z wynikiem pozytywnym egzaminu teoretycznego, którego uwzględnienie powinno skutkować zwolnieniem skarżącego z obowiązku zdawania ponownie egzaminu teoretycznego. Podkreślił, że brak jest w sprawie okoliczności uzasadniających traktowanie go ze szczególnym rygoryzmem. Jakkolwiek jest świadomy konsekwencji prawnych wypadku z 1993 r. i skazania, jednak zgodnie z przepisami, po upływie okresu zawieszenia kary tj. w 1999 r. nastąpiło z mocy prawa zatarcie skazania. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ prawidłowo, zdaniem Sądu zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b), art. 51 ust. 2 i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy, zaś argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela. Utrzymana przez SKO w mocy decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 103 ust. pkt 1 lit. c) ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3. W myśl tego ostatniego przepisu, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega: 1) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji; 2) osoba ubiegająca się o: a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji, b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Zgodnie zaś z art. 49 ust. 2 ustawy, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że skarżący, na mocy wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...] r. miał orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Zgodnie z brzmieniem art. 49 ust. 1 pkt 2 lit b) – chcąc odzyskać prawo jazdy – zobowiązany był się zatem poddać egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Podnoszony przez skarżącego w toku postępowania fakt, że od zdarzenia, w związku z którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów minęło 26 lat oraz że nastąpiło zatarcie skazania, pozostaje bez wpływu na wskazane wyżej warunki zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, określone w ustawie. Upływ czasu i w rezultacie zatarcie skazania odnoszą skutki w zakresie prawa karnego i ewentualnie w innych dziedzinach prawa o tyle, o ile przepisy te wiążą określone konsekwencje z uprzednią karalnością danej osoby. Zaostrzone wymogi dotyczące odzyskania prawa jazdy, wynikające z art. 49 ust. 1 pkt 2 lit b) i wyrażające się w konieczności ponownego sprawdzenia umiejętności kierowania pojazdami danej kategorii, nie zostały natomiast powiązane w żaden sposób z samym faktem i datą ukarania kierowcy, ale z okresem zastosowania środka dodatkowego (zakaz prowadzenia pojazdów), przez który to czas kierowca był pozbawiony możliwości korzystania ze swoich uprawnień w tym zakresie. Jak wynika z art. 51 ustawy, egzamin państwowy składa się z części teoretycznej przeprowadzonej w formie testów (pkt 1) oraz z części praktycznej, przeprowadzanej przy użyciu odpowiedniego do uprawnienia pojazdu (pkt 2). Warunkiem przystąpienia do praktycznej części egzaminu państwowego jest uzyskanie pozytywnego wyniku z części teoretycznej (art. 52 ust. 1). Formę, przebieg i warunki zaliczenia egzaminu kwalifikacyjnego regulowało w dniu wydania decyzji rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U z 2016 r., poz. 232) – dalej: rozporządzenie. Zgodnie z brzmieniem § 31 powyższego rozporządzenia pozytywny wynik egzaminu państwowego uzyskuje osoba, która otrzymała pozytywny wynik z części teoretycznej i części praktycznej egzaminu państwowego – jeżeli ich zdanie jest wymagane. Z treści przytoczonego przepisu wynika więc jednoznacznie, że egzamin może być uznany za zdany z oceną pozytywną jedynie wówczas, gdy obie jego części – teoretyczna i praktyczna – zostały pozytywnie zaliczone przez zdającego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że skarżący zaliczył z wynikiem pozytywnym część teoretyczną egzaminu w dniu7 grudnia 2018 r., a w dniu 16 kwietnia 2019 r. przystąpił do części praktycznej. Jak potwierdza arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii A, skarżący kierując pojazdem wyjechał poza linię i egzamin w tej części został przerwany oraz zakończony oceną negatywną. Podkreślić trzeba, że również sam skarżący nie kwestionuje, że w grudniu 2018 r. zaliczył z oceną pozytywną jedynie część teoretyczną egzaminu na prawo jazdy kategorii A, natomiast część praktyczną w kwietniu 2019 r. zakończył z wynikiem negatywnym. W świetle cytowanej regulacji oznacza to, że egzamin państwowy, o którym mowa w art. 51 ustawy nie mógł zatem zostać uznany za zdany przez skarżącego. Warunki ponownego zdawania egzaminu – w razie uzyskania wyniku negatywnego z części teoretycznej lub praktycznej albo w razie nie przystąpienia do egzaminu w wyznaczonym terminie określone zostały w § 11 ust. 3 rozporządzenia, gdzie wskazuje się, że na wniosek złożony przez kierowcę, ośrodek egzaminowania wyznacza mu kolejny termin egzaminu po uiszczeniu opłaty za egzamin. Osobie takiej wskazuje się pierwszy wolny termin egzaminu. Powyższe nie niweluje natomiast negatywnego wyniku uzyskanego z egzaminu, który choćby w części nie został wcześniej zakończony z oceną pozytywną. To zaś – w świetle przytoczonej regulacji art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy - stanowi przesłankę wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Jak podkreśla się w orzecznictwie, decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami są aktami o charakterze związanym i nie zależą od uznania organu administracji. Związanie oznacza, że w przypadku spełnienia wskazanych w ustawie przesłanek organ ma nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek wydać decyzję o wskazanej w przepisie treści (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1389/15 ) . Kwestia wyznaczenia dodatkowego terminu egzaminu nie jest już natomiast objęta zakresem przedmiotowym decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, a w konsekwencji także nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na taką decyzję. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).