III SA/Wr 412/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] (Nr [...]), orzekającą o anulowaniu czynności materialno-technicznej przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego R. K. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda D. podkreślił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.e.l.d.o."). Powołał się przy tym na art. 47 ust. 1 u.e.l.d.o., według którego organ gminy obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania, przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby. Wojewoda zwrócił uwagę na przesłanki dokonania zameldowania. Wskazując na dyspozycję art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. organ drugiej instancji stwierdził, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednakże, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 u.e.l.d.o. Na kanwie tych uregulowań organ odwoławczy wywiódł, że postępowanie w sprawie anulowania zameldowania na pobyt stały R. K. w lokalu przy ul. K. [...] m [...] we W. wszczęte zostało na wniosek M. Ł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pomimo dokonanego w dniu 14 lutego 2005 r. zgłoszenia pobytu stałego, R. K. nie zamieszkał w jej lokalu i nie wniósł do niego swoich rzeczy. Ponadto stwierdziła, że R. K. jest konkubentem jej córki i faktycznie zamieszkuje z nią w lokalu przy ul. św. W. [...] we W. W złożonych w dniu 24 marca 2006 r. zeznaniach R. K. potwierdził, że nigdy nie wprowadził się do lokalu przy ul. K. [...] m [...] we W. Wyjaśnił, że miał taki zamiar po rozstaniu z córką M. Ł., jednak do tego nie doszło z uwagi na sprzeciw właścicielki mieszkania. W trakcie postępowania wyjaśniającego wskazani przez wnioskodawczynię świadkowie: P. M. i A. M. potwierdzili fakt niezamieszkiwania R. K. w spornym lokalu. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Prezydent W. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego R. K. w lokalu przy ul. K. [...] m [...] we W., uznając, że zameldowanie go w dniu 14 lutego 2005 r. w wymienionym lokalu było czynnością wadliwą, uwzględniono bowiem okoliczności niezgodne ze stanem faktycznym. W odwołaniu od tej decyzji R. K. zarzucił, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie jest zasadne, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie odzwierciedla stanu faktycznego. Podniósł przy tym, że Wydział Meldunkowy dla Dzielnicy W.-Ś. dokonał zameldowania, co w jego ocenie, świadczy o tym, że jest w pełni uprawniony do korzystania i zamieszkiwania w spornym lokalu. Ponadto skarżący zakwestionował wiarygodność przesłuchanych w sprawie świadków, podnosząc, że weszli oni w przeszłości w konflikt z prawem. Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż - jak wynika z akt sprawy - odwołujący się nigdy nie zamieszkał w lokalu przy ul. K. [...] m [...] we Wrocławiu. Wprawdzie R. K. - jak wskazano w uzasadnieniu decyzji ostatecznej - podniósł, iż zamieszkiwanie w tym lokalu nie było możliwe wskutek sprzeciwu M. Ł., to jednak w niniejszej sprawie, w której organ ewidencji ludności rozstrzyga wyłącznie o prawidłowości dokonanej rejestracji zameldowania, rozpatrywane jest jedynie, czy po stronie odwołującego się spełnione zostały przesłanki zameldowania na pobyt stały określone w art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o., według którego miejscem pobytu stałego jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Podsumowując argumentację ostatecznego rozstrzygnięcia, Wojewoda D. podkreślił, że R. K. - pomimo dokonanego w dniu 14 lutego 2005 r. - zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. K., faktycznie w nim nie zamieszkał i tym samym nie spełnił warunków koniecznych dla prawidłowego dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie w jakim podważał on wiarygodność świadków, organ drugiej instancji wskazał, że zeznania tych świadków są zgodne z oświadczeniem złożonym przez samego skarżącego, który potwierdził w dniu 24 marca 2005 r. w trakcie przesłuchania fakt swojego niezamieszkiwania w wymienionym lokalu. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, iż to sama M. Ł. dokonała zgłoszenia w celu zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu przy ul. K. [...] m [...] we W. W ocenie skarżącego, świadczy to o tym, że sama wnioskodawczyni potwierdziła fakt, że będzie tam zamieszkiwał, a do przeprowadzki nie doszło z uwagi na jej sprzeciw. Skarżący podniósł nadto, że nie miał możliwości zamieszkania w wymienionym lokalu, ponieważ właścicielka tego lokalu nie zamieszkuje tam, a mieszkanie to wynajmuje osobie trzeciej. Skarżący ponownie podważył wiarygodność przesłuchanych w sprawie świadków oraz wskazał, że od lutego 2005 r. M. Ł. pobiera na jego osobę dodatek mieszkaniowy z MOPS-u. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy właściwe w sprawach ewidencji ludności. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego [lit. b)], a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy [lit. c)]. Sąd rozpoznający sprawę w jej granicach nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Oceniając prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej prawa materialnego, konieczne jest najpierw zbadanie czy nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w tym dowodowe, a więc czy prawidłowo ustalono stan faktyczny. Zagadnieniem, mającym przesądzające znaczenie dla oceny zgodności z prawem materialno-technicznej czynności zameldowania R. K. w spornym lokalu, było ustalenie, czy skarżący w tym lokalu faktycznie zamieszkał, czy wniósł do niego swoje osobiste rzeczy i czy rzeczywiście zrealizował on zamiar stałego przebywania w tym lokalu. Organy administracyjne obu instancji niewadliwie przyjęły, że materialno-prawną podstawę zameldowania stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Według art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o., pobytem stałym jest zamieszkanie (faktyczne) w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (chodzi przy tym o zamiar obiektywny). Należy przy tym wskazać, że zameldowanie służy wyłącznie potrzebom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w oznaczonym lokalu (art. 9 ust. 2b u.e.l.d.o.). Tym samym bez znaczenia dla zameldowania jest prawo do lokalu, fakt ponoszenia wydatków związanych z tym lokalem oraz kwestie łączące się z zasadami współżycia społecznego. Stosownie do dyspozycji art. 47 ust.1 u.e.l.d.o., organ prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dokonuje się tego czynnością materialno-techniczną. Tylko wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości - co w niniejszej sprawie bezspornie na etapie wniosku o zameldowanie nie wystąpiło - o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania właściwy organ rozstrzyga decyzją (art. 47 ust. 2 u.e.l.d.o.). Trzeba jednak zauważyć, że czynność-materialno techniczna - jako że nie ma charakteru decyzji - nie korzysta z waloru ostateczności i niewzruszalności. Jeżeli więc okaże się, że w dacie jej dokonywania nie istniały konieczne przesłanki, nie były spełnione prawem przewidziane wymogi, to zachodzą podstawy do jej anulowania (decyzją), jako dokonanej wadliwie. Podkreślenia wymaga w szczególności, że - mimo odmiennego poglądu zawartego w skardze - żadna z okoliczności ustalonych w czasie postępowania administracyjnego na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie pozwala przyjąć, że R. K. faktycznie zamieszkał w lokalu przy ul. K. [...] m [...] we W. Ustalenie, że skarżący nie zamieszkał w tym lokalu, wynikają nie tylko z oświadczeń wnioskodawczyni i z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, ale także z zeznań składnych przez samego skarżącego. Twierdził on bowiem - a ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy - że dopiero zamierzał zamieszkać w tym lokalu, a do przeprowadzki nie doszło z uwagi na sprzeciw M. Ł. Wyjaśniał przy tym, że taki stan rzeczy wynikał z przyczyn od niego niezależnych. Tej treści zeznania zasadnie oceniono - bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) - jako brak spełnienia przesłanki zameldowania na pobyt stały, określonej w art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wyżej zauważono, zameldowanie służy ewidencji rzeczywistego stanu rzeczy. Bez znaczenia jest tym samym w postępowaniu meldunkowym, z jakich względów dana osoba faktycznie nie przebywa w lokalu, w którym chciałaby zostać zameldowana. Podkreślania wymaga przy tym raz jeszcze, że wynikające z art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. przesłanki (tj. faktyczny pobyt i zamiar stałego przebywania) spełnione muszą być łącznie. Wbrew stanowisku skarżącego, wyłącznie deklarowany zamiar przebywania na stałe w lokalu nie daje podstaw do zameldowania. Nie znajduje zatem uzasadnienia zawarty w skardze wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dokonana czynność materialno-techniczna zameldowania skarżącego na pobyt stały pozostawała bowiem w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym. Wydane w sprawie decyzje - anulujące czynność materialno-techniczną zameldowania skarżącego - znajdują więc oparcie w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym i w prawidłowo zastosowanych normach prawa materialnego. Z tych względów skargę - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - należało orzec jak w sentencji wyroku.