III SA/Wr 412/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P P na decyzję S K O w W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...][ I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego K O w W na rzecz skarżącego kwotę[...] (słownie: ...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. S K O w W decyzją z dnia [...] r. numer:[...] ), wydaną po rozpatrzeniu odwołania P P od decyzji S K z dnia [...] r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat[...] - utrzymało w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że w dniu[...] . wpłynął do S P w K wniosek P R o w B K o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania strony na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wobec powyższego S K w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. W wyznaczonym terminie strona nie poddała się takim badaniom lekarskim, wobec czego organ pierwszej instancji wydał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat [...] W dalszej części uzasadnienia, S K O wywiodło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta, w razie nie poddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy podkreślił bezsporną w sprawie okoliczność, że skarżący został skierowany na badania i że w wyznaczonym terminie na badania te się nie zgłosił. Te dwie przesłanki, zdaniem S K O są wystarczające, wobec treści art. 140 ust 1 pkt 4 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym, do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w posiadanym zakresie. Powoływanie się natomiast przez skarżącego na okoliczność, że od [...] lat kieruje bezwypadkowo pojazdami, nie ma wpływu na ocenę stanu rzeczy, gdyż konieczność wykonania przedmiotowych badań wynika z faktu złożenia wniosku w tej sprawie przez P R w B K i wydanie w konsekwencji decyzji w tej sprawie. P P na powyższe orzeczenie S K O w W złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W . Skarżący podniósł w skardze, iż decyzje organów w niniejszej sprawie są bezpodstawne. Posiada on bezterminowe prawo jazdy i od [...] nie zostało ono zatrzymane przez Policję na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż nie było do tej pory ku temu podstaw prawnych. Dalej skarżący oświadczył, że nie prowadził nigdy samochodu będąc pod wpływem alkoholu lub narkotyków, nigdy nie był sprawcą poważnego wypadku drogowego, nie był też ukarany mandatem karnym za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazał, iż to jego rodzice zgłosili do P R w B K zawiadomienie o tym, że jakoby jeździ niebezpiecznie swoim samochodem osobowym, co nie jest prawdą i było działaniem złośliwym. Skarżący powziął wątpliwość, czy w tych okolicznościach zeznania rodziców mogą stanowić dowód w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony, P bezpodstawnie podjął decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy i wystąpił z wnioskiem do S o jego zatrzymanie. Skarżący zarzuca, iż takim działaniem został naruszony "ogólny interes społeczno-prawny" a także, iż było to działanie na jego szkodę. Zdaniem skarżącego, przed skierowaniem wniosku P powinien wezwać go w celu wyjaśnienia okoliczności tej sprawy, a nie wszczynać postępowanie, co spowodowało poważną dezorganizację życia strony skarżącej – w tym utratę pracy. Na końcu wreszcie skarżący podkreślił, iż poddał się badaniom lekarskim w wyznaczonym terminie, a nie jak sugeruje S K O , że nie wykonał ich w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na skargę, S K O w W wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem organu odwoławczego skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, co organ podkreśla, w dacie orzekania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, P P nie poddał się badaniom lekarskim, na które został skierowany przez S K . Badania lekarskie i psychologiczne zostały wykonane dopiero w D W O M P we W O w W w dniu [...] r., a nadto zakończone stwierdzeniem istnienia przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. W dniu [...] r. zostało wydane drugie orzeczenie, wskutek złożonego przez stronę odwołania od orzeczenia psychologicznego, stwierdzające również istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W stosunku do odwołania od orzeczenia lekarskiego, które zostało przesłane do I M y P w Ł organ odwoławczy nie otrzymał odpowiedzi o sposobie załatwienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Według art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś § 2 - sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona w wyniku wniesionej skargi decyzja ostateczna S K O w W podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego bowiem została wydana z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności po myśli cytowanego wyżej art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a Jak wynika z akt sprawy, decyzja S K z dnia [...] r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...] została doręczona skarżącemu w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego – w dniu 8 lutego 2008 r. (adnotacja na oryginale zwrotnego potwierdzenia odbioru). W decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o sposobie i trybie złożenia odwołania, wskazując, iż stronie służy wniesienie odwołania do S K O w W w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji, za pośrednictwem S K . Tymczasem odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu 17 kwietnia 2008 r. (data nadania listem poleconym R [...] w urzędzie pocztowym, widniejąca na kopercie załączonej do odwołania). Zostało ono rozpatrzone przez S K O w W i w zaskarżonej decyzji - z dnia [...] nr SKO[...] – organ II instancji orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji S K . W piśmie z dnia [...] r. S K O w W poinformowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie wpadkowe, związane z ewentualnym przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, następstwem czego jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest wobec tego, już na wstępnym etapie postępowania, zbadać spełnienie wymogów formalnych, to znaczy winien przede wszystkim ustalić, czy odwołanie zostało wniesione przez stronę w ustawowym terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn.I SA 330/99, LEX nr 48749). W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, a wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji.