III SA/Wr 413/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant Specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2024 r., nr UP-621/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2024 r., nr 1472/2024. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 września 2024 r. nr UP – 621/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS), działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 16 lipca 2024 r. nr 1472/2024 o odmowie umorzenia A. P. (dalej: skarżąca, strona) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres czerwiec – wrzesień 2023 r. w łącznej kwocie 1043,01 zł. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy wnioskiem z dnia 31 maja 2024 r. skarżąca zwróciła się o umorzenie zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami wskazując, że jest w krytycznej sytuacji finansowej. Po czterdziestu latach pracy emerytura w kwocie 1.730 zł wystarcza tylko na rachunki. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności umiarkowanym. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazała, że nie ma siły i zdrowia pracować. Pracowała sześć lat na emeryturze pomimo odczuwania silnego bólu. Poprosiła o umorzenie około 100 zł obecnego zadłużenia. W piśmie z dnia 10 czerwca 2024 r. skarżąca sprecyzowała, że wnosi o umorzenie całości zadłużenia. Po przeprowadzeniu postępowania opisaną wyżej decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 28 u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r Nr 141, poz. 1365 ze zm.), zwanego dalej rozporządzenie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opierając się na materiale dowodowym, w tym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, wyjaśnił, że prowadząc działalność gospodarczą skarżąca zobowiązana była odprowadzać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na ubezpieczenie zdrowotne. ZUS ustalił, że skarżąca jest przedsiębiorcą, z tytułu działalności gospodarczej w latach 2021-2023 uzyskała przychody opodatkowane ryczałtem w wysokości odpowiednio 24.510 zł, 44.646 zł i 39.601 zł. Zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.731,48 zł netto. Nie uzyskuje dochodów z innych źródeł, nie korzysta z innych form pomocy, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych - 976 zł, kosztów leczenia 80 zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości 48,33 zł. Posiada zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętych kredytów na okres od 4 czerwca 2024 r. do 4 sierpnia 2025 r. w wysokości 1.170,96 zł które spłaca w ratach po 97,58 zł miesięcznie. Jest właścicielką domu o powierzchni 200 m² we Wrocławiu. Nie posiada majątku ruchomego, wierzytelności i praw majątkowych. Skarżąca nie ma możliwości poprawy sytuacji materialnej ze względu na stan zdrowia - jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym. Otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 216,84 zł miesięcznie. Wystąpiła do ZUS o dodatek pielęgnacyjny oraz świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, które są procedowane w odrębnych postępowaniach. Skarżąca przedstawiła skierowanie z 17 lipca 2024 r. do otrzymania pomocy żywnościowej w Stowarzyszeniu "[...]" w ramach Funduszy Europejskich z powodu niepełnosprawności. Organ uznał, że skarżąca nie wykazała zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego skarżącej. Ponadto, skarżąca nie wykazała, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły ją możliwości uzyskiwania dowodu. Organ wyjaśnił, że miesięczny budżet w tym uzyskiwany z emerytury dochód ( w tym z trzynastej i czternastej emerytury) wynosi 2193,76 zł i kształtuje się na poziomie wyższym od opublikowanego czerwcu 2024 r. ustalonego wg Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych w I kwartale 2024 r. minimum socjalnego dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego (1.746 zł). Po uregulowaniu stałych wydatków oraz posiadanych zobowiązań na ich realizację pozostaje skarżącej 990 zł miesięcznie. Zdaniem ZUS dochód ten wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Organ podniósł, że skarżąca nie przedstawiła pozostałych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym. W ocenie organu ZUS nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem, zdaniem organu ocena skarżącej o swoich małych dochodach nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Organ podkreślił, że instytucja prawna umorzenia zaległości służy wsparciu obywateli w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi, chorobą czy innymi niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami, tj. w sytuacjach, gdy status materialny trwale nie rokuje w kontekście spłaty ciążącego zobowiązania. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wskazała, że pomimo swojej niepełnosprawności pracowała około 40 lat. Otrzymuje pomoc dla ubogich w postaci żywności. Po opłaceniu rachunków skarżącej nie pozostaje nic na życie, nie ma na opłaty za ogrzewanie. W związku z tym, że oszczędza na ogrzewaniu w jej domu pojawił się grzyb na ścianach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie skarżąca dodatkowo podkreśliła, że pomieszkuje z uzależnionym od alkoholu, narkotyków i chorym na schizofrenię synem. Oświadczyła, że syn pracuje dorywczo ze względu na swoje uzależnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że narusza ona i decyzja ją poprzedzająca prawo w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Zastrzeżenia Sądu budzi bowiem dokonana w zaskarżonej decyzji ocena niektórych przesłanek umorzenia wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzji art. 28 u.s.u.s. Wskazany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Ponadto, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na zasadach określonych w cytowanym na wstępie rozporządzeniu. Przepis § 3 ust. 1 ww. aktu stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w następujących przypadkach: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tego rodzaju ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego, nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega zaś prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej. W ocenie Sądu, ZUS dokonał prawidłowej analizy okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. W sprawie nie budzi wątpliwości, że nie zaistniała żadna z podstaw całkowitej nieściągalności należności skarżącej z tytułu składek. Zdaniem Sądu, organ w sprawie nie dokonał jednak rzetelnej i wnikliwej analizy sytuacji skarżącej biorąc pod uwagę jego aktualną sytuację materialną i finansową pod kątem wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Rozważając, czy konieczność spłaty zadłużenia wpłynie negatywnie na możliwość zaspakajania przez skarżącą niezbędnych potrzeb życiowych organ odniósł się do kryterium minimum socjalnego. Wskazał, że miesięczny budżet w tym uzyskiwany z emerytury dochód ( w tym z trzynastej i czternastej emerytury) wynosi 2193,76 zł i kształtuje się na poziomie wyższym od opublikowanego czerwcu 2024 r. ustalonego wg Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych w I kwartale 2024 r. minimum socjalnego dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego (1.746 zł). Po uregulowaniu stałych wydatków oraz posiadanych zobowiązań na ich realizację pozostaje skarżącej 990 zł miesięcznie. Zdaniem ZUS dochód ten wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Zatem, w ocenie ZUS, dochód skarżącej plasuje się na poziomie wyższym od wskazanej kwoty minimum socjalnego, co pozwala na stwierdzenie, że nie można uznać zaistnienia sytuacji ubóstwa i egzystencja skarżącej pozostaje niezagrożona. Poziom minimum socjalnego jest kształtowany w oparciu o dane GUS i pewne statystyczne założenia dotyczące ponoszonych wydatków, wobec czego organ powinien zawsze, jeśli nawet traktuje to kryterium jako wzorzec, dokonywać oceny możliwości finansowych strony z uwzględnieniem szczególnych okoliczności indywidualizujących jej sytuację materialną, a także zdrowotną. Przykładem takich okoliczności są zwiększone wydatki na ochronę zdrowia, konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków dla osoby z II stopniem niepełnosprawności, a które nie są brane pod uwagę w wartościach statystycznych, ale istotnie mogą rzutować na faktyczne możliwości finansowe strony w konkretnym przypadku. Ponadto należy wskazać, że w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu składek, zdaniem Sądu, nie może być jednak wystarczające samo stwierdzenie, że dochód skarżącej kształtuje się na poziomie wyższym od ustalonego minimum socjalnego. Sama koncepcja minimum socjalnego oparta jest o założenie, że chodzi o kwotę, która zabezpieczy istotne, podstawowe potrzeby. Organ w każdej indywidualnej sprawie musi ocenić, czy środki, którymi faktycznie dysponuje strona można uznać za wystarczające na zaspokojone jej zindywidualizowanych i niezbędnych potrzeb, w tym zatem tych wskazanych przez skarżącą, jak również tych koniecznych jak np. na zakup żywności, środków higieny, ubrań. O ile zatem sięgnięcie przez organ porównawczo do kryterium minimum socjalnego należy ocenić jako - co do zasady - uzasadnione, to wyprowadzenie z niego rzetelnych wniosków wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności indywidualnych sprawy, mogących rzutować na odmienności sytuacji od statystycznej i dokonania w tym zakresie analizy. W sprawie ZUS nie wziął pod uwagę, że z osiąganego dochodu, poza kosztami związanymi z eksploatacją mieszkania, czynszu, kosztami związanymi z leczeniem, skarżąca musi zaspokoić wszystkie podstawowe potrzeby życiowe, w tym m.in. wydatki na żywność, ubrania czy higienę osobistą, które to wydatki organy pominęły. Podkreślenia wymaga, że skarżąca przedstawiając w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, poszczególne stałe miesięczne wydatki (opłaty eksploatacyjne – 976 zł, koszty związane z leczeniem – 80 zł, podatek od nieruchomości 48,33 zł) podała w tym względzie takie informacje, jakie obejmował formularz, w którym nie uwzględniono wydatków na: żywność, odzież i środki czystości, higieny osobistej. Konstrukcja tego formularza nie może, w ocenie Sądu, determinować zakresu istotnych ustaleń faktycznych dokonywanych w prowadzonym przez organ postępowaniu. Wskazać należy, że w oparciu o art. 77 § 4 k.p.a. organ, jako fakt powszechnie znany, powinien był uwzględnić okoliczność, iż w skład kosztów zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych wchodzą przede wszystkim koszty wyżywienia, a także koszty ubrania, środków czystości i higieny. Organ w każdej indywidualnej sprawie musi zatem ocenić, czy środki, którymi faktycznie dysponuje strona można uznać za wystarczające na zaspokojone jej (zindywidualizowanych) niezbędnych potrzeb, w tym zatem tych wskazanych przez skarżącą, jak również tych koniecznych. Podkreślić także trzeba, że ZUS nie wziął pod uwagę, że w piśmie z 7 sierpnia 2024 r. skarżąca wskazywała, że jej emerytura jest za mała aby przeżyć. Podkreśliła, że musi pożyczać pieniądze na niespodziewane wydatki. Z kolei w piśmie z dnia 8 lipca 2024 r. wskazywała, że nie stać ją na ogrzewanie domu, na kupno żywności, na leki, fryzjera czy jakiekolwiek naprawy w domu. Nie kwestionując utrwalonego już w orzecznictwie poglądu, zgodnie z którym w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie, podkreślić należy, że powyższe nie zwalnia organu z obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, który zapewni należyte i sprawne ustalenie stanu faktycznego z poszanowaniem m.in. zasady informowania (art. 9 k.p.a), wyrażającej się w konieczności informowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych mających wpływ na realizację jej praw i obowiązków oraz czuwaniu, by osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielaniu im w tym celu niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Organ powinien ze szczególną starannością realizować powyższą zasadę w sytuacji, gdy strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. ZUS powinien współdziałać ze stroną w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 866/22, CBOSA). Ponadto organ powinien podejmować wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) jak i zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Wnioskowy charakter postępowania nie zwalnia organu z działania z urzędu. Podkreślić trzeba, że z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie wynika, że należy ocenić m.in. stan majątkowy, aby ustalić, czy zapłata nie pociągnie dla strony (jej rodziny) zbyt ciężkich skutków, w tym nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tym samym obowiązkiem organu jest każdorazowo rozważyć, czy zapłata należności nie doprowadzi do tych niekorzystnych skutków, bo właśnie taki stan z punktu widzenia interesu publicznego nie jest pożądany. Dodać przy tym należy, że przy wyłożeniu i zastosowaniu zwrotu normatywnego: "zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych" trzeba przyjąć, że nie chodzi tu tylko o zachowanie standardu minimum koniecznego do przeżycia, ale o minimalnie godziwy poziom życia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 8 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 140/21, CBOSA). Ponadto przy ocenie tej przesłanki należy także wziąć pod uwagę, czy trudności płatnicze osoby zobowiązanej mają charakter okresowy, czy też trwały i pogłębiający się oraz czy istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej. W ocenie Sądu, w sprawie nie została również właściwie rozważona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, związana z istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanej lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W zakresie oceny tej przesłanki organ skupił się w zasadzie wyłącznie na kwestii uzyskiwania przez skarżącą dochodu w postaci emerytury, uznając, że w tej sytuacji omawiana przesłanka nie zachodzi. Nie odniósł się zaś do podnoszonego przez skarżącą stopnia niepełnosprawności i pogarszającego się jej stanu zdrowia, który uniemożliwia skarżącej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Trzeba jednak wskazać, że w przytoczonym przepisie mowa jest o możliwościach uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności, nie zaś o możliwości uzyskiwania jakiegokolwiek dochodu. Zatem organ w ramach oceny omawianej przesłanki winien rozważyć, czy stan zdrowia skarżącej pozbawia ją możliwości uzyskania dodatkowego dochodu ponad otrzymywaną kwotę emerytury. Tych okoliczności organ w ogóle nie badał, co było wynikiem skrótowego potraktowania przywołanej wyżej przesłanki. W świetle powyższego, Sąd uznał, że organ naruszył przepisy procesowe - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., gdyż nie ustalił i nie ocenił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższej oceny prawnej i wyeliminowania wskazanych nieprawidłowości. Ponadto organ uwzględni, że skarżąca na rozprawie podniosła, że pomieszkuje u niej chory na schizofrenię syn. Zatem konieczne będzie ustalenie, czy i jakie wydatki ponosi skarżąca w związku z tą okolicznością. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.