III SA/Wr 416/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-01-16

Skład orzekający: Maciej Guziński, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne postanowienie sądu powszechnego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które w uzasadnieniu wskazuje osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, wiąże organy administracji publicznej w postępowaniu dotyczącym obciążenia tej osoby kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że prawomocne postanowienie sądu powszechnego o przepadku pojazdu, które w uzasadnieniu wskazuje osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, wiąże organy administracji publicznej na podstawie art. 365 § 1 K.p.c. W związku z tym organy te nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych w zakresie własności pojazdu, a tym samym nie mogą kwestionować ustaleń sądu powszechnego co do osoby zobowiązanej do ponoszenia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia D. B. kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu, który został odholowany z powodu prowadzenia pod wpływem środków odurzających i uszkodzeń. Mimo zawiadomienia, pojazd nie został odebrany przez właściciela w terminie 3 miesięcy, co skutkowało wnioskiem starosty o jego przepadek. Sąd Rejonowy orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu K., wskazując w uzasadnieniu, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia był D. B. Starosta następnie wydał decyzję obciążającą D. B. kosztami. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. D. B. złożył skargę do WSA, twierdząc, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nie był jego właścicielem, a sprzedał go J. M. przed tym zdarzeniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu oddala skargę w całości. Decyzją z [...] czerwca 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017, poz. 1260; dalej: ustawa; p.r.d.), po rozpatrzeniu odwołania D. B. (dalej skarżący, strona), od decyzji Starosty K. z [...] października 2017 r. (nr ID. 7135.20.2016) w przedmiocie obowiązku zapłaty kwoty w wysokości [...] zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ustalono stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Dnia [...] czerwca 2016 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] Komendy Powiatowej Policji w K., samochód marki [...] o nr [...], którego właścicielem była strona, został odholowany z drogi publicznej na parking strzeżony położony w K. z powodu prowadzenia pojazdu przez kierującego pod wpływem środków odurzających oraz widocznych uszkodzeń pojazdu. Mimo zawiadomienia właściciela o obowiązku odbioru pojazdu, jak i skutkach nieodebrania, pojazd nie został odebrany w terminie [...] miesięcy od dnia usunięcia. W związku z nieodebraniem pojazdu w wymaganym terminie, Powiat K. wystąpił do sądu z wnioskiem o przepadek przedmiotowego pojazdu na jego rzecz. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w K. orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu K. Postanowienie to stało się prawomocne. W konsekwencji decyzją Starosty K. z [...] października 2017 r. rozstrzygnięto o zapłacie kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem przedmiotowego pojazdu. W odwołaniu strona podniosła, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nie była jego właścicielem, albowiem [...] maja 2016 r. sprzedała przedmiotowy pojazd J. M., na dowód czego załączyła do odwołania kopię umowę sprzedaży. Zaskarżoną decyzją SKO w J. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołało materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Wskazało, że zgodnie z art. 130a ust. 2 ustawy, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku, gdy: kierowała nim osoba: znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska. Natomiast przepis art. 130a ust. 5c ustawy stanowi, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Z kolei zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Wreszcie, zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przy czym, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (art. 130a ust. 10i ustawy). Dalej w uzasadnieniu wskazano, że [...] czerwca 2016 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] Komendy Powiatowej Policji w K. pojazd marki [...], nr rejestracyjny [...], którego właścicielem była strona, został odholowany z drogi publicznej na parking strzeżony położony w K. Następnie pismem z [...] października 2016 r. właściciel pojazdu został poinformowany o usunięciu pojazdu z drogi, jak również o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, w postaci wystąpienia do Sądu o orzeczenie jego przepadku oraz konieczności poniesienia przez właściciela lub posiadacza pojazdu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Wobec nieodebrania pojazdu, Powiat K. wystąpił do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu K. przedmiotowego pojazdu. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem [...] września 2017 r. W tym stanie, zdaniem organu, niewątpliwie w sprawie zaszły podstawy do obciążenia właściciela pojazdu kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Natomiast właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji była strona (D. B.), który został poinformowany o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu i obowiązku odebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy pod rygorem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Pojazd nie został odebrany w wyznaczonym terminie, w konsekwencji czego doszło ostatecznie do wydania orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu K. Podniesiono w uzasadnieniu, że z art. 130a ust. 10e ustawy wynika, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W sprawie, Sąd Rejonowy w K. orzekając o przepadku przedmiotowego pojazdu uznał tym samym, że usuniecie pojazdu z drogi było zasadne, a ponadto, że spełniono wszystkie warunki do orzeczenia przepadku, w tym zawiadomiono właściciela o obowiązku odbioru pojazdu. Organy administracji nie są uprawnione do kwestionowania tych ustaleń sądu powszechnego. Wskazano w uzasadnieniu, że koszty zostały wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku. Ustawodawca wyraźnie bowiem stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jest to zrozumiałe, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak, to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu. Wskazano w tym zakresie w uzasadnieniu, że z akt sprawy wynika, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] lipca 2017 r. stało się prawomocne [...] września 2017 r. i z tym dniem właścicielem pojazdu stał Powiat K. Natomiast strona, jako poprzedni właściciel, mogła ponosić koszty przechowywania pojazdu naliczone do dnia [...] września 2017 r., albowiem był to ostatni dzień, w którym była ona właścicielem pojazdu. W zaskarżonej decyzji koszty przechowywania pojazdu zostały naliczone jedynie do dnia [...] sierpnia 2017 r. Podniesiono, że jednak prawidłowe wyliczenie spowodowałoby podwyższenie obciążających odwołującego kosztów, stanowiłoby to wydanie decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść strony, czyli z naruszeniem art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku decyzji organu pierwszej instancji nie zachodzi przypadek rażącego naruszenia prawa, albowiem przepis stanowiący podstawę do obciążania kosztami (art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy Prawo o ruchu drogowym) nie zawiera szczegółowej regulacji dotyczącej wliczania okresu przechowywania pojazdu, tym samym trudno stawiać organowi pierwszej instancji zarzut rażącego naruszenia tego przepisu. Decyzja nie narusza również rażąco interesu społecznego. Z tego powodu, zdaniem organu odwoławczego, koszty usunięcia, przechowywania winny wynosić [...] złotych, tak jak to wyliczył organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Wysokość kosztów usunięcia i przechowywania wynikają z uchwały Nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w roku 2016 za usunięcie i umieszczenie pojazdów na parkingu strzeżonym oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jeżeli od usunięcia tego pojazdu odstąpiono, oraz uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w roku 2017 za usunięcie i umieszczenie pojazdów na parkingu strzeżonym oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jeżeli od usunięcia tego pojazdu odstąpiono. W uzasadnieniu odniesiono się także do treści odwołania, wskazano że podniesione tam okoliczności są bezzasadne. Albowiem Sąd Rejonowy w K., w postępowaniu w przedmiocie przepadku, badał kwestie własności pojazdu, a także czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Natomiast uprawomocnienie się postanowienia sądu o przepadku oznaczonego pojazdu oznacza, że zostały dochowane reguły procesowe związane z czynnościami Policji i właściwego starosty prowadzącymi do usunięcia i późniejszego przechowywania pojazdu, również w zakresie własności pojazdu. Z powołaniem na orzecznictwo sądowe i literaturę przedmiotu wskazano, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, postanowienie o przepadku pojazdu ma charakter prejudycjalny dla sprawy własności pojazdu. Tym samym inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. W konsekwencji powyższego, jeżeli Sąd Rejonowy w K. - orzekając przepadek pojazdu - ustalił, że jego właścicielem jest odwołujący, organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły zanegować tych ustaleń sądu powszechnego, albowiem stanowiłoby to naruszenie art. 365 Kpc. Strona nie zgodziła się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W skardze, strona reprezentowana przez pełnomocnika, rozstrzygnięciu zarzuciła: a) Naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, iż właścicielem pojazdu zobowiązanym do poniesienia kosztów była strona (D. B.), gdy w rzeczywistości koszty związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu powinna ponieść J. M., która to w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była właścicielką tego pojazdu - od [...]05.2016 r, b) Naruszenie przepisów procedury, tj. art. 365 K.p.c., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w K. o przepadku pojazdu, wiąże organ administracji publicznej w zakresie ustalenia osoby właściciela pojazdu, który uległ przepadkowi, c) Naruszenie przepisów procedury: art. 6, 8, 9 k.p.a. oraz art. 7, 77, 107 k.p.a., poprzez dokonanie niepełnych ustaleń faktycznych oraz błędne uzasadnienie decyzji przyjęte przez organy za podstawę rozstrzygnięcia w zakresie naliczenia opłaty z tytułu zwrotu kosztów związanych z usunięciem i przechowaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Wniosła o: a) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych, a także kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych; b) Uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z [...] października 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym nie budzi wątpliwości, że koszty obciążają podmiot, który w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem. Wobec powyższego dla prawidłowego rozstrzygnięcia niezbędne jest ustalenie podmiotu, o którym mowa w powołanym przepisie. Z wskazaniem na wyrok NSA podniesiono, że postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu, nie ustala w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej kwestii prawa własności pojazdu. Przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w powoływanym postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego, zatem nie ma charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu, celem takiego orzeczenia nie jest natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich - tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Podniesiono, że przyjmując jako podstawę dla ustalenia prawa własności pojazdu postanowienie Sądu Rejonowego, orzekające w sprawie organy nie podjęły próby własnego ustalenia, czy i z kim w istocie została zawarta umowa sprzedaży przedmiotowego samochodu. Dlatego dokonana ocena stanu faktycznego jest nieprawidłowa, a podjęta decyzja narusza prawo. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwoli na weryfikację twierdzeń skarżącego. Dopiero bowiem w wyniku jednoznacznego ustalenia, kto był właścicielem samochodu w dacie wydania dyspozycji usunięcia go z drogi, możliwe będzie wydanie rozstrzygnięcia nakładającego na konkretny podmiot obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem wartości pojazdu. W odpowiedzi na skargę SKO w J. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej – w skrócie – p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy samorządowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 130a ust. 10h i ust. 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej: ustawą; p.r.d.). Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Zatem, przed wydaniem decyzji w sprawie nałożenia obowiązku uiszczenia kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz sprzedaży pojazdu, organy powinny ustalić właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, bowiem to on jest stroną tego postępowania, jest zobowiązany do ponoszenia wskazanych kosztów. W rozpoznawanej sprawie, prawomocnym (od [...] września 2017 r.) postanowieniem z [...] lipca 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. orzekł przepadek na rzecz Powiatu K. samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], zasądził od uczestnika postępowania – strony (D. B.) na rzecz wnioskodawcy Powiatu kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że właścicielem przedmiotowego pojazdu była strona. Wskazał, że została ona wezwana do odbioru przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 K.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych (P. Telenga, Komentarz aktualizowany do art. 365 K.p.c., Lex). W wyroku z dnia 5 października 2012 r. (sygn. akt IV CSK 67/12) Sąd Najwyższy wskazał, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 K.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu (Lex nr 1231342). Dodatkowo należy przywołać rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2011 r. (sygn. akt III CSK 161/10), zgodnie z którym określony w art. 365 K.p.c. zakres związania sądu treścią prawomocnego orzeczenia oznacza natomiast zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Moc wiążąca jest przedmiotem rozpoznania wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa, a kwestia rozstrzygnięcia wcześniejszym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Odnosi się ona, po pierwsze do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i po drugie do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym zatem postępowaniu, w którym pojawi się ta sama kwestia, nie może być już badana. Związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nikt nie może kwestionować faktu istnienia prawomocnego wyroku i jego treści. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z: 10 lutego 2010 r. (sygn. akt II PK 212/09), z 16 lipca 2009 r. (sygn. akt I CSK 456/08) oraz w postanowieniu z 3 lutego 2010 r. (sygn. akt II CSK 414/09. (Lex nr 785884). Mając powyższe na względzie Sąd przypomina, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a użyte w przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d. określenie "zakończenia postępowania" odnosi się do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W myśl natomiast art. 130a ust. 10 ustawy, Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, strona (jako zarejestrowany właściciel pojazdu) została prawidłowo powiadomiona o powyższym. W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy, wydając przedmiotowe postanowienia z [...] lipca 2017 r. przyjął, że w myśl art. 130a ust. 10e ustawy zostały spełnione wszystkie przesłanki do orzeczenia przepadku ustalając tym samym, że właściciel lub osoba uprawniona została prawidłowo powiadomiona o możliwości odebrania pojazdu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał, że właścicielem spornego samochodu był skarżący. Jednoznaczne wskazanie właściciela przedmiotowego pojazdu w uzasadnieniu wyroku, jest niewątpliwie koniecznym uzupełnieniem rozstrzygnięcia niezbędnym dla wyjaśnienia jego zakresu, indywidualizującym sentencję wyroku w zakresie oznaczenia właściciela pojazdu, którego przepadek orzeczono. Tym samym, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z [...] lipca 2017 r. ma rozstrzygające znaczenie dla oznaczenia prawa własności spornego samochodu i wiąże Sąd oraz organy orzekające w tej sprawie. Sąd administracyjny, jak również organy administracji publicznej, związane są tym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K., który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jednoznacznie przesądził, że właścicielem samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] był skarżący. Dlatego też, przedstawienie przez skarżącego dopiero w postępowaniu administracyjnym, kserokopii umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu z [...] maja 2016 r., która stanowi dokument prywatny, nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu. Dodatkowo, nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie ma bezsporna okoliczność, że skarżący będący uczestnikiem toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym doprowadził do uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przepadek spornego samochodu na rzecz Powiatu K., pomimo, że z uzasadnienia tego postanowienia bezspornie wynikało, że Sąd ten ustalił, że był właścicielem tego samochodu w dniu dyspozycji jego usunięcia. Skarżący nie kwestionował w żaden sposób tych ustaleń pomimo, że dysponował umową sprzedaży z [...] maja 2016 r., zgodnie z którą sprzedał samochód. Skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu (zawiadomienie odebrał osobiście [...] sierpnia 2017 r.) oraz został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania administracyjnego, możliwości składania w sprawie wniosków dowodowych. Pismem z [...] września 2017 r. (data wpływu do organu[...]09.2017r.) przedłożył organowi kserokopię umowy sprzedaży samochodu z [...] maja 2016 r. Skarżący nie poinformował jednak Starosty, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust. 2 p.r.d, w terminie trzydziestu dni od dania zbycia, o sprzedaży samochodu. Uczynił to dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ([...]09.2017 r.). W światle powyższego, wszystkie okoliczności wykazane przez organy w postępowaniu administracyjnym nie pozwalają przyznać racji skarżącemu, że organy bezpodstawnie przyjęły, że skarżący w dacie usunięcia pojazdu był jego właścicielem. W sprawie, wysokość kosztów usunięcia i przechowywania, których strona nie kwestionuje, wynikają z uchwały Nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w roku 2016 za usunięcie i umieszczenie pojazdów na parkingu strzeżonym oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jeżeli od usunięcia tego pojazdu odstąpiono, oraz uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w roku 2017 za usunięcie i umieszczenie pojazdów na parkingu strzeżonym oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jeżeli od usunięcia tego pojazdu odstąpiono. Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że ewentualna korekta wysokości ustalonych kosztów spowodowałoby podwyższenie obciążających skarżącego kosztów, co stanowiłoby wydanie decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść strony, czyli z naruszeniem art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło