III SA/Wr 419/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-03-20

Skład orzekający: Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do zasądzenia kosztów pomocy prawnej, mimo braku odrębnego oświadczenia o zapłacie tych kosztów wniosku w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie adwokata ustanowionego z urzędu zawarte w protokole rozprawy, w którym wnosi on o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, spełnia wymogi formalne wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Brak odrębnego oświadczenia o zapłacie nie stanowi braku formalnego pisma, a wniosek nie wymaga uzupełnienia w tym zakresie. W konsekwencji, postanowienie referendarza sądowego odmowę przyznania kosztów należy uchylić i przyznać adwokatowi koszty pomocy prawnej wraz z podatkiem VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. otrzymała prawo do pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Adwokat K. S. został ustanowiony z urzędu jako pełnomocnik procesowy i reprezentował skarżącą na rozprawie oraz wnioskował o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi kosztów pomocy prawnej z powodu braku odrębnego oświadczenia o zapłacie tych kosztów wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i przyznał adwokatowi K. S. kwotę kosztów pomocy prawnej wraz z podatkiem VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 419/17 o odmowie przyznania adwokatowi K. S. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu postanawia: I. uchylić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego; II. przyznać adwokatowi K. S. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych), obejmującą podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokata K. S. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowadministracyjnym w pierwszej instancji poprzez przejrzenie akt sprawy, stawienie się na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. i złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 29 września 2017 r. i jego doręczenie. Do protokołu rozprawy wpisano oświadczenie adwokata wyznaczonego z urzędu, iż "wnosi jak w skardze i wnosi o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego". Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi K. S. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał (po przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, w tym § 3 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.), że niezałożenie przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) oświadczenia w przedmiocie zapłaty żądanych kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy w całości lub w części nie stanowi braku formalnego pisma, lecz jest brakiem w zakresie uzasadnienia wniosku, toteż nie podlega on uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku jest jego materialnym elementem. Zawierać powinno argumenty przemawiające za uwzględnieniem żądania. Oświadczenie, o jakim mowa w powołanym przepisie rozporządzenia z 2016 r. stanowi materialny i konstruktywny element wniosku (jego uzasadnienia) o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż wystąpienie okoliczności w nim przewidzianych: zapłata w całości lub w części należnych kwot, powoduje odmowę ich zasądzenia albo zasądzenie ich w części. Od niniejszego postanowienia adwokat z urzędu wniósł sprzeciw wraz z jego szczegółowym uzasadnieniem (k. 102-104 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Rozpoznając wniesiony sprzeciw Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie wydane przez referendarza sądowego winno ulec zmianie, co też znalazło odzwierciedlenie w pkt 1 sentencji. W pierwszej kolejności podnieść należy, że protokół rozprawy winien zawierać "wnioski i twierdzenia stron" (art. 101 § 1 ust. 2 p.p.s.a), a nie "wszystkie" wnioski i twierdzenia, oświadczenia stron w dosłownym i szczegółowym ich brzmieniu. A skoro tak, to nie sposób przyjąć, że z treści oświadczenia adwokata wyznaczonego z urzędu (a zgłoszonego do protokołu rozprawy, która odbywała się przed tutejszym Sądem w dniu 29 września 2017 r.) stanowiącego, że "wnosi jak w skardze i wnosi o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego", wynika, że adwokat ten nie wniósł o zasądzenie – nieopłaconych – kosztów. Tym samym twierdzenie, że adwokat ten nie spełnił wymogu dookreślonego w § 3 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.) należało - w ocenie Sądu - uznać, co najmniej, za daleko idące. Dlatego też, Sąd na podstawie art. 250 p.p.s.a w związku z § 21 ust. 1 pkt a) w zw. z § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2016 r. poz. 1714) postanowił przyznać adwokatowi K. S. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji dało kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych), co znalazło wyraz w pkt 2 sentencji. Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło