III SA/Wr 422/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi J E na postanowienie W D z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od W D na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie... ] zł kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. B M i G W decyzją z dnia [...][ r., nr[...] , orzekł o wymeldowaniu J E z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...][...] w W . Decyzję wysłano listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z powodu nieobecności adresatki przesyłkę jednokrotnie awizowano [...] r. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru tej przesyłki jako data odbioru widnieje [...] r. oraz podpis J E Dnia [...] r. J E wniosła odwołanie od tej decyzji. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Według organu, strona odebrała decyzję w U M i G w W . Fakt ten może potwierdzać brak pieczęci datownika placówki oddawczej na zwrotce. Według art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pismo składa się w placówce pocztowej, a adresatowi zostawia się zawiadomienie w skrzynce na korespondencję. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, kiedy możliwy był odbiór przesyłki w placówce pocztowej. Organ II instancji powołał się na § 38 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz.U. Nr 5, poz. 34 z 2004 r. ze zm.) oraz na § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz. U. Nr 183, poz. 1795), z których jego zdaniem wynika, że awizowana przesyłka listowa powinna być odebrana z placówki oddawczej przez adresata lub osobę uprawnioną do jej odbioru w terminie do 14 dni. Okres ten, zwany "terminem odbioru", liczony jest od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia o nadejściu przesyłki. Po upływie tego terminu nieodebrana przesyłka zwracana jest do nadawcy. Organ II instancji stwierdził, że doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną administracji, wywołującą określone skutki prawne. Wykonywanie tych czynności wymaga podstawy prawnej. Dla czynności doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym taką podstawę prawną stanowią przepisy k.p.a. Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego. Od skuteczności doręczenia zależą bowiem uprawnienia procesowe stron. Od daty doręczenia pism ciążą na nich także określone obowiązki procesowe. W rozpatrywanej sprawie w konsekwencji działań organu I instancji strona de facto uzyskała kolejny termin do wniesienia odwołania. Według organu II instancji, takie działania są sprzeczne z zasadami przywołanego powyżej przepisu k.p.a. Organ odwoławczy przyjął zatem, że strona mogła odebrać w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą decyzję najpóźniej dnia [...] r. W związku z powyższym, mając na uwadze przepis art. 129 § 2 k.p.a., który stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, organ II instancji stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął J E w dniu [...] r. Jest to termin zawity i czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Przyjmując za podstawę powyższe rozumowanie, organ II instancji stwierdził, że odwołanie J E wniesiono dnia [...] r. z uchybieniem 14 dniowego ustawowego terminu. Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Zatem według organu zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., zaszły prawne przesłanki wydania przez organ odwoławczy przewidzianego w art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J E wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że organ II instancji nie wziął pod uwagę okoliczności przedstawionych w odwołaniu, które miały znaczenie dla ustalenia biegu terminu do wniesienia odwołania. Chodziło o to, że w czasie postępowania I instancji skarżąca przebywała za granicą, o czym organ I instancji był poinformowany. Organ I instancji uniemożliwił córce skarżącej reprezentowanie skarżącej w postępowaniu. Nie wystąpił też do sądu o ustanowienie przedstawiciele dla osoby nieobecnej. Przesłanie decyzji na adres skarżącej listem poleconym w sytuacji, gdy była ona nieobecna w kraju, było nieprawidłowe. Istotne jest jednak, zdaniem skarżącej, że decyzję doręczono skarżącej do rąk własnych, gdy wróciła do kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) upsa), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sporne w sprawie jest, czy odwołanie J E od decyzji z dnia [...] r. zostało wniesione w terminie. Według art. art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do organu II instancji za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W rozpoznawanej sprawie odwołanie do W D zostało wniesione przez J E dnia[...] . w organie I instancji. Z opatrzonego datą poświadczenia odbioru decyzji I instancji przez J E wynika, że odbiór decyzji nastąpił dnia [...] r. Wywody organu II instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczą instytucji domniemania doręczenia, czyli sytuacji, gdy przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie (decyzję administracyjną, postanowienie) nie została doręczona. W rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów na okoliczność, że zostały spełnione warunki prawne takiego domniemania. Powołane wywody organu II instancji są więc bezprzedmiotowe. Biorąc zatem pod uwagę, że z akt sprawy wynika fakt odbioru dnia [...] r. przez J E decyzji organu I instancji z dnia [...] r. oraz wniesienie przez nią odwołania dnia[...] ., Sąd stwierdza, że skarżąca uczyniła to z zachowaniem ustawowego terminu 14 dniowego, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest zasadna i orzekł jak w sentencji wyroku.