III SA/Wr 429/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w J. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 września 2023 r. nr BP.501.2151.2023.2333.DL1.POT.460393 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z 18 września 2023 r., nr BP.501.2151.2023.2333.DL1.POT.460393 Główny Inspektor transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej DWITD, organ I instancji) z 11 sierpnia 2023 r., nr WITD.DI.0152.I0036/94/23 w przedmiocie nałożenia na A. Sp. z o.o. w J. (dalej: skarżąca, strona) kary pieniężnej. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazał, że powyższa decyzja DWITD została doręczona stronie 21 sierpnia 2023 r. – co zostało udokumentowane podpisem osoby uprawnionej do odbioru korespondencji na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania płynął więc 4 września 2023 r. Jak wynika z pieczęci na oryginale koperty, odwołanie strony zostało nadane za pośrednictwem P. 5 września 2023 r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zarazem nie złożyła wniosku o przywrócenie tego terminu na podstawie art. 58 k.p.a., wobec czego na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy był zobligowany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie GITD strona wniosła o jego uchylenie podnosząc zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że decyzja została doręczona stronie 21 sierpnia 2023 r., podczas gdy w rzeczywistości decyzja DWITD została jej doręczona 23 sierpnia 2023 r. Na dowód twierdzeń zawartych w skardze skarżąca dołączyła do skargi wydruk z systemu pocztowego P. dla przesyłki zawierającej odwołanie strony, potwierdzający doręczenie przesyłki adresatowi w dniu 23 sierpnia 2023 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu I instancji, w razie wątpliwości, do przedłożenia kopii książki nadawczej, potwierdzającej numer nadawczy przesyłki z decyzją oraz o zobowiązanie P. do wskazania, kiedy została doręczona skarżącej przesyłka o wskazanym numerze nadawczym. Odpowiadając na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, co nie pozwalało organowi przyjąć, że doręczenie przesyłki nie nastąpiło w dacie wykazanej w tym dokumencie. Strona natomiast podważając wiarygodność daty zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie przedstawiła jednocześnie dowodu na złożenie reklamacji doręczenia przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. , organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powołanego przepisu wynika, iż organ odwoławczy przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania obowiązany jest ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94). Jak wynika zaś z powołanego wcześniej art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Skutki prawne związane z tą czynnością, wywołuje jedynie prawidłowo dokonane stronie doręczenie. Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku decyzji kierowanej do osoby prawnej, która nie jest w postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika, decyzję doręcza się w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art. 45 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że decyzja DWITD z 11 sierpnia 2023 r. o nałożeniu na stronę skarżącą kary została jej prawidłowo doręczona na adres wskazany jako adres siedziby, a jej odbiór potwierdziła własnoręcznym podpisem N. C. jako osoba uprawniona do odbioru przesyłki pod tym adresem. Kwestią sporną jest natomiast data, w jakiej doszło do doręczenia decyzji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widoczna jest bowiem data 21 sierpnia 2023 r. , podczas gdy strona, powołując się na informacje zawarte na stronie internetowej P., dedykowanej śledzeniu przesyłek, twierdzi, że doręczenie nastąpiło 23 sierpnia 2023 r. Sąd co od zasady podziela stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku, kiedy skarżący podważa prawidłowość informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie może tego dokonać w przewidzianym do tego trybie wynikającym z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, zakwestionowanie poprawności doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego musi zostać dokonane poprzez zgłoszenie temu operatorowi reklamacji. Dopiero zatem rozpatrzenie reklamacji przez operatora pocztowego, który to podmiot w przeciwieństwie do organu administracji dysponuje danymi pozwalającymi na odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, pozwoliłoby ustalić, czy domniemanie doręczenia przesyłki zostało skutecznie zakwestionowane (por. wyr. NSA z 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3251/21). W niniejszej sprawie należy jednak zauważyć, że strona, która ze skarżonego obecnie postanowienia GITD z 18 września 2023 r. uzyskała informację o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na etapie skargi przedłożyła wydruk z prowadzonego przez P. elektronicznego systemu śledzenia przesyłek, potwierdzający dokonanie doręczenia w dniu 23 sierpnia 2023 r., a informacje te pozostają nadal aktualne. O ile zatem, na co wskazano powyżej, dowód taki nie stanowi jeszcze dostatecznej podstawy do przyjęcia, że do doręczenia przesyłki faktycznie doszło 23 sierpnia 2023 r., to zdaniem Sądu stwarza on uzasadnioną wątpliwość co do faktycznej daty doręczenia stronie decyzji, która powinna zostać dopiero wyjaśniona w postępowaniu w oparciu o dokumentację prowadzoną przez doręczyciela. Sama okoliczność, że strona przed wniesieniem skargi (na co ma 30 dni od doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu) nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego, w którym operator dokonuje takich właśnie ustaleń (na zakończenie którego i poinformowanie strony o wyniku rozpatrzenia reklamacji operator pocztowy ma 30 dni - §9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej – Dz. U. tj. z 2019 r., poz. 474), nie neguje jednak tego, że przedstawiła inny dowód, dający dostateczne podstawy do poddania w wątpliwość prawdziwości informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i wskazujący tym samym na konieczność przeprowadzenia w tym zakresie takiego właśnie postępowania wyjaśniającego z udziałem operatora pocztowego. Biorąc pod uwagę, że e-monitoring przesyłek jest prowadzony przez P. na bieżąco, należy uznać, że dowód ten istniał w momencie wydania skarżonego postanowienia, choć nie był znany organowi. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, stanowi podstawę wznowienia postępowania. Na mocy art. 126 k.p.a. przepis ten znajduje zastosowanie także do postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach, z uwagi na stwierdzenie w niniejszej sprawie podstawy do wznowienia postępowania, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany wyjaśnić z udziałem operatora pocztowego, w jakiej dacie rzeczywiście doszło do doręczenia stronie przesyłki zawierającej wskazaną na wstępie decyzję DWITD z 11 sierpnia 2023 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, uwzględniając uiszczony ptrzez stronę skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł.