III SA/Wr 43/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. w R. na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2024 r. nr 458000-CKK-12.4227.129.2024.19 w przedmiocie odmowy zwolnienia zamrożonych zasobów gospodarczych, odmowy udostępnienia środków finansowych, odmowy udostępnienia zasobów gospodarczych postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. R. w R. (dalej: strona skarżąca, R.), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, Naczelnik, organ) z dnia 29 listopada 2024 r. nr 458000-CKK-12.4227.129.2024.19 o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia 29 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia zamrożonych zasobów gospodarczych, odmowy udostępnienia środków finansowych, odmowy udostępnienia zasobów gospodarczych. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca złożyła do organu wniosek o: 1. uwolnienie zamrożonych zasobów gospodarczych należących do R. w postaci [...] udziałów w kapitale zakładowym B. sp. z o. o. (dalej: B.); 2. udostępnienie stronie skarżącej przez R.1 [...] (dalej: R.1) środków finansowych na pokrycie ceny nabycia [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki B., która to cena będzie ustalona zgodnie z metodą wyceny uzgodnioną w umowie przedwstępnej sprzedaży udziałów i zostanie zapłacona przez spółkę R.1 na pokrycie ceny nabycia udziałów na zamrożony rachunek bankowy; 3. zezwolenie na podjęcie wszelkich innych czynności niezbędnych do dokonania sprzedaży i przeniesienia ww. udziałów oraz zapłaty ceny za ww. udziały, w szczególności otwarcia rachunku bankowego w polskim banku komercyjnym w celu wpłaty ceny nabycia ww. udziałów, 4. przeprowadzenie dowodu z dokumentów powołanych w piśmie z 28 listopada 2023 r. i 31 stycznia 2024 r. oraz w późniejszej korespondencji. W uzasadnieniu tego wniosku strona skarżąca wskazała, że jej działania zmierzają do uzyskania zezwolenia na dokonanie sprzedaży udziałów w kapitale zakładowym B. na rzecz R.1. Strona skarżąca wskazała, że potencjalny nabywca jest podmiotem powstałym zgodnie z prawem K., nieposiadającym żadnych związków z osobami wspierającymi bezpośrednio lub pośrednio agresję F. na U. lub dokonującym poważnych naruszeń praw człowieka lub represji wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej. Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik decyzją nr 458000-CKK-22.4227.299.2023.41 z 29 maja 2024 r. odmówił: 1. zwolnienia zamrożonych zasobów gospodarczych w postaci [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki B.; 2. udostępnienia stronie skarżącej przez spółkę R.1 środków finansowych na pokrycie ceny nabycia [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki B.; 3. udostępnienia stronie skarżącej zasobów gospodarczych w postaci usługi prowadzenia rachunku bankowego w polskim banku komercyjnym w celu wpłaty ceny nabycia ww. udziałów. Następnie NDUCS utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w spółce B. ustanowiony został zarząd przymusowy (dalej: zarządca), w ramach którego trwają niezbędne czynności zmierzające do zbycia środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych posiadanych przez B., a planowane w pkt 6 (iv) przedwstępnej umowy sprzedaży z 28 listopada 2023 r. rozwiązanie umów o pracę z pracownikami zatrudnionymi przez zarządcę, będzie miało negatywny wpływ na wielomiesięczny proces realizowany przez zarządcę, nadzorowany przez Ministra Rozwoju i Technologii, którego celem jest m. in. zapewnienie miejsc pracy w przedsiębiorstwie strony skarżącej. W dniu 22 lipca 2025 r. r. do tut. Sądu wpłynęło pismo NDUCS, wraz z którym przekazano tut. Sądowi kopię pisma zarządcy zawierającego informację, że działając na podstawie art. 6a ust. 1 w zw. z art. 6a ust. 11 pkt 2) oraz ust. 15) ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na U. oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 514 – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) zarządca w dniu 1 lipca 2025 r. dokonał zbycia całości środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych składających się na przedsiębiorstwo spółki B. oraz przedsiębiorstwo B.1 sp z o.o. (dalej: B.1). Jednocześnie zarządca wskazał, że nabywcą aktywów obydwu spółek jest H. S.A. Po zapoznaniu się z kopią tego pisma, tut. Sąd wezwał organ do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu przedmiotowego dokumentu. W związku z koniecznością wystąpienia przez NDUSC do Ministra Finansów o przekazanie odpowiednich dokumentów, na wniosek organu, zarządzono o przedłużeniu terminu na złożenie powyższych dokumentów do dnia 31 grudnia 2025 r. W dniu 29 grudnia 2025 r. organ przekazał uwierzytelnioną kopię wskazanego powyżej pisma zarządcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jedną z okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania sądowego na podstawie powołanego przepisu jest stwierdzenie przez Sąd, że jego dalsze prowadzenie stało się bezprzedmiotowe. Użyte w powołanym powyżej przepisie, w pkt 3, określenie "stało się" oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu skargi zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a występuje wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 161). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że zaskarżoną decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. NDUCS utrzymał w mocy decyzję NDUCS odmawiającą zwolnienia zamrożonych zasobów gospodarczych strony skarżącej w postaci [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki B., udostępnienia stronie skarżącej przez spółkę R.1 środków finansowych na pokrycie ceny nabycia [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki B., a także udostępnienia stronie skarżącej zasobów gospodarczych w postaci usługi prowadzenia rachunku bankowego w polskim banku komercyjnym w celu wpłaty ceny nabycia ww. udziałów. Faktem jest też, że strona skarżąca wniosła skutecznie do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała wprost, że jej działania zmierzają do sprzedaży przysługujących jej udziałów w spółce B. objętej reżimem wynikającym z ustawy o szczególnych rozwiązaniach na rzecz nieznajdującej się na żadnej z list sankcyjnych zewnętrznej spółki R.1. W tych okolicznościach, istotnym z perspektywy zasadności orzekania w sprawie jest, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, wyznaczony zarządca przymusowy dokonał w dniu 1 lipca 2025 r. zbycia całości środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych składających się na przedsiębiorstwo spółki B., której posiadającym udziały wspólnikiem była strona skarżąca. Jak wynika z danych dotyczących spółki, znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS), ustalonych przez Sąd z urzędu na podstawie informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców, strona skarżąca w momencie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego posiadała [...] udziałów w kapitale spółki B. Wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne było prowadzone w przedmiocie zwolnienia tych zasobów gospodarczych spod sankcji nałożonych na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w celu ich zbycia na rzecz podmiotu trzeciego nieobjętego reżimem sankcyjnym. Nie ulega wątpliwości, że w momencie wydania zaskarżonej decyzji (29 listopada 2024 r.) przedmiot sprawy istniał, bowiem w postępowaniu administracyjnym strona skarżąca dochodziła zwolnienia posiadanych i spodziewanych zasobów gospodarczych w związku z planowaną sprzedażą przez stronę skarżącą udziałów w spółce B. na rzecz R.1, a sprzedaż aktywów przez zarządcę została dokonana dopiero 1 lipca 2025 r. W momencie wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia nie było zatem przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Jednakże, skoro po wniesieniu skargi dokonano zbycia aktywów, których odmowy zwolnienia w celu ich spieniężenia dotyczyła decyzja zaskarżona w niniejszym postępowaniu, to postępowanie sądowoadminstracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Orzekanie w sprawie przez tut. Sąd stało się zbędne z punktu widzenia jego celowości, ponieważ nawet w razie ewentualnego uchylenia decyzji lub oddalenia skargi ocena zgodności z prawem decyzji NDUCS nie będzie miała znaczenia dla postępowania administracyjnego/ Sprzedaż tych aktywów wywołała już bowiem definitywne skutki prawne w sferze aktualnej struktury właścicielskiej zasobów gospodarczych objętych pierwotnym wnioskiem zamykając w tej sytuacji możliwość rozstrzygania w przedmiocie ich zwolnienia. Zgodnie z art. 161 § 2 p.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.