III SA/Wr 433/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi O. Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 9 września 2025 r. nr 9001-2025-000635 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 za rok 2024 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2025 r. (nr 9001-2025-000635) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Dzierżoniowie (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z dnia 24 lutego 2025 r. (nr 0002-2025-000601) w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 za rok 2024 dla podmiotu O. sp. z o.o. w G. (dalej: spółka, strona skarżąca). Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.), art. 20 pkt 1 i art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024, poz. 1741 ze zm., dalej: ustawa o Planie strategicznym). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 25 czerwca 2024 r. spółka złożyła za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus do Kierownika ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2024, w którym zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha do podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej, w tym powierzchnię [...] ha do płatności do powierzchni upraw pastewnych, działki rolne o powierzchni [...] ha do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na nasiona oraz powierzchnię [...] ha do uzupełniającej płatności podstawowej. Strona zadeklarowała również realizację ekoschematów. Ponadto zgłosiła do płatności zwierzęcych 22 szt. [...], 22 szt. [...]. W dniach od 9 lipca 2024 r. do 21 sierpnia 2024 r. w gospodarstwie spółki przeprowadzona została kontrola w zakresie warunkowości, a wyniki kontroli zawarte zostały w raporcie z kontroli w zakresie warunkowości nr [...]. Kontrolę przeprowadzili inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu, w związku z przekazaną przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) dokumentacją pokontrolną (protokół z kontroli nr [...]). Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ wynika, że ścieki pochodzące z mycia zbiornika na [...] odprowadzane są do potoku P. Ponadto ścieki z [...] wraz ze ściekami z płukania zbiornika na [...] trafiają do zbiornika bezodpływowego, a następnie są rozcieńczane i trafiają do zbiornika na gnojowicę, skąd wykorzystywane są rolniczo na gruntach należących do kontrolowanej spółki. Dodatkowo podczas kontroli stwierdzono, że do mycia, płukania i dezynfekcji używany jest środek [...], który w karcie charakterystyki ma zapis, że jest to produkt łatwopalny, powodujący oparzenia i uszkodzenia oczu, działający bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki. WIOŚ wskazał, że mając na uwadze definicje gnojowicy oraz nawozu naturalnego zawarte w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: p.w.) zawartość zbiornika na gnojowicę w kontrolowanym gospodarstwie, stanowiąca mieszaninę gnojowicy i ścieku przemysłowego, nie stanowi nawozu naturalnego lecz ścieki. Ścieki te wykorzystywane są w ilości przekraczającej 5m3/dobę, co obliguje podmiot do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na rolnicze wykorzystanie ścieków. Kontrolowany podmiot nie posiada zezwolenia w powyższym zakresie. Z protokołu z kontroli w zakresie warunkowości wynika, że w gospodarstwie kontrolowanej spółki stwierdzono niezgodność w zakresie przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania w obszarze I - Klimat i Środowisko - Woda, ochrona wód przed zanieczyszczeniami fosforanami. Stwierdzono niezgodność WW.1.2 - rolnicze wykorzystanie ścieków w ilości większej niż 5m3 na dobę bez pozwolenia wodnoprawnego. Dla stwierdzonego naruszenia oceniając wagę wykrytej nieprawidłowości przypisano: 5 punktów dla jej zasięgu, 3 punkty dla dotkliwości oraz 1 punkt dla trwałości stwierdzonego naruszenia. Ponadto stwierdzono niezgodność w zakresie przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania w obszarze I - Klimat i Środowisko - Woda, ochrona wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez [...] pochodzenia rolniczego. Stwierdzono niezgodność WW.2.26 - przechowywanie ścieków przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób niezabezpieczający przed zanieczyszczeniem gruntu oraz wód. Dla stwierdzonego naruszenia kontrola oceniając wagę wykrytej nieprawidłowości przypisała 5 punktów dla jej zasięg, 5 punktów dla dotkliwości oraz 3 punkty dla trwałości stwierdzonego naruszenia. Z uwagi na złożone przez stronę skarżącą zastrzeżenia, Dyrektor ARiMR zwrócił się do WIOŚ z wnioskiem o ustosunkowanie się do wnoszonych przez spółkę uwag. WIOŚ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w wystąpieniu pokontrolnym i nie znalazł podstaw do zmian protokołu z kontroli nr [...]. Kierownik ARiMR decyzją z dnia 24 lutego 2025 r. przyznał spółce następujące płatności: 1. Podstawowe wsparcie dochodów w wysokości 1 189 992,34 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 64 583,31 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. Płatność do roślin strączkowych na nasiona w wysokości 46 982,53 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2 472,77 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 3. Płatność do roślin pastewnych w wysokości 30 650,32 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 613,18 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 4. Płatność do [...] w wysokości 6 086,65 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 320,35 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 5. Płatność do [...] w wysokości 7 787,34 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 409,86 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 6. Międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe w wysokości 61 766,14 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 3 250,85 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 7. Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy w wysokości 214 306,98 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 11 630,88 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 8. Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo w wysokości 105 298,81 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 5 542,04 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 9. Uproszczone systemy uprawy w wysokości 498 498,07 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 26 236,74 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 10. Biologiczna ochrona upraw w wysokości 75 904,98 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 3 995,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 11. Uzupełniająca płatność podstawowa w wysokości 146 441,54 zł. Ponadto swoim rozstrzygnięciem Kierownik ARiMR odmówił spółce przyznania płatności redystrybucyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie podstawowego wsparcia dochodów na rok 2024 wynosiła [...] ha, natomiast w wyniku weryfikacji wniosku dokonywanej w oparciu o bazę referencyjną LPIS (system identyfikacji działek rolnych) ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha z uwagi na nieprawidłowości powierzchniowe stwierdzone na działkach rolnych [...]. Płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na nasiona została przyznana do powierzchni stwierdzonej [...] ha, zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku obszarowym. W przypadku płatności związanej z powierzchnią upraw roślin pastewnych organ I instancji wskazał, iż do płatności zadeklarowano powierzchnię [...] ha, natomiast płatność została przyznana do powierzchni [...] ha tj. do wysokości limitu określonego w § 7 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich. Płatności zwierzęce zostały przyznane do 20 szt. kwalifikującego się do płatności [...] oraz 20 szt. [...]. W odniesieniu do płatności w ramach praktyki Międzyplony ozime/wsiewki śródpolne organ I instancji wskazał, iż do płatności zatwierdzono powierzchnię [...] ha, zgodną z deklaracją strony we wniosku obszarowym. Z kolei z płatności w ramach praktyki Opracowanie planu nawozowego - wariant podstawowy organ I instancji wykluczył powierzchnię [...] ha z uwagi na nieprawidłowości powierzchniowe stwierdzone na działkach rolnych [...]. Ponieważ wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,08 %, to zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o 2-krotność stwierdzonej różnicy tj. [...] ha. W ramach praktyki Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo do płatności zakwalifikowano powierzchnię [...] ha. Biorąc pod uwagę kryterium MKO Kierownik ARiMR z płatności wykluczył obszary niekwalifikujące się do płatności znajdujące się na działkach rolnych [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,06 %, co zobligowało organ I instancji do zastosowania uregulowania zawartego w § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich i przyznania pomocy do powierzchni stwierdzonej. W odniesieniu do praktyki Uproszczone systemy upraw organ I instancji wskazał, iż w oparciu o system informacji geograficznej, z deklaracji strony ([...] ha) wykluczono powierzchnię [...] ha. Nieprawidłowości powierzchniowe stwierdzono na działkach rolnych [...]. Biorąc pod uwagę zapisy § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej wynoszącej [...] ha. W odniesieniu do praktyki Biologiczna Ochrona Upraw organ I instancji wskazał, że do płatności zakwalifikował powierzchnię [...] ha, zgodną z deklaracją strony zawartą we wniosku obszarowym. W przypadku uzupełniającej płatności podstawowej organ I instancji biorąc pod uwagę kryterium MKO wykluczył z płatności powierzchnię [...] ha, z uwagi na nieprawidłowości powierzchniowe stwierdzone na działkach rolnych [...]. Ponieważ procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,09 %, Kierownik ARiMR zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej. Ponadto w swoim rozstrzygnięciu Kierownik ARiMR wskazał, że wszystkie przyznane płatności z wyłączeniem uzupełniającej płatności podstawowej zostały stosownie do art. 52 ustawy o Planie Strategicznym zredukowane o 5 %, ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w zakresie warunkowości, której ustalenia zostały zawarte w raporcie pokontrolnym. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2025 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy, w szczególności: art. 59 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, art. 60 zdanie pierwsze, art. 65 ust. 1 i 2, art. 65 ust. 4 lit b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE. L Nr 435, str. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie 2021/2116), art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U.UE.L.2022.183.23, dalej: rozporządzenie nr 2022/1173), a także art. 68 i art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187, dalej: rozporządzenie nr 2021/2116). Organ odwoławczy omówił i wyjaśnił następnie zasady działania systemu LPIS. Dalej Dyrektor ARiMR wskazał, że w piśmie odwoławczym spółka zakwestionowała pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie tylko w zakresie zastosowanych przez organ zmniejszeń płatności z uwagi na nieprzestrzeganie wymogów podstawowych określonych szczegółowo w załączniku III do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r., a Dyrektor ARiMR rozstrzygając sprawę uznał, że Kierownik ARiMR w sposób poprawny ustalił powierzchnie gruntów kwalifikujących się do poszczególnych płatności oraz poprawnie naliczył w tym zakresie płatności, dlatego odstąpił od szczegółowego odniesienia się do tych części rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem rozważań objął jedynie kwestie zastosowanych przez organ I instancji zmniejszeń płatności spowodowanych nieprzestrzeganiem norm i wymogów podstawowych. Podkreślił, że spór dotyczy zredukowania o 5% przyznanych spółce płatności bezpośrednich, ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w zakresie warunkowości, której wyniki zawarto w protokole pokontrolnym nr [...]. Kontrola ujawniła, że w gospodarstwie spółki zostały naruszone wymogi podstawowe w zakresie zarządzania SMR 1 i SMR 2, wykazane w załączniku III do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1, dalej: rozporządzenie nr 2021/2115). Dyrektor ARiMR wskazał, że inspektorzy ocenili wagę stwierdzonych niezgodności pod względem zasięgu, dotkliwości i trwałości zgodnie załącznikiem nr I do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 1382 ze zm.) i przypisali 9 punktów dla niezgodności WW.1.2 (5 punktów za zasięg stwierdzonej niezgodności, 3 punkty za dotkliwość oraz 1 punkt za trwałość uchybienia) oraz 13 punktów dla niezgodności WW.2.26 (5 punktów za zasięg stwierdzonej niezgodności, 5 punktów za dotkliwość oraz 3 punkty za trwałość uchybienia). Stosownie do § 3 powołanego rozporządzenia, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności, określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w przypadku sumy 9 punktów wynosi 3% (niezgodność WW.1.2), natomiast dla 13 punktów - 5 % (niezgodność WW.2.26). Suma sankcji dla wszystkich niezgodności stwierdzonych w gospodarstwie wyniosła 8 % i została zredukowana do limitu 5 % zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 11 ust. 2 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz.U.UE.L.2022.183.12, dalej: rozporządzenie nr 2022/1172). Zgodnie natomiast z art. 52 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4, nakłada się kary administracyjne. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że argumentacja zawarta w odwołaniu wskazująca na niską skalę stwierdzonych nieprawidłowości i brak zagrożenia dla środowiska nie może stanowić podstawy do odstąpienia od zastosowanych zmniejszeń płatności. Dyrektor ARiMR dodał, że odwołujący na żadnym etapie postępowania nie kwestionował stwierdzonych niezgodności, przeciwnie zaakceptował ustalenia pokontrolne i jak wynika ze złożonych oświadczeń w toku prowadzonego postępowania przystąpił do wdrażania działań naprawczych, a spór dotyczy nie ustaleń pokontrolnych leżących u podstaw zmniejszeń płatności, ale konsekwencji finansowych jakie niosą za sobą stwierdzone niezgodności. W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 16 pkt 64 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie definicji ścieków przemysłowych skutkującą niezasadnym uznaniem mieszaniny popłuczyn [...] i środka myjąco-dezynfekującego [...] zmieszanych z gnojowicą za ściek przemysłowy zamiast za nawóz naturalny pochodzenia zwierzęcego (gnojowicę), 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz art. 2 pkt 4 ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, poprzez ich pominięcie i uznanie wykorzystania opisanej mieszaniny za działanie nielegalne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego - podczas gdy zgodnie z powyższymi przepisami odchody zwierzęce (gnojowica) oraz inne naturalne substancje z produkcji rolnej wykorzystywane w rolnictwie nie są traktowane jako odpady ani ścieki wymagające pozwolenia, 3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego mimo wystąpienia zagadnienia wymagającego wiadomości specjalnych - to jest braku powołania biegłego z zakresu ochrony środowiska/chemii rolniczej w sytuacji istotnych wątpliwości co do charakteru prawnego i składu chemicznego popłuczyn [...] zmieszanych z gnojowicą - a oparcie rozstrzygnięcia na własnej, niepopartej specjalistyczną wiedzą ocenie organu, 4. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie istotnych okoliczności - w szczególności nieuwzględnienie faktu usunięcia uchybień środowiskowych w toku kontroli (zaprzestania aplikowania spornej mieszaniny oraz podjęcia działań naprawczych), co stanowi naruszenie zasady bezstronności i zasady prawdy obiektywnej, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka dodatkowo podkreśliła, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że sporna mieszanina mogłaby zostać zakwalifikowana jako ścieki w rozumieniu Prawa wodnego, organ całkowicie pominął kluczowy element normatywny wynikający z art. 34 pkt 14 tej ustawy, zgodnie z którym szczególnym korzystaniem z wód jest rolnicze wykorzystanie ścieków jedynie wówczas, gdy ich łączna ilość przekracza 5 m3 na dobę. Oznacza to, że rolnicze wykorzystanie ścieków w ilości nieprzekraczającej tego limitu nie stanowi szczególnego korzystania z wód, a zatem nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie przeprowadził jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistej dobowej ilości aplikowanej przez spółkę mieszaniny, lecz z góry, arbitralnie przyjął konieczność posiadania pozwolenia. Tymczasem w gospodarstwie utrzymującym około [...] przeciętna dobowa produkcja gnojowicy wraz z wodą technologiczną używaną do mycia urządzeń [...] nie przekracza zazwyczaj granicy 5 m3, co odpowiada maksymalnie ok. 1825 m3 w skali roku. Zaniechanie dokonania precyzyjnych ustaleń w tym zakresie prowadzi do sytuacji, w której działanie mieszczące się wprost w granicach dozwolonych przez ustawodawcę zostało potraktowane jako naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 9 września 2025 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2024. Przyznane stronie skarżącej płatności zostały pomniejszone z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni niż zadeklarowana we wniosku oraz zmniejszone o 5 % ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w zakresie warunkowości. W niniejszej sprawie spór dotyczył zredukowania o 5% przyznanych spółce płatności bezpośrednich, ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w zakresie warunkowości, której wyniki zawarto w protokole pokontrolnym nr [...]. Wymaga podkreślenia, że we Wspólnej Polityce Rolnej na lata 2023-2027 (WPR) założono wprowadzenie uzależnienia przyznawania płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w ramach WPR w pełnej wysokości od spełnienia przez wnioskodawców szeregu norm i wymogów związanych m.in. z ochroną środowiska i klimatu, które tworzą podstawowy poziom, tzw. zielonej architektury WPR określany warunkowością. W preambule do rozporządzenia nr 2021/2115 wskazano, że bazując na wcześniejszym systemie zasady wzajemnej zgodności wdrożonym do 2022 r., system nowej warunkowości uzależnia otrzymanie pełnego wsparcia z WPR od zapewnienia przez rolników i innych beneficjentów zgodności z podstawowymi normami dotyczącymi środowiska, zmiany klimatu, zdrowia publicznego, zdrowia roślin i dobrostanu zwierząt. Podstawowe normy obejmują - w uproszczonej formie - wykaz wymogów podstawowych w zakresie zarządzania oraz norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Te podstawowe normy powinny lepiej uwzględniać wyzwania związane ze środowiskiem i zmianą klimatu oraz nową zieloną strukturę WPR, zapewniając tym samym wyższy poziom ambicji w zakresie ochrony środowiska i klimatu, określonych w komunikacie Komisji pt. "Przyszłość rolnictwa i produkcji żywności" i w WRF na lata 2021-2027, ustanowionych rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (pkt 41). Warunkowość powinna stać się integralną częścią zielonej struktury WPR i jednym z elementów tworzących podstawy dla bardziej ambitnych zobowiązań związanych z ochroną środowiska i klimatu. Powinna być też kompleksowo stosowana w całej Unii. Państwa członkowskie powinny zapewnić stosowanie proporcjonalnych, skutecznych i odstraszających kar zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/2116 w odniesieniu do rolników i innych beneficjentów, którzy nie spełniają tych wymogów (pkt 42). Przepis art. 12 rozporządzenia nr 2021/2115 określił, że państwa członkowskie włączają do swoich planów strategicznych WPR system warunkowości, zgodnie z którym nakłada się kary administracyjne na rolników i innych beneficjentów, którzy otrzymują płatności bezpośrednie na podstawie rozdziału II lub płatności roczne na podstawie art. 70, 71 i 72, jeśli nie spełniają oni wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w prawie Unii lub norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska określonych w planie strategicznym WPR i wymienionych w załączniku III, w odniesieniu do następujących obszarów szczegółowych: a) klimat i środowisko, w tym woda, gleba i różnorodność biologiczna ekosystemów; b) zdrowie publiczne i zdrowie roślin; c) dobrostan zwierząt. Stosownie do art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie użytki rolne, łącznie z gruntami, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie ustalają na szczeblu krajowym lub regionalnym minimalne normy dla rolników i innych beneficjentów w odniesieniu do każdej normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wymienionej w załączniku III, zgodnie z głównymi celami tych norm, o których mowa w tym załączniku. Ustalając swoje normy, państwa członkowskie uwzględniają, w stosownych przypadkach, cechy szczególne danych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy rolnicze, takie jak praktyki rolnicze, wielkość gospodarstw i strukturę gospodarstw, użytkowanie gruntów oraz specyfikę regionów najbardziej oddalonych. W załączniku nr III do rozporządzenia nr 2021/2115 zawarto przepisy dotyczące warunkowości zgodnie z art. 12. W zakresie obszaru Klimat i środowisko, główna tematyka – woda, określono wymogi i normy, m.in.: SMR 1 - dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1): art. 11 ust. 3 lit. e), i - w odniesieniu do obowiązkowych wymogów dotyczących kontroli rozproszonych źródeł zanieczyszczeń fosforanami - lit. h) i SMR 2- dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez [...] pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1): art. 4 i 5. Na podstawie art. 13 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115 na szczeblu krajowym zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U. poz. 478, dalej: rozporządzenie), które zawiera normy dotyczące warunkowości. Zgodnie z § 2 pkt 1) tego rozporządzenia liczba punktów, o której mowa w § 1 pkt 1, w obszarach klimat i środowisko, w tym zmiana klimatu, woda, gleba oraz różnorodność biologiczna i krajobraz - w zakresie norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz w zakresie wymogów podstawowych SMR 1-4 wskazanych w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115 jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z tabelą II zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia pod pozycją 1.2 (przez organ określoną jako: WW.1.2) wskazano jako nieprawidłowość: "rolnicze wykorzystanie ścieków w łącznej ilości większej niż 5 m3 na dobę odbywa się bez pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach Prawa wodnego - stwierdzono rolnicze wykorzystanie ścieków w ilości większej niż 5m3 na dobę bez pozwolenia wodnoprawnego" (SMR1). W tabeli III zawartej w załączniku nr 1 pod pozycją 1.26 (przez organ określoną jako: WW.2.26) wskazano jako nieprawidłowość: "nie przestrzega się obowiązku przechowywania ścieków przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób zabezpieczający przed zanieczyszczeniem gruntu oraz wód, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 Prawa wodnego - stwierdzono przechowywanie ścieków przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób niezabezpieczający przed zanieczyszczeniem gruntu oraz wód"(SMR 2). W sprawie w protokole pokontrolnym Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska nr [...] wykazano, iż ścieki pochodzące z mycia hali [...] oraz zbiornika na [...] trafiają do zbiornika bezodpływowego, a następnie są rozcieńczane i przewożone do zbiornika na gnojowicę. Zawartość zbiornika na gnojowicę wykorzystywana jest rolniczo na gruntach należących do Spółki. Zatem mając na uwadze definicję gnojowicy oraz nawozu naturalnego zawartej w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne zawartość zbiornika na gnojowicę w kontrolowanym gospodarstwie, stanowiącego mieszaninę gnojowicy i ścieku przemysłowego, nie należy traktować jako nawozu naturalnego lecz jako ściek. W protokole kontroli wskazano, że ścieki te wykorzystywane są w ilości przekraczającej 5m3/dobę, co obliguje spółkę do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na rolnicze wykorzystanie ścieków. Kontrolowany podmiot nie posiada zezwolenia w powyższym zakresie. Ponadto stwierdzono, że ścieki pochodzące z mycia zbiornika na [...] odprowadzane są również do potoku P. Dodatkowo podczas kontroli uzyskano informację, że do mycia, płukania i dezynfekcji urządzeń [...] używany jest środek [...], który w karcie charakterystyki ma zapis, że jest to produkt łatwopalny, powodujący oparzenia i uszkodzenia oczu, działający bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że ustalenia dotyczące wykorzystywania do dezynfekcji i mycia zbiornika na [...] i hali [...] środka [...] nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. W ocenie spółki zagadnieniem spornym pozostawała natomiast kwestia kwalifikacji prawnej mieszaniny powstającej w następstwie połączenia płynnych odchodów zwierzęcych (gnojowicy) z tzw. popłuczynami [...] oraz roztworem środka czyszczącego stosowanego do mycia urządzeń [...]. Jej zdaniem, popłuczyny [...] i niewielkie ilości środków myjących stają się elementem gnojowicy i nie pozbawiają jej charakteru nawozu naturalnego. W tym kontekście należy wskazać, że na podstawie art. 16 pkt 30b prawa wodnego gnojowica stanowi mieszaninę kału i moczu zwierząt z domieszką wody. Natomiast na podstawie art. 16 pkt 61 prawa wodnego przez ścieki rozumie się wprowadzane do wód lub do ziemi m.in. ciekłe odchody zwierzęce, z wyjątkiem gnojówki i gnojowicy. Mieszanka gnojowicy - w rozumieniu art. 16 pkt 30b prawa wodnego - ze środkiem do dezynfekcji, stanowi - jak prawidłowo przyjął organ - ścieki w rozumieniu art. 16 pkt 61 prawa wodnego. Należy zwrócić uwagę, że ustawowa definicja wyklucza uznanie za gnojowicę - jakiejkolwiek mieszkanki - innej niż kału i moczu zwierząt z domieszką wody. Mieszanina taka (kału i moczu zwierząt z domieszką wody) staje się ściekiem przemysłowym - w rozumieniu ustawy - jeżeli zawiera środki dezynfekcyjne. W okolicznościach badanej sprawy ustalenie, że dochodzi do zmieszania gnojowicy ze środkiem dezynfekcyjnym pozostaje niesporne. Natomiast okoliczności takie, jak stężenie tego środka oraz deklarowany przez producenta tego środka brak szkodliwości dla środowiska, pozostają bez wpływu na ustawową kwalifikację mieszaniny gnojowicy ze środkiem dezynfekcyjnym. W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia art. 16 pkt 64 prawa wodnego, art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2024 r., poz. 105 ze zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1587 ze zm.). Nie było też potrzeby – wbrew stanowisku strony – powołania biegłego z zakresu ochrony środowiska/chemii rolniczej. Zdaniem Sądu, z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, jaka była rzeczywista dobowa ilość ścieków wykorzystywanych rolniczo przez spółkę. W protokole z kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w dniach od 9 lipca 2024 r. do 21 sierpnia 2024 r. (protokół kontroli nr [...]) wskazano co prawda, że "ścieki w gospodarstwie G. wykorzystywane są rolniczo w ilości przekraczającej 5m3/d (informacja-produkcja nawozów naturalnych w O. Sp. z o.o. w 2023 r. stanowi zał. nr 11 do protokołu kontroli – w tym załączniku przedstawiono ilość gnojówki, przy czym ilości dotyczą gnojówki zmieszanej ze ściekami)". Protokół z kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ został jednak przekazany do ARiMR bez załączników. W konsekwencji Sąd nie ma możliwości zweryfikowania, jaka ilość ścieków jest rolniczo wykorzystywana przez spółkę na dobę. Takiej możliwości nie miały też organy. Strona skarżąca zakwestionowała natomiast przyjętą przez organ ilość ścieków, które miała wykorzystywać rolniczo, wskazując, że organ nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących ilości wykorzystywanych przez stronę rolniczo ścieków. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona ustaleń w tym zakresie i poprze je stosowną dokumentacją. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.