III SA/Wr 435/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-09-18

Skład orzekający: Magdalena Jankowska - Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przekazała posiadanie gospodarstwa rolnego innemu podmiotowi i tym samym przestała być stroną postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą przyznania tych płatności innemu podmiotowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która przekazała posiadanie gospodarstwa rolnego innemu podmiotowi i tym samym przestała być stroną postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, nie posiada własnego, indywidualnego interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą przyznania tych płatności innemu podmiotowi. Skarga wniesiona przez taki podmiot podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
B. G. przekazała posiadanie i prawo użytkowania gruntów rolnych wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym na rzecz "A" Sp. z o.o. Następnie, po odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla spółki przez organ I instancji i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ II instancji, B. G. złożyła skargę na decyzję organu II instancji, domagając się przywrócenia terminu do jej wniesienia. Sąd rozpoznał kwestię legitymacji skarżącej do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę B. G. oraz odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010, postanawia: I. odrzucić skargę; II. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu [...] listopada 2010 r. "A" Sp. z o.o. we Wrocławiu złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007 – 2013. Do powyższego wniosku dołączona została umowa przekazania prawa użytkowania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, zgodnie z którą B. G. przekazała w posiadanie oraz w zakresie prawa użytkowania i kontynuowania programu rolnośrodowiskowego na rzecz spółki "A" określone działki. Dnia [...] grudnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW z dnia [...] grudnia 2010 r. Zgodnie z treścią złożonej umowy Spółka przekazała wszystkie działki wymienione w umowie z dnia [...] listopada 2010 r. w posiadanie podmiotów wskazanych przez dysponenta tych działek B. G., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie z postanowieniami umowy K. K. przejął w wyłączne posiadanie działki rolne na działkach geodezyjnych o nr [...], [...], [...], [...],[...] i [...] a T. G. przejął w wyłączne posiadanie działki rolne na działkach geodezyjnych nr [...], [...] i [...]. W umowie wskazano, iż powodem przekazania posiadania działek wymienionych w umowie z dnia [...] grudnia 2010 r. była utrata możliwości skutecznego ubiegania się o płatności przez "A" Sp. z o.o. w związku z ostateczną decyzją Dyrektora DOR ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. o odmowie wpisania Spółki do ewidencji producentów. W dniu [...] marca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła kolejna umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW. Zgodnie z jej zapisami T. G., działający w imieniu własnym oraz K. K. przekazali z dniem [...] marca 2011 r. działki znajdujące się w ich posiadaniu na mocy umowy z dnia [...] grudnia 2010 r., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego na rzecz "A" Sp. z o.o. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 "A" Sp. z o.o we W. Po rozpoznaniu odwołania Spółki od tej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., decyzją z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]) utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 687/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]). Pismem z dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu do Sądu – [...] lipca 2014 r.) B. G. złożyła skargę na decyzję z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wskutek skargi wniesionej przez B. G. na decyzję z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyznania "A" Sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności było ustalenie, czy skarga została wniesiona przez podmiot legitymujący się interesem prawnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny. Nie oznacza to, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Wskazać trzeba, że przedmiotem zaskarżenia w analizowanej sprawie była decyzja wydana w sprawie z wniosku Spółki o wstąpienie do toczącego się – na skutek uprzednio złożonego wniosku B. G. - postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 r. Jak wynika z akt sprawy, Spółka domagała się zastosowania trybu określonego w § 23 lub § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm.) albowiem weszła w posiadanie zgłoszonych pierwotnie do przedmiotowej płatności przez B. G. gruntów rolnych, na mocy umów przekazania prawa użytkowania tych gruntów oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jak już wyżej podkreślono, o tym, czy podmiot wnoszący skargę ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 "A" Sp. z.o.o., a zatem rozważając posiadanie przez B. G. interesu prawnego, należy się odnieść do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Zgodnie z § 23 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia: "W razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy." Wymagania formalne, co do wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania oraz rodzaju załączników określił normodawca w ust. 2-5 tego paragrafu, a do nich należy między innymi powinność podania swojego numeru identyfikacyjnego albo przedłożenia kopii wniosku o nadanie numeru, nadto dołączenia kopii umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części. Z kolei po myśli § 25 ust. 1: "W razie przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym beneficjenta, i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy." W zakresie zaś wymogów formalnych w ust. 3 podano, że do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej nowemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta przepisy § 23 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio. Powołane wyżej przepisy dotyczą następstwa procesowego i umożliwiają dokonanie zmiany podmiotowej postępowania dotyczącego płatności rolnośrodowiskowej, czyli sytuacji, w której w miejsce dotychczasowego podmiotu ubiegającego się o płatność rolnośrodowiskową lub, który taką płatność już uzyskał wstępuje inny podmiot, a dotychczasowa strona występuje z tego postępowania. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana wskutek wniosku Spółki o wstąpienie do toczącego się – na skutek uprzednio złożonego wniosku B. G. - postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 r. W konsekwencji zatem z chwilą wstąpienia w miejsce B. G. Spółki z o.o. "A", B. G. przestała być stroną postępowania. Od tego momentu stroną postępowania była Spółka. W sytuacji natomiast, gdy stroną postępowania jest konkretny podmiot ubiegający się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów, w tym wcześniejszych posiadaczy gospodarstwa, do brania udziału w postępowaniu o przyznanie płatności dla konkretnej jednostki. Podkreślić przy tym trzeba, że przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 nie przewidują możliwości ubiegania się o przyznanie płatności przez kilka podmiotów, nawet jeśli dane gospodarstwo rolne byłoby przedmiotem współposiadania. W konsekwencji zatem B. G. nie maiła własnego, indywidualnego interesu prawnego w sprawie przyznania Spółce płatności za 2010 r. Z uwagi na to, że skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia skargi, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (punkt I sentencji postanowienia). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie natomiast do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skoro w niniejszej sprawie skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia skargi, to tym samym niedopuszczalny był wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wobec powyższego, na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło