III SA/Wr 435/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-01-25
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność kontroli przechowywania broni wraz z zaleceniami pokontrolnymi, udokumentowana protokołem kontroli, stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Czynność kontroli przechowywania broni wraz z zaleceniami pokontrolnymi nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, która ustala lub odmawia ustalenia, stwierdza lub odmawia stwierdzenia, potwierdza lub odmawia potwierdzenia istnienia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jest to jedynie ustalenie stanu faktycznego i wezwanie do usunięcia nieprawidłowości, które nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych dla strony i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W przypadku braku odpowiedniego działania strony, zalecenia pokontrolne mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia podlegającego kontroli sądowej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność kontroli przechowywania broni udokumentowaną protokołem kontroli, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o broni i amunicji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się unieważnienia czynności kontrolnej i uchylenia nałożonych obowiązków. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niedopuszczalność jej wniesienia na tego typu czynność.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" w S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie kontroli przechowywania broni postanawia: odrzucić skargę.
Skargą z dnia [...] marca 2016 r. "A"( dalej skarżący, strona) działając w oparciu o art. 50 i 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o unieważnienie czynności administracyjnej - kontroli przechowywania broni w magazynie "A" udokumentowaną przez asp. sztab. J. P. z Komendy wojewódzkiej Policji we W. protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Strona wniosła również o uchylenie obowiązków nałożonych na skarżącego po przeprowadzonej kontroli. Skarżący zarzucił, że sama czynność kontrolna, jak i nałożone obowiązki w sposób rażący naruszają obowiązujące prawo: art. 27 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i 5 oraz art. 30 ust. 1 i la ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U z 2012r., poz. 576, z 2013r., poz. 829, z 2014r., poz. 295 i z 2015r., poz. 1505), oraz art. 268a kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi tego rodzaju czynności, jak wskazane przez skarżącego w skardze nie podlegają orzecznictwu wojewódzkich sadów administracyjnych. Komendant wyjaśnił, że skarżący zarzuca naruszenie przepisów k.p.a. przy prowadzeniu kontroli. Zakres stosowanie przepisów tego kodeksu określa art. 1. Z treści tego przepisu organ wywodzi, że do prowadzenia kontroli nie stosuje się przepisów tego kodeksu, albowiem przedmiotem czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nie była w tym przypadku sprawa indywidualna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej - art. 1 pkt. 1 K.p.a. W sprawie będącej przedmiotem skargi nie mamy do czynienia z rozstrzygnięciem organu administracji polegającym na wydaniu pozwolenia, jego zmianie albo cofnięciem pozwolenia. Gdyby przedmiotem skargi była jedna z czynności, o których mowa w art. 1 k.p.a., to skarga podlegałaby trybowi postępowania i rygorom wynikającym z tegoż k.p.a. oraz kontroli sadowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. strona wskazała, że skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej, wykonywanej przez organ Policji w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1990 r. o broni i amunicji. Podkreśliła ponownie, że sama czynność kontrolna jak i nałożone obowiązki w sposób rażący naruszają obowiązujące prawo art. 27 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i 5 oraz art. 30 ust. 1 i la ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U z 2012r., poz. 576, z 2013r., poz. 829, z 2014r., poz. 295 i z 2015r., poz. 1505), oraz art. 268a kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem materialnym i procesowym aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podstawowym zagadnieniem do rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie była kwestia dopuszczalności skargi na zalecenia pokontrolne.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają między innymi w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Dopuszczalność zaskarżenia zatem aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego istnieje wówczas, gdy dany akt lub czynność ustalają lub odmawiają ustalenia, stwierdzają lub odmawiają stwierdzenia, potwierdzają lub odmawiają potwierdzenia istnienia uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego. Musi zatem istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (por. T. Woś w: Komentarz do ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008, s. 61).
Jak stanowi art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, zwanej dalej ustawą o broni "właściwe organy Policji, a w stosunku do żołnierzy zawodowych - właściwe organy wojskowe, są uprawnione do kontroli wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy przez osoby oraz podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 1. Zgodnie natomiast z treścią art. 29 ust. 1 pkt 3) chodzi o podmioty prowadzące strzelnicę;
Nie ulega więc w świetle powyższego, że Komendant Wojewódzki Policji może przeprowadzić kontrolę w podmiotach prowadzących strzelnice odnośnie przestrzegania wymogów nakładanych na te podmioty ustawą o broni i amunicji. Rezultatem działalności kontrolnej jest tzw. wynik kontroli (zawarty w protokole kontroli), w którym ustala się stwierdzony w toku kontroli stan faktyczny oraz wykryte uchybienia. Na podstawie ustaleń zawartych w wyniku kontroli formułuje się w stosunku do kontrolowanego tzw. zalecenia pokontrolne, mające na celu likwidację stwierdzonych uchybień i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Od zaleceń pokontrolnych kontrolowanemu przysługuje w ustawowym terminie prawo zgłoszenia zastrzeżeń do organu kontroli, który obowiązany jest pisemnie ustosunkować się do ich treści i o swoim stanowisku powiadomić jednostkę kontrolowaną i nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, jedynie zawiera stanowisko Komendanta co do zgodności wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy o broni, zgodnie z zadaniami wyznaczonymi ustawą o broni. W zaleceniach pokontrolnych organ jedynie wzywa do usunięcia nieprawidłowości. Na tym etapie nie dochodzi zatem do stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a jedynie do stwierdzenia , że kontrolowany podmiot nie wypełnia odnoszących się do niego obowiązków wynikających z regulacji ustawowych.
Nadto, podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o broni nie przewidują sądowej kontroli ani zaleceń pokontrolnych, ani też odpowiedzi na zastrzeżenia kontrolowanej jednostki, ani dla żadnej innej czynności podejmowanej przez organ w ramach procedury kontrolnej.
Zaskarżone zalecenia są jedynie informacją Komendanta Wojewódzkiego Policji wystosowaną do "A" w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego w oparciu o powołany wyżej przepis ustawy o broni.
Wezwania stosowania się do wymogów ustawy o broni zawarte w zaskarżonych wystąpieniach pokontrolnych nie rodzą obowiązku, a jedynie możliwość zastosowania się do nich na zasadzie dobrowolności. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym wystąpienie pokontrolne kończy etap kontroli i w przypadku braku odpowiedniego, zgodnego z zaleceniami działania strony stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia może być poddane kontroli sądu administracyjnego. Samo wystąpienie pokontrolne nie jest jednakże aktem władczej ingerencji organu i nie podlega egzekucji administracyjnej, zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że zaskarżone zalecenia pokontrolne nie są czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie jest to ani decyzja administracyjna i nie jest to też akt nadzoru, wymieniony w art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Natomiast odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kontrolnym będą miały np. przepisy k.p.a. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin, biegłych, świadków, przepisy o terminach i doręczeniach.
Reasumując, stwierdzić należy, że przedmiotowe zalecenia pokontrolne wynikające z przeprowadzonej kontroli nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, albowiem zawierają jedynie ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, nie będąc rozstrzygnięciem nadzorczym, ani aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, przedmiotem zaskarżenia nie może być akt ze sfery postępowania kontrolnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 469/15, z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 583/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2111/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 395/15, powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że zalecenie zawarte w wystąpieniu pokontrolnym nie mieści się we wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzygnięciach, w konsekwencji Sąd stwierdził, ze skarga "A" jest niedopuszczalna, albowiem została wniesiona na czynność organu nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych
Z uwagi na powyższe należało skargę odrzucić, albowiem skarga dotyczy czynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło