III SA/Wr 441/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-20
Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie z urzędu w sprawie wymeldowania, może nie rozpatrzyć merytorycznie wniosku strony kwestionującego prawidłowość zameldowania, a jedynie utrzymać w mocy decyzję odmawiającą wymeldowania, mimo że strona domagała się anulowania czynności zameldowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w sprawie wymeldowania, a nie na wniosek strony kwestionujący prawidłowość zameldowania. Organy nie rozpatrzyły merytorycznie kwestii prawidłowości samego zameldowania, a jedynie ocenę przesłanek do wymeldowania. Ponieważ J. F. nadal przebywał w lokalu, nie było podstaw do wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd uznał za prawidłowe zobowiązanie organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy do wyjaśnienia, czy intencją strony było wszczęcie postępowania o anulowanie czynności zameldowania.Stan faktyczny
Z. F. złożył wniosek o wymeldowanie J. F. z lokalu, którego jest współwłaścicielem, argumentując, że zameldowanie nastąpiło bez jego zgody i wbrew jego woli. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Miasta K. G.) wszczął postępowanie z urzędu w sprawie wymeldowania i odmówił wymeldowania J. F., uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda Dolnośląski utrzymał decyzję w mocy, ale nakazał organowi pierwszej instancji wyjaśnienie, czy intencją Z. F. było wszczęcie postępowania o anulowanie czynności zameldowania. Z. F. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie art. 7 KPA poprzez nieuprawnioną modyfikację jego żądania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, , , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewody D. z dnia 01 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2005 r. Burmistrz Miasta K. G. wszczął - z urzędu - postępowanie w sprawie wymeldowania J. F. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w K. G.
W piśmie datowanym na ten sam dzień (tzn. 26 kwietnia 2005 r.) Z. F. także wniósł o wymeldowanie J. F. z tego samego lokalu mieszkalnego. Autor wniosku podniósł, iż jest współwłaścicielem wspomnianego lokalu, a zameldowanie w nim J. F. zastąpiło bez jego zgody i wbrew jego woli. Z. F. powtórzył później swoje żądanie (z powołaniem się na te same okoliczności) w piśmie z dnia 25 maja 2005 r.
Na dzień 30 kwietnia 2005 r. datowane jest pismo, w którym Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w K. G. informuje, iż w dniu 29 kwietnia 2005 r. przeprowadzono kontrolę meldunkową, stwierdzając w jej trakcie, że J. F. "prze- bywa i mieszka" w lokalu przy ul. W. [...] w K. G. Fakty te zostały także potwierdzone w toku oględzin przeprowadzonych w przedmiotowym lokalu w dniu 13 maja 2005 r. przez pracowników organu pierwszej instancji.
Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności, w decyzji z dnia 31 maja 2005 r., Nr [...], Burmistrz Miasta K. G. odmówił wymeldowania J. F. z lokalu przy ul. W. [...] w, wskazując w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
W odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji Z. F. zarzucił, iż organ meldunkowy bezprawnie przyjął zgłoszenie meldunkowe J. F., gdyż nastąpiło to z pominięciem odwołującego się. Podał również, iż głównym motywem zameldowania J. F. w spornym lokalu była chęć uzyskania przez niego korzyści majątkowych, a nie faktyczny zamiar zmiany miejsca zamieszkania.
Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (decyzja Wojewody z dnia 1 sierpnia 2005 r., Nr [...]), podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż w świetle dowodów zgromadzonych w toku wszczętego z urzędu postępowania, nie zachodzą przesłanki do wymeldowania J. F. ze spornego lokalu, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że w piśmie z dnia 26 kwietnia 2005 r. Z. F. zakwestionował w istocie prawidłowość zameldowania J. F. w przedmiotowym lokalu. Wojewoda wyraził w związku z tym zapatrywanie, że wystąpienie przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu z formalnym wnioskiem kwestionującym prawidłowość przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego pod danym adresem winno skutkować wszczęciem postępowania w przedmiocie anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda skonstatował w związku z tym, iż w tym zakresie wniosek Z. F. z dnia 26 kwietnia 2005 r. pozostaje niezałatwiony, nakazując aby organ pierwszej instancji - po uzyskaniu formalnej zgody odwołującego się na zmianę kwalifikacji jego wniosku - przeprowadził postępowanie w sprawie anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania J. F. w lokalu przy ul. W. [...] w K. G. i wydał w tym przedmiocie odrębne rozstrzygnięcie.
Nie zgadzając się z orzeczeniem Wojewody, Z. F. zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie.
Zdaniem skarżącego, w toku postępowania doszło do naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organy nie uwzględniły tego, iż zainteresowany kwestionował przez cały czas zameldowanie J. F. w spornym lokalu. Kwestię tę pozostawiono na uboczu, co świadczy - zdaniem strony skarżącej - o nieuprawnionym zmodyfikowaniu jego żądania.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całej rozciągłości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył;
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszych rozważaniach - w skrócie - jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi także te, które zostały przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, podstawę uwzględnienia skargi, a w konsekwencji - uchylenia zaskarżonej decyzji (o co wniósł skarżący) - stanowić może stwierdzone przez sąd: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; a wreszcie - inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie składu orzekającego Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych sytuacji, co czyni skargę bezzasadną. W szczególności, nie można podzielić zapatrywania strony, zarzucającej naruszenie przepisów prawa procesowego, co miałoby polegać na nieuprawnionym zmodyfikowaniu jego żądania.
Trzeba w związku z tym mocno podkreślić, że przedmiot zaskarżenia stanowią w niniejszym przypadku orzeczenia wydane w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, a nie na wniosek zainteresowanego. Nie pozostawiają co do tego żadnej wątpliwości treść: pisma organu pierwszej instancji z dnia 26 kwietnia 2005 r. zawiadamiającego zainteresowanych o wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie J. F. ze spornego lokalu, a także osnowy samych decyzji organów meldunkowych obu instancji. Organy te nie rozpatrywały do tej pory w ogóle merytorycznie zagadnienia prawidłowości materialno-technicznej czynności zameldowania ostatnio wymienionej osoby w tym lokalu. Nie mogły zatem - siłą rzeczy - dopuścić się zarzucanej im transformacji żądania strony (skoro w ogóle nie rozpatrywały jeszcze wniosku Z. F.), procedując wyłącznie w ramach postępowania wszczętego z urzędu.
Przyczynę powstałego na tym tle nieporozumienia, które prawdopodobnie legło u podstaw odwołania Z. F. od decyzji Burmistrza Miasta K. G., a następnie - zaskarżenia decyzji Wojewody D. do WSA, stanowi czasowy zbieg wszczęcia postępowania z urzędu oraz złożenia wniosku przez stronę skarżącą (oba pisma opatrzone są tą samą datą - 26 kwietnia 2005 r.). Godzi się przy tym zauważyć, iż w swoim wniosku Z. F. domagał się także wymeldowania J. F. ze spornego lokalu.
Sąd stwierdza, iż tak ukierunkowane (a przy tym wszczęte z urzędu) postępowanie zostało zakończone prawidłowym orzeczeniem odmawiającym wymeldowania. Ponieważ postępowanie wyjaśniające wykazało jednoznacznie, iż J. F. nadal przebywa w lokalu przy ul. W. [...] w K. G. (faktu tego nie kwestionował zresztą w swoich pisemnych wystąpieniach sam skarżący), to - w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) nie było podstaw do jego wymeldowania.
Za trafne należy natomiast uznać - wbrew odmiennej ocenie tej okoliczności przez skarżącego - zobowiązanie organu pierwszej instancji przez Wojewodę D. do wyjaśnienia, czy intencją Z. F. było wszczęcie postępowania o anulowanie materialno-technicznej czynności zameldowania J. F. w spornym lokalu (a nie, jak napisał w piśmie z dnia 26 kwietnia 2005 r., "wymeldowania" go z tego lokalu), a po definitywnym wyjaśnieniu tej okoliczności - do ewentualnego przeprowadzenia w tym zakresie pełnego postępowania wyjaśniającego i do wydania odrębnego orzeczenia w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu, właśnie zwracając uwagę na rozbieżność między sformułowanym wprost żądaniem (dotyczącym "wymeldowania"), a jego uzasadnieniem (w ramach którego Z. F. zakwestionował zasadność "zameldowania" bez jego zgody, wymaganej dlatego, iż jest współwłaścicielem lokalu, a także wbrew jego woli), organ odwoławczy zmierzał do pełnej ochrony interesów skarżącego, prawidłowo realizując w ten sposób ciążące na nim w tym zakresie obowiązki normatywne. Trzeba jednak raz jeszcze powtórzyć, że kwestia prawidłowości zameldowania J. F. w spornym lokalu nie mogła być przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez Sąd, skoro zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte przez organy meldunkowe.
Ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (uwzględniając przedstawione ramy zaskarżenia), skargę należało oddalić, kierując się dyspozycją przewidziana w art. 151 p.p.s.a.
Powołane przepisy
art. 15 ust. 2 ustawyart. 47 ust. 2 ustawyart. 7art. 3 § 1 ustawyart. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło