III SA/Wr 441/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-02-02

Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy porozumienie o wspólnym użytkowaniu gruntów rolnych, które nie przenosi posiadania tych gruntów, może stanowić podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowych przez przejmującego beneficjenta?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że porozumienie o wspólnym użytkowaniu gruntów rolnych, które nie przenosi posiadania tych gruntów w sposób wymagany przez przepisy prawa materialnego, nie może stanowić podstawy do przyznania płatności rolnośrodowiskowych przez przejmującego beneficjenta. Prawo do płatności jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym i wymaga spełnienia określonych przesłanek, w tym przeniesienia posiadania, co nie miało miejsca w analizowanej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. domagał się przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Organ odmówił przyznania płatności, powołując się na brak spełnienia warunków w roku 2008, kiedy to skarżący zawarł z P. R. porozumienie o wspólnym użytkowaniu gruntów, które zdaniem organu nie stanowiło przeniesienia posiadania. Skarżący zarzucił organowi błędną wykładnię przepisów dotyczących przeniesienia posiadania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącemu przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek T. K. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Wniosek producenta obejmował pakiet "Rolnictwo ekologiczne" realizowany w ramach wariantu uprawy sadownicze w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności (S02d01) na obszarze [...] ha, wnioskowana kwota pomocy [...] zł. Strona dodatkowo zadeklarowała chęć ubiegania się o zwiększenie płatności w wysokości 120 % stawki podstawowej, ze względu na położenie gospodarstwa na obszarze Natura 2000. Kierownik BP ARiMR we W. wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie ze względu na wykrycie nieprawidłowości we wniosku, a mianowicie nieprawidłowej powierzchni całkowitej gospodarstwa oraz błędnej powierzchni ewidencyjnej dla działki nr [...] położonej w obrębie G., gmina M. W odpowiedzi na ww. wezwanie strona w dniu [...] r. złożyła stosowną korektę wniosku. Kolejnym pismem z dnia [...] r. poinformowano stronę o zmianach dotyczących powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. W dniu [...] r. pełnomocnik strony P. R. złożył w siedzibie organu oświadczenie o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów, a w dniu [...] r. do Biura Powiatowym ARiMR we W. dnia wpłynął raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie pana T. K. w dniu [...] r. Podniesiono nadto, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ( po uprzednim stwierdzeniu w dniu [...] r. przez Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r.; rozstrzygnięcie to nie było zaskarżone przez stronę) odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008. Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania , a wobec faktu, że strona jednocześnie nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., dnia [...] r. wydano postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie faktycznym Kierownik BP ARiMR we W. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 wydał w dniu [...] r., decyzję na podstawie której odmówił stronie płatności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie wniosku złożonego w sprawie za 2008 rok producent nie przejął części zobowiązań rolnośrodowiskowych, gdyż nie spełnił wymogów określonych w § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, natomiast uprawnienia do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej za 2009 rok są uzależnione od uprawnień za rok 2008. Z przepisów ww. rozporządzenia wynika, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowych następuje na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji wydanej przez właściwy organ. Płatność rolnośrodowiskową jest udzielana na realizację 5 letniego planu działalności rolnośrodowiskowej, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, natomiast decyzja o przyznaniu płatności wydawana jest na wniosek, w każdym roku realizacji planu. W świetle powyższego rozróżnić należy decyzję o przyznaniu płatności na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych od decyzji przyznających płatność w poszczególnych latach. Decyzja przyznająca płatność na realizację planu ma ten skutek, że producent rolny nabywa prawo do korzystania z płatności, o ile kontynuuje on realizację planu. Przyznanie płatności w kolejnych latach realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego byłoby możliwe po skutecznym przejęciu części zobowiązań w roku 2008, a więc po przejściu pana skarżącego, w miejsce poprzedniego beneficjenta pomocy, jednakże takie okoliczności w sprawie nie wystąpiły. W uwagi na powyższe ustalenia Kierownik BP ARiMR we W. stwierdził, iż nie ma podstaw do weryfikowania, czy działki rolne zgłoszone do płatności na podstawie wniosku złożonego w dniu [...] r. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 rok kwalifikują się do płatności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, skoro na podstawie wniosku złożonego na 2008 rok producent nie spełnił wymogów do skutecznego ubiegania się o te płatności w związku z nie spełnieniem wszystkich przesłanek określonych w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W związku z powyższym, na podstawie wniosku złożonego na 2008 rok producent nie spełnił warunków do otrzymania płatności, bowiem na wstępie nie spełnił wymogów do skutecznego ubiegania się o nie, nie spełniając przesłanek określonych w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ powołał się na istniejące orzecznictwo w analogicznych sprawach, a mianowicie na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 07.07.2010 r., sygn. akt III SA/Wr 103/10 oraz z dnia 16.07.2010 r. sygn. akt III SA/Wr 61/10. Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizowania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich opracowanego na lata 2004-2006 jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do: 1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004); 2) realizacji pakietów, o których mowa w§ 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 3) prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestru działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, z tym że rejestr ten w odniesieniu do zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; rejestr działalności rolnośrodowiskowej prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Otrzymanie płatności przez rolnika przejmującego gospodarstwo od innego producenta rolnego, który wcześniej podjął zobowiązania rolnośrodowiskowe jest uzależnione również od spełnienia przesłanek wymienionych w § 14 ust. 1-3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z jego brzmieniem jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskową przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego (ust. 1). Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się kopie umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych (ust. 2). W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, że niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie mają ustalenia dokonane w postępowaniu dotyczącym przyznania stronie płatności na rok 2008, które zostało zakończone ostateczną decyzją Kierownika BP ARiMR we W. z dnia [...] r. W decyzji tej organ wskazał, iż na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy panem T. K. a panem P. R. w dniu [...] r. nie doszło do przeniesienia posiadania gruntów. Nie spełnione zostały zatem warunki określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie płatności rolnośrodowiskowych przez przejmującego grunty rolne, które uprzednio zostały zgłoszone do programu przez innego rolnika. Pogląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z dnia 07.07.2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 103/10, wyrok nieprawomocny) z dnia 16.07.2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 61/10 wyrok nieprawomocny oraz z dnia 30.03.2011 r., sygn. akt III SA/Wr 849/10, wyrok prawomocny). Podniesiono, że trafne jest twierdzenie zawarte przez pełnomocnika strony w odwołaniu, iż faktyczne wydanie rzeczy nie musi nastąpić w tym samym dniu co zawarcie umowy. Jeżeli bowiem umowa zawiera szczegółowe uregulowania w zakresie późniejszego wydania przedmiotu umowy to może nastąpić to np. na podstawie protokołu wydania/przekazania rzeczy (nieruchomości). W sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych takie szczególne uregulowania miałyby znaczenie przy obliczeniu terminu określonego w ww. § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wydanie rzeczy objętej umową przeniesienia posiadania w terminie późniejszym jest oczywiście możliwe, czego organ nie neguje. Jednakże wydanie to musi być jak podkreśliła to strona w piśmie odwoławczym wynikiem umowy przenoszącej posiadanie. Wskazać zatem należy, że odmowa płatności panu T. K. za rok 2008, co ma bezpośrednie przełożenie na niniejszą sprawę kontynuacyjną, nie nastąpiła z uwagi na wydanie gruntów w terminie późniejszym niż zawarcie umowy, tylko z uwagi na fakt, iż porozumienie, które zawarły ze sobą strony nie przenosiło prawa posiadania. Z treści tego porozumienia wynika bowiem jednoznacznie, że posiadacz wymienionych gruntów - pan P. R.- zobowiązuje się do wspólnego ich użytkowania, w celu prowadzenia działalności rolniczej, właśnie ze stroną postępowania. W konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano, iż przedłożony przez stronę w dniu [...] r. protokół przekazania gruntów nie może zmienić ustaleń organu w przedmiotowej sprawie, skoro w dalszym ciągu brak jest umowy przenoszącej posiadanie gospodarstwa lub jego części, a której wymagają przepisy regulujące zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Regulacja zawarta w ww. § 14 ust. 1 wyraźnie wskazuje, iż płatność przysługuje przejmującemu gospodarstwo co do którego przekazujący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe o ile nastąpi przeniesienie posiadania tego gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy ma być zgodnie z § 14 ust. 2 dołączona do wniosku, który przejmujący ma obowiązek złożyć w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania, kopia umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych. Jak wynika z powyższego skarżący nie spełnił warunków do otrzymania płatności w roku 2009 jako kontynuacji zobowiązań podjętych przez P. R., bowiem na wstępie czyli w roku 2008, kiedy zwrócił się z wnioskiem o przejęcie płatności i zobowiązań od przekazującego grunty nie spełnił wymogów do skutecznego ubiegania się o nie, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dodatkowo stwierdzono, iż przedmiotem niniejszego postępowania są płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, dlatego też ustalenia czy rozstrzygnięcia podjęte w sprawach dotyczących innych schematów pomocowych tj. ONW regulowanych odrębnymi przepisami prawa nie mogą mieć wpływu na załatwienie niniejszej sprawy. Przedmiot tego postępowania został wyznaczony zakresem żądania strony, a zatem przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy organy obu instancji zobligowane są do zbadania kryteriów dostępu do uzyskania pomocy z zakresu płatności rolnośrodowiskowych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Ponieważ płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Powyższe okoliczności powodują, iż uwzględnienie odwołania strony i przekazanie środków finansowych zgodnie z wnioskiem w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009 skarżącemu nie jest możliwe, ponieważ jak już zostało podkreślone ustawodawca bardzo wyraźnie wskazał, jakie warunki musi spełnić producent rolny aby skutecznie starać się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowych do gruntów rolnych, które wcześniej zostały zgłoszone do tych płatności przez innego producenta rolnego. Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie przepisów § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) polegającym na dokonaniu błędnej wykładni tych przepisów, a w konsekwencji bezpodstawnym uznaniu przez organ, że nie nastąpiło przeniesienie posiadania części gospodarstwa P. R. na jego rzecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Analiza akt przeprowadzonego postępowania doprowadziły Sąd do przekonania, iż zaskarżona decyzja Dyrektora ARiMR nie narusza zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie najistotniejsze znaczenie mają ustalenia dokonane w postępowaniu dotyczącym przyznania stronie płatności w roku 2008, które zostało zakończone ostateczną decyzją Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] odmawiającą T. K. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008. We wskazanej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługiwało prawo do przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2008 rok, a dokładnie, czy prawidłowo organ uznał, że brak jest po stronie skarżącego posiadania działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności, czyli brak jest w ogóle po jego stronie podmiotowego prawa do starania się o taką pomoc. Zdaniem skarżącego, na mocy porozumienia z dnia [...] r. "w sprawie wspólnego użytkowania gruntów rolnych" zawartego z P. R., stał on się posiadaczem wyszczególnionych w tymże porozumieniu działek, a w konsekwencji osobą uprawnioną do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych. Z kolei organ uznał, że porozumienie z dnia [...] r. nie spowodowało przeniesienia posiadania działek, zatem po stronie skarżącego brak było w ogóle legitymacji do występowania o pomoc na objęte porozumieniem areały. Nie spełnione zostały zatem warunki określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie płatności rolnośrodowiskowych przez przejmującego grunty rolne, które uprzednio zostały zgłoszone do programu przez innego rolnika. Wprawdzie bowiem P. R. uzyskał pozytywną decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych, jednak nie wystąpiły w sprawie okoliczności pozwalające na wejście skarżącego w miejsce poprzedniego beneficjenta pomocy, pomimo tego, iż faktycznie nastąpiła zmiana w zakresie użytkowania gruntów rolnych objętych tą pomocą. Zawarte przez skarżącego z P. R. w dniu [...] r. porozumienie nie mogło być bowiem uznane za umowę przenoszącą posiadanie części gruntów. Z treści tego porozumienia wynika bowiem jednoznacznie, że posiadacz wymienionych gruntów – P. R. – zobowiązuje się do wspólnego ich użytkowania, w celu prowadzenia działalności rolniczej, właśnie ze skarżącym. Wspólne użytkowanie gruntów, nie może być jednak rozumiane jako "przeniesienie posiadania", czego wymaga § 14 ust. 1 przywołanego powyżej rozporządzenia, dla możliwości dalszej realizacji programu rolnośrodowiskowego. Z brzmienia tego przepisu wynika więc wprost, że uzyskanie dopłat przy sukcesji płatności uzależnione jest od posiadania określonych gruntów. Zawarte przez skarżącego i P. R. porozumienie może być uznane jedynie za współposiadanie pro indivisio, przy którym istnieje niepodzielne władztwo współposiadaczy w stosunku do tej samej rzeczy, w przedmiotowej sprawie części działek rolnych stanowiących własność P. R. Nie można w tym wypadku mówić o posiadaniu zależnym po stronie skarżącego. Wyznacznikiem stanu posiadania jest sama możliwość władania rzeczą, nie zaś faktyczne władztwo nad rzeczą. Tylko w przypadku oddania przez właściciela rzeczy w posiadanie zależne mamy do czynienia z dwoma posiadaczami tej samej rzeczy. Zawarte przez skarżącego i P. R. porozumienie tych wymogów nie spełnia. Z treści art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), wynika, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. I nie wystarcza do tego jedynie wykonywanie pewnego rodzaju władztwa nad rzeczą, ale niezbędnym elementem posiadania jest wola wykonującego to władztwo, aby rzecz dla siebie zachować i władać nią jak właściciel. Przedstawione zatem przez wnioskodawcę "porozumienie" nie przenosiło władania działkami na jego osobę. Wyraźnie bowiem z niego wynika, że wnioskodawca może wymienione działki jedynie współużytkować z P. R., co oznacza, iż skarżący nie może np. podjąć samodzielnie decyzji co do rodzaju upraw, kierunku rozwoju działek czy terminów siewu i zbierania plonów. Może w tym zakresie jedynie współdziałać z P. R. W takiej sytuacji zaś trudno mówić o możliwości władania tymi działkami jak właściciel, co z kolei jest niezbędnym warunkiem wykonywania posiadania. Porozumienie nie zawiera bowiem żadnych szczegółowych regulacji co do zakresu wykonywania "wspólnego użytkowania", rozgraniczenia np. obszarowego, określenia do czego zobowiązany jest każdy ze współużytkowników na określonym obszarze. W takiej sytuacji uznać należy, że zarówno skarżący jak i P. R. są jedynie współużytkownikami opisanych w porozumieniu areałów (patrz wyroki tutejszego Sądu o sygn. akt III SA/Wr 103/10, III SA/Wr 61/10 oraz sygn. akt III SA/Wr 849/10). Jak wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2010 r. (sygn. akt I SA/Kr 1803/09) prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Nie może więc być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też w przypadku zmiany producenta rolnego konieczne jest ustalenie czy spełnione zostały wszystkie przesłanki, o których mowa w § 14 powołanego rozporządzenia. Ostatecznie zatem w sprawie z wniosku skarżącego z 2008 roku o przejęcie płatności i zobowiązań od przekazującego grunty P. R. stwierdzono, że skarżący nie jest posiadaczem – w rozumieniu § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. - wskazanych we wniosku działek i w konsekwencji przyjęto, że nie przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o realizację płatności za 2008 rok. Jak natomiast wynika z powyższego tylko dopełnienie wymogów określonych w § 14 rozporządzenia stanowi podstawę do przyznania przejmującemu płatności rolnośrodowiskowych. Skoro zatem porozumienie przedstawione przez skarżącego organom nie przenosiło – wbrew twierdzeniom skarżącego - posiadania działek w nim zawartych, to brak było podstaw do przyznania mu płatności rolnośrodowiskowych pierwotnie za 2008 r. tj. za rok w którym został złożony wniosek jak i za lata następne, w tym za rok 2009. Uprawnienia do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej za 2009 rok i lata następne są bowiem uzależnione od uprawnień za rok 2008, gdyż stanowią ich swoistą kontynuację. Przyznanie skarżącemu uprawnienia płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok i lata następne mogłoby mieć zatem jedynie miejsce w przypadku skutecznego przejęcia przez skarżącego części zobowiązań w roku 2008 po przejściu skarżącego, w miejsce poprzedniego beneficjenta pomocy (P. R.), co w niniejszej sprawie – jak Sąd powyżej wykazał - nie miało miejsca (ostateczna decyzja Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...]). Wobec wszystkich przedstawionych okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło