III SA/Wr 444/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-11-05
Skład orzekający: Jerzy Strzebinczyk, Anna Moskała, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podlega zwrotowi, jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatność została wyeliminowana z obrotu prawnego, a rolnik twierdzi, że błąd nie mógł zostać wykryty w zwykłych okolicznościach i decyzja o zwrocie została wydana po terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota nienależnie pobranych płatności podlega zwrotowi, jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatność została wyeliminowana z obrotu prawnego, a późniejsza decyzja przyznająca niższą kwotę stała się prawomocna. Argumentacja skarżącego dotycząca niemożności wykrycia błędu przez rolnika i przedawnienia roszczenia nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rolnik miał obowiązek podania prawidłowej wielkości użytkowanych gruntów rolnych, a błąd w deklarowanej powierzchni nie mógł być uznany za niewykrywalny w zwykłych okolicznościach.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r., deklarując większą powierzchnię użytków rolnych niż maksymalny kwalifikowalny obszar. Po serii decyzji i odwołań, ostateczna decyzja przyznała skarżącemu niższą kwotę płatności. Następnie wszczęto postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, które zakończyło się decyzją ustalającą zwrot 1.001,89 zł. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, podnosząc, że błąd nie mógł zostać wykryty i że roszczenie uległo przedawnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Strzebinczyk, Sędzia WSA Anna Moskała, Marcin Miemiec (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę w całości.
Przedmiotem postępowania jest decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., która utrzymała w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przez R. K. (dalej także strona, skarżący) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r. w łącznej wysokości 1.001,89 zł. Decyzje te zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2011 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r., w którym zadeklarowała do płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 14,19 ha i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej działki o łącznej powierzchni 6,47 ha. W dniu [...] września strona złożyła korektę wniosku, dokonując zmiany wielkości deklarowanej powierzchni działek rolnych K i K1. Weryfikacja wniosku przez organ I instancji wykazała nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu większej powierzchni użytków rolnych niż maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG) występujący na działkach ewidencyjnych nr: [...] oraz [...].
Dnia [...] grudnia 2011 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał stronie płatność na 2011 r. w łącznej wysokości 10.684,81 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 8.910,54 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnością JPO oraz tytułu uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) w wysokości 1.774,27 zł do powierzchni deklarowanej 6,47 ha. Przyznane środki finansowe przekazano na rachunek bankowy strony.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. po rozpatrzeniu odwołania strony od powyższej decyzji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wynikało to z konieczności powtórnego zweryfikowania poprawności wyznaczoności powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) działek, których powierzchnie zostały zredukowane. Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał dnia [...] kwietnia 2012 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 10.727,46 zł, w tym JPO w wysokości 8.953,19 zł do powierzchni pomniejszonej i UPO do powierzchni upraw podstawowych wysokości 1.774,27 zł. Po rozpatrzenia odwołania strony organ II instancji dnia [...] października 2012 r. wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 10.301,11 zł, w tym JPO w wysokości 8.526,84 zł do powierzchni pomniejszonej i UPO w wysokości 1.774,27 zł. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji dnia uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzją nr [...] przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. w łącznej wysokości 9.427,89 zł, w tym JPO w wysokości 7.908,65 zł do powierzchni pomniejszonej oraz UPO do powierzchni stwierdzonej zmniejszonej w wysokości 1.519,24 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania dnia [...] września 2014 r. organ II instancji wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Od decyzji II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, która została odrzucona. W taki sposób zaskarżona decyzja administracyjna uzyskała walor prawomocności.
W tym stanie rzeczy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wszczął z urzędu dostępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych, przyznanych stronie. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. organ ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 1.001,89 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor ARiMR we W. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę od tej decyzji zarzucając naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i o umorzenie postępowania. Zarzuciła, że organy obydwu instancji wbrew normom powołanych przepisów k.p.a., wydając zaskarżone decyzje nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie dokonały analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Tym samym organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył słuszny interes obywatela oraz interes społeczny, podważając zaufanie obywatela do instytucji publicznych.
Skarżący podkreślił, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględniono art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który jednoznacznie określa, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, nie ma zastosowania, jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach i płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu. W omawianym przypadku właśnie taka okoliczność zaistniała, którą skarżący dokładnie opisał w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem skarżącego było zatem brak podstaw prawnych do wydania zaskarżonych decyzji i tym samym naruszono normę prawną wynikającą z art. 7 k.p.a. obligująca organ administracyjny do ochrony praworządności. Skarżący podniósł, że gdyby nawet istniało roszczenie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, to uległo ono przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego (DOR) ARiMR we W. podtrzymał argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2015 r.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 obowiązek zwrotu, o którym jest mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Zgodnie z przytoczoną regulacją obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma miejsca pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie wyłącznie wówczas, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W rozpatrywanej sprawie nie zostały jednak spełnione te przesłanki. Nie można bowiem twierdzić, że błąd polegający na zadeklarowaniu na działkach rolnych powierzchni gruntów, na których nie prowadzono działalności rolniczej nie mógł zostać wykryty przez rolnika w sytuacji, w której strona mimo oświadczenia, że znane jej są zasady przyznawania płatności, zadeklarowała obszary lasu, zadrzewień i zakrzaczeń na działkach rolnych B, FF i Ł. Nie były to pojedyncze drzewa czy krzewy, których występowanie nie miało wpływu na prowadzenie produkcji rolnej. Wyłączono z płatności obszary będące zwartymi skupiskami drzew i krzewów. Organ podkreślił, że podstawowym obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie płatności gruntów rolnych jest staranne i rzetelne wskazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek przyznania takich dopłat. Pomimo że skarżący wielokrotnie negował rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie pomniejszeń powierzchni kwalifikującej się do płatności dla spornych działek, to nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że areał użytkowany rolniczo jest inny od areału ustalonego przez organ I instancji z uwzględnieniem wyników kontroli administracyjnej i wyników kontroli na miejscu.
Organ podniósł, że płatności przyznane decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiM W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego. Decyzja ta została jednak wyeliminowana z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. zakończono ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją II instancji z dnia [...] września 2014 r.
Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Nienależne pobranie takich środków ma miejsce, gdy zostaną one przyznane i nastąpi ich wypłata na podstawie decyzji administracyjnej wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W takiej sytuacji zadaniem Prezesa ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności eliminacji z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną (wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/wa 2930/08; LEX nr 569646). Według organu oznacza to, że kwota stanowiąca różnicę pomiędzy płatnością przekazaną na rachunek strony na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. dnia [...] grudnia 2011 r., a płatnością przyznaną ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydaną przez ten organ stanowi płatności pobrane nienależnie. Wynika z tego zasadność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie, w odniesieniu do 2011 r.
Organ podkreślił, że płatność nienależna jest przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Z uwagi na to, że przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej znaczenia należy poszukiwać w ustaleniu warunków płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, oznacza nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury.
Organ wskazał, że określenie "nienależne" odnosi się więc nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę przyznania płatności zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie reguł krajowych (k.p.a.), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych.
Jeśli przyjąć, że stosowne regulacje unijne przewidywały przyznanie płatności w wysokości określonej w zależności od zadeklarowanej powierzchni posiadanych gruntów rolnych, a jednocześnie normowały również przypadki, w których płatności nie przyznaje się wskutek stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku, to ich przyznanie i wypłacenie rolnikowi wbrew tym unormowaniom powoduje, że są one nienależne. Zatem zdaniem organu wszczęcie i prowadzenie postępowania, którego celem jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, należy uznać za prawidłowe.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. odnoszącym się do odpowiedzi na skargę skarżący zarzucił organowi, że nadal opiera się on na fałszywych przesłankach i nie udowodnił, jakoby nie wystąpiły okoliczności wyłączające konieczność zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Według skarżącego doszło do łącznego spełnienia przesłanek wynikających z art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zdaniem skarżącego jest bowiem bezsporne, że decyzja o zwrocie płatności nie została przekazana skarżącemu w terminie 12 miesięcy od dnia płatności. Płatność nastąpiła bowiem [...] lutego 2012 r., a decyzja o zwrocie kwoty nienależnie pobranych płatności została wydana [...] grudnia 2014 r., czyli 34 miesiące po płatności. Zaistnienie przesłanki nieprzekazania decyzji o odzyskaniu płatności w terminie 12 miesięcy jest więc bezdyskusyjne. Sporne pozostaje zaistnienie drugiej przesłanki, jaką jest brak możliwości wykrycia błędu organu administracyjnego przez rolnika w zwykłych okolicznościach.
Skarżący stwierdził, że złożył w dniu [...] maja 2011 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. Składając wniosek podał wielkość działek zgodnie z najlepszą wiedzą co do ich wielkości. Nieprawdą jest, co podnosi organ administracyjny, jakoby niektóre działki były porośnięte zwartymi skupiskami drzew i krzewów, które nie kwalifikowały się do płatności. Skarżący nigdy nie podawał powierzchni działek porośniętych zwartymi skupiskami drzew i krzewów. Prawdą jest, że na niektórych działkach znajdują się skupiska drzew i krzewów, ale nigdy nie były one podawane do powierzchni działek kwalifikujących się do dopłat. Potwierdziły to również kontrole przeprowadzone na miejscu przez inspektorów ARiMR w latach 2009, 2010, 2012 i 2014.
Przy składaniu wniosku w 2011 r. dotyczącym przyznania płatności, podając powierzchnię działek, skarżący posiłkował się wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2010 r. i danymi przesłanymi we wstępnie wypełnionym wniosku przez ARiMR. Dane z wniosku na 2011 r. są zbieżne z wynikami kontroli na miejscu w 2009, 2012 i 2014 r. Abstrahując od wiarygodności wyników kontroli przeprowadzonej w 2013 r., należy stwierdzić, że podanie informacje o powierzchni działek skarżącego w 2011 r. pochodziły bezpośrednio od ARiMR (z raportu kontroli z 2010 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie skarga jest niezasadna. Sąd nie dostrzegł bowiem w działaniu organów naruszenia przepisów prawa uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438) ustala się w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji
administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie wypłacono skarżącemu środki publiczne za 2011 r. w ramach wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 10.684,81 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i ze środków krajowych przeznaczonych na finansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy. Należy wskazać, że powyższe płatności do gruntów rolnych za 2011 r. w ramach wsparcia bezpośredniego przyznane skarżącemu decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] zostały skarżącemu przekazane w dniu [...] lutego 2012 r. na rachunek bankowy wskazany przez niego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jest to kwestia bezsporna. Po eliminacji powyższej decyzji z obrotu prawnego po ponownym rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzją nr [...] przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. w łącznej wysokości 9.427,89 zł, a organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wobec tego płatności obszarowe za 2011 r. przekazane na rachunek bankowy skarżącego przewyższające przyznaną ostatecznie kwotę 9.427,89 zł stały się płatnościami nienależnymi. Tym samym, organ na mocy art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy o ARiMR zobowiązany był z urzędu do ustalenia decyzją z dnia [...] marca 2015 r. do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przez skarżącego za 2011 r. w łącznej wysokości 1.001,89 zł, wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności, utrzymaną w mocy decyzją II instancji z dnia [...] maja 2015 r.
Należy podkreślić, że środki przeznaczone na płatności bezpośrednie podlegają zaostrzonemu reżimowi zwłaszcza w zakresie ich wydatkowania oraz zwrotu, jako wydatki ze środków publicznych (por. np. art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a, art. 202 ust. 2 pkt 3, art. 212 ustawy z dnia 27 sierpnia o finansach publicznych, Dz. U. z 2013 r. poz. 885). Ustalając wysokość środków podlegających zwrotowi nie ma więc znaczenia, z jakich powodów pierwotna decyzja, na podstawie której doszło do wypłaty środków, została następnie wzruszona (w tym, czy można dopatrzeć się jakichś nieprawidłowości po stronie skarżącego czy organu). Istotne jest to, że z zachowaniem właściwego trybu dana decyzja została wzruszona i że w następstwie tego ponownie orzeczono o zakresie uprawnień skarżącego.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego odnosząca się do właściwej powierzchni zadeklarowanych działek nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, na skarżącym składającym wniosek o przyznanie płatności spoczywał obowiązek podania prawidłowej wielkości użytkowanych gruntów rolnych, oczywiście po dokonaniu ich pomiarów. Powierzchnia faktycznie użytkowanych rolniczo działek odbiega bowiem często od całkowitej powierzchni działek ewidencyjnych według posiadanych dokumentów (aktu notarialnego, wypisu z ewidencji gruntów lub budynków czy też wskazanego przez skarżącego wyniku certyfikacji). Po drugie, wielkość powierzchni działek została ostatecznie zweryfikowana przez organy na etapie wydawania decyzji I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. i II instancji z dnia [...] września 2014 r. Z uwagi na to, że Sąd odrzucił skargę, decyzje te uzyskały walor prawomocności. Skarżący podnosząc zarzuty naruszenia przez organy orzekające przepisów art. art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. podejmuje próbę zakwestionowania tych decyzji. W toku obecnego postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiot jest ograniczony do zwrotu nienależnie pobranych środków, nie ma jednak prawnej możliwości weryfikacji tych decyzji z 2014 r.
Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, to należy wskazać, ze obowiązek zwrotu, o którym jest mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Wyłącznie w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności, akapit pierwszy stosuje się, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Zgodnie z tą regulacją brak jest obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, ale tylko po łącznym spełnieniu następujących przesłanek: płatności dokonano na skutek pomyłki właściwej władzy, a błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie natomiast wyłącznie wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
W rozpatrywanej sprawie powyższe przesłanki nie zostały jednak spełnione. Nie można bowiem twierdzić, jak trafnie stwierdził organ, że błąd polegający na zadeklarowaniu na działkach rolnych powierzchni gruntów, na których nie prowadzono działalności rolniczej nie mógł zostać wykryty przez rolnika w sytuacji, w której strona mimo oświadczenia, że znane jej są zasady przyznawania płatności, zadeklarowała obszary lasu, zadrzewień i zakrzaczeń na działkach rolnych B, FF i Ł. Nie były to pojedyncze drzewa czy krzewy, których występowanie nie miało wpływu na prowadzenie produkcji rolnej. Wyłączono z płatności obszary będące zwartymi skupiskami drzew i krzewów. Zostało to stwierdzone w postępowaniu, w którym wydano ostateczne decyzje w sprawie płatności w I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. i w II instancji z dnia [...] września 2014 r.
Należy podkreślić, że podstawowym obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie płatności gruntów rolnych jest staranne i rzetelne wskazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek przyznania takich dopłat. Skarżący wprawdzie wielokrotnie negował rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie pomniejszeń powierzchni kwalifikującej się do płatności dla spornych działek, ale nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że areał użytkowany rolniczo jest inny od areału ustalonego przez organ I instancji z uwzględnieniem wyników kontroli administracyjnej i wyników kontroli na miejscu.
Jeżeli idzie o zarzut przedawnienia podniesiony przez skarżącego, to w ustalonych okolicznościach sprawy nie ma znaczenia, że między datą płatności a wydaniem decyzji o zwrocie kwoty nienależnie pobranych płatności minęło ponad 12 miesięcy. Tym samym ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione, także w świetle art. 80 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło