III SA/Wr 444/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-11-14

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Annetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie kryteriów "Zasadność i adekwatność wydatków" oraz "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis", a jeśli nie, czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny?
Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ organ nieprawidłowo zakwestionował zasadność i adekwatność wydatków oraz zastosowanie przepisów o pomocy publicznej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, dlatego sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ.
Stan faktyczny
Skarżący złożył protest od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu. Zarząd Województwa D. (ZWD) uchwałą nieuwzględnił protestu, uznając, że projekt nie spełnia kryteriów "Zasadność i adekwatność wydatków" oraz "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis". Skarżący w skardze zarzucił organowi błędy w ocenie tych kryteriów, wskazując na związek planowanych wydatków z celem projektu i innowacyjny charakter przedsięwzięcia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J.D. na informację Zarządu Województwa D. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Pismem z [...] sierpnia 2018 r., Zarząd Województwa D. (dalej: ZWD) poinformował J. D. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" J. D. z/s w W. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący), że - po rozpatrzeniu jego protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu p/n "[...]" - podjął uchwałę z [...] lipca 2018 r. w sprawie nieuwzględnienia protestu. Uchwałę tę przesłał wnioskodawcy z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie do jej zaskarżenia. Z akt sprawy wynika, że - pismem z [...] maja 2018 r. – D. (dalej: DIP) poinformowała wnioskodawcę, że wniosek o dofinansowanie realizacji jego projektu Komisja Oceny Projektów (dalej: KOP) oceniła negatywnie w ramach oceny merytorycznej. Wskazała, że projekt nie spełnił czterech ogólnych obligatoryjnych kryteriów: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zasadność i adekwatność wydatków", "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis". W proteście, wnioskodawca zakwestionował ocenę wniosku w zakresie każdego z w/w kryteriów. Uzasadniając przywołał argumentację wskazującą, że złożony przez niego wniosek spełnia te kryteria. Wydając - w formie uchwały - skarżoną informację z [...] sierpnia 2018 r., ZWD nie uwzględnił ostatecznie protestu. Przy czym ocenił, że wniosek spełnia kryteria "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" i "Plan finansowy" (protest w tej części uznał za zasadny), nie spełniając jednak pozostałych kryteriów, tj. "Zasadność i adekwatność wydatków" i "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis". Dodał, że już niespełnienie jednego z kryteriów oznacza odrzucenie wniosku. Odnośnie kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków" i "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis", ZWD przywołał pierwotnie definicję tych kryteriów, oceny ekspertów (oceniających) wchodzących w skład KOP i stanowisko wnioskodawcy zawarte w proteście. Podał, że - w proteście - wnioskodawca wskazał bezpośrednie powiązanie obu kryteriów. Analogicznie, z uwagi na łączny zakres merytoryczny argumentów dotyczących w/w kryteriów, ZWD uznał zasadność łącznego odniesienia się do sposobu ich weryfikacji i - na podstawie dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy oraz dokumentacji konkursowej - stwierdził, że oceniany wniosek nie spełnia tychże kryteriów. ZWD zważył, że - zgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej - przedmiotem konkursu był nabór wniosków przedsiębiorstw chcących rozpocząć lub rozwinąć działalność B+R, polegającą na prowadzeniu badań przemysłowych i prac rozwojowych (w tym eksperymentalnych prac rozwojowych) lub zakup i dostosowanie do wdrożenia wyników prac B+R oraz praw własności intelektualnej (m.in. patentów, licencji, know-how lub innej nieopatentowanej wiedzy technicznej). Dowodził, że - w związku z tym - przy ocenie kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków" należało odpowiedzieć na pytanie, czy wszystkie wydatki przedstawione we wniosku są zasadne i adekwatne do zakresu projektu. Stwierdził, że oceniający prawidłowo ocenili to kryterium na podstawie dokumentów aplikacyjnych. Zauważył, że wniosek stanowi opis przedsięwzięcia, jakie będzie planowane do realizacji i że wnioskodawca (przedsiębiorca) nie opisał szeregu wydatków, zaplanowanych celem wykonania przedłożonego do finansowania projektu. Uznał, że oceniający słusznie stwierdzili, że niezasadnym jest ponoszenie wydatków (a tym samym finansowanie ich ze środków publicznych) takich jak: instalacja zbiornika lodu wraz z osprzętem (270.000 zł), kolektory powietrzne (230.000 zł), układ sterowania zbiornikiem i kolektorem (50.000 zł), projekt instalacji grzewczej (20.000 zł + 5.000 zł), projekt instalacji wentylacji (5.000 zł + 20.000 zł), projekt systemu komfortu, instalacji elektrycznej i komputerowej (20.000 zł + 5 000 zł). Podobnie jak wydatków na sprzęt komputerowy o bardzo wysokich parametrach technicznych bez uzasadnienia takich wydatków (np. dysków przenośnych o pojemności 6 TB, switcha o 16 portach, serwera z czterema dyskami po 6TB). Dalej, ZWD motywował, że - stosownie do art. 25 ust. 3 lit. e/ rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. - koszty kwalifikowalne to "dodatkowe koszty ogólne i inne koszty operacyjne, w tym koszty materiałów, dostaw i podobnych produktów, ponoszone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu". Podał, że - w ramach kategorii P.12 - wnioskodawca wskazał m.in: a) instalację zbiornika lodu wraz z osprzętem, b) kolektory powietrzne, c) układ sterowania zbiornikiem i kolektorem. Wyraził stanowisko, że wydatki te nie wpisują się w w/w katalog wydatków kwalifikowanych. Stwierdził, że wydatki te - słusznie kwestionowane przez oceniających - nie mają nic wspólnego z badaniami, gdyż albo stanowią część wyposażenia budynku, albo mają postać elementów projektowych, niewymaganych dokumentacją konkursową. Dodał, że - z funkcjonalnego punktu widzenia wnioskodawcy - mogą być one niezbędne, ale - biorąc pod uwagę zakres konkursu - nie mogą być sfinansowane. Nadmienił, że wartość zakwestionowanych wydatków przekracza 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych. ZWD przyznał rację wnioskodawcy odnośnie kwestii zasadności finansowania kosztów wynagrodzenia Architekta IT. Reasumując, ZWD przyjął, że dokonana przez oceniających ocena wniosku jest prawidłowa a protest wnioskodawcy w zakresie kryteriów "Zasadność i adekwatność wydatków" i "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis" jest niezasadny, pomimo uwzględnienia protestu w zakresie kryteriów "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" i "Plan finansowy". Poinformował, że brak spełniania spornych kryteriów dyskwalifikuje wniosek z dalszego procesu aplikowania o środki finansowe. W skardze, skarżący nie zgodził się z oceną jego wniosku, dotyczącą kryteriów "Zasadność i adekwatność wydatków" i "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis". Odnośnie kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków", skarżący podniósł m.in., że - wbrew stanowisku oceniających, którzy pominęli liczne treści jego wniosku - projekt nie polega tylko na badaniu pasywności, lecz na stworzeniu budynku optymalnego pod względem strat i zysków energetycznych. Dowodził, że we wniosku bardzo dokładnie opisał, że instalacje są bezpośrednio związane z przeprowadzonymi badaniami, będąc celem projektu. Zaznaczył, że już sam tytuł projektu wskazuje na technologię budynku i jego instalacji. Uznał, że ponieważ projekt dotyczy pasywności i hybrydowości budynku w połączeniu z innowacyjnym systemem grzewczym, który bazuje na zbiorniku lodu i kolektorach powietrznych, to wydatki winny zostać uznane jako materiały oraz usługi konieczne do stworzenia energetycznie i ekonomicznie optymalnego systemu grzewczego w pasywnym hybrydowym budynku. Motywował, że zarówno oceniający, jak i ZWD nie wspominają o materiałach zmiennofazowych, o których mowa w jego wniosku i które mają zostać zastosowane oraz przebadane w przegrodach budynku, jak i w zbiorniku lodu. Skarżący argumentował, że uznanie za nieuzasadnione wydatków na nabycie urządzeń IT, ze względu na ich wysokie parametry i koszty zakupu (także kwestionowanie potrzeby ich zakupu oraz ilości), stanowi o nieznajomości przez oceniających "dzisiejszego świata IT". Co się zaś tyczy kryterium "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis", skarżący wywodził, że błędnie przyjęli oceniający, iż instalacja zbiornika lodu wraz z osprzętem, kolektory powietrzne oraz układ sterowania zbiornikiem i kolektorem nie znajdują się w katalogu wydatków i nie mogą być finansowane z pomocy publicznej. Podkreślił, że - idąc tropem oceniających - również wymienne ściany i materiały zmiennofazowe nie powinny być kwalifikowane, jednak nie zostały zakwestionowane. Wyjaśnił, że system grzewczy jest bardzo istotną częścią całego projektu i tylko jego optymalizacja oraz zastosowanie pozwoli opracować innowacyjne całościowe rozwiązanie optymalizacji budynku hybrydowego pasywnego ze zbiornikiem lodu. Wyartykułował, że wszystkie w/w elementy należy traktować jak materiały, ponieważ zostaną one - tak samo, jak wymienne ściany, przebudowywane, zmienione, przerobione oraz poddane testom. Dodatkowo, materiał zmiennofazowy zostanie zastosowany w zbiorniku (zamiast wody) i przebadany - identycznie, jak ma to miejsce w przypadku ścian, które zostały potraktowane jako materiały, które będą przebadane. W opinii skarżącego, zbiornik, kolektory i sterowanie, podobnie jak wymienne ściany, stropy, podłogi oraz materiały zmiennofazowe są materiałami, które zostaną przetestowane w celu znalezienia optymalnego rozwiązania. Według niego, stanowią one - w ramach kategorii P.12 - "dodatkowe koszty ogólne i inne koszty operacyjne, w tym koszty materiałów, dostaw i podobnych, ponoszone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu", o których traktuje art. 25 ust. 3 lit. e/ rozporządzenia 651/2014. Skarżący dodał, że nie stanowią one środków trwałych, gdyż służą celom badawczym i są nakierowane na stworzenie optymalnego prototypu. W odpowiedzi na skargę, ZWD wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie, kognicja Sądu wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. - dalej: u.z.r.p., ustawa wdrożeniowa) w zw. z art. 3 § 3 w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W przepisach u.z.r.p. przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 u.z.r.p.). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w u.z.r.p., w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 u.z.r.p.). Przywołane postanowienia godzi się uzupełnić przypomnieniem, że - w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 u.z.r.p., gdyż w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że ocenę merytoryczną przedstawionego przez skarżącego wniosku (projektu) przeprowadzono w sposób naruszający prawo. Istotę sporu stanowi, czy złożony przez skarżącego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p/n "[...]" został prawidłowo oceniony w zakresie obligatoryjnych/merytorycznych/ogólnych kryteriów "Zasadność i adekwatność wydatków" oraz "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis". Podkreślić w tym miejscu trzeba, że to na wnioskodawcy - ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu - spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca - przystępując do konkursu -winien znać także jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie. Szczególnego zaakcentowania wymaga fakt, że - przygotowując wniosek o dofinansowanie - dokumentację konkursową należy czytać kompleksowo, stosując się zarówno do przepisów powszechnie obowiązujących (krajowych i unijnych), zapisów Regulaminu konkursu, jego załączników, jak i Instrukcji wypełniania wniosku. Procedura konkursowa (w tym ocena wniosków o dofinansowanie) charakteryzuje się daleko posuniętym formalizmem, z czym każdy przystępujący do konkursu musi się liczyć i ten formalizm zaakceptować (uczynić mu zadość). Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.z.r.p.: "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania". Sąd uznał, że sposób oceny wniosku skarżącego wskazuje na naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Sąd doszedł do przekonania, że ocena ta potwierdza naruszenie przez IOK zasady rzetelności, czego nie dostrzegł ZWD, który podzielił tę ocenę, wydając skarżoną obecnie - w formie uchwały - informację o nieuznaniu protestu wnioskodawcy. Kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków". Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Regulaminu konkursu, traktującym o kryteriach wyboru projektów, w ramach tego kryterium oceniane będzie, czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowane w ramach projektu są konieczne do osiągnięcia jego celów oraz czy proponowana wysokość wydatków jest adekwatna do wdrożenia zaplanowanych działań? Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku. Zasadność wydatków: należy sprawdzić, czy charakter planowanych wydatków w uzasadniony sposób odpowiada celom projektu; czy wydatki są niezbędne i związane wyłącznie z realizacją działań uznanych za kwalifikowalne w projekcie; trzeba w szczególności przeanalizować, czy poniesienie wydatków jest optymalne pod względem technicznym, ekonomicznym i funkcjonalnym oraz w bezpośrednim stopniu dąży do realizacji podstawowych celów projektu znajdując jednocześnie adekwatne odzwierciedlenie we wskaźnikach produktu i/lub rezultatu. Adekwatność wydatków: ocenić należy również racjonalność wydatków, tj. czy wysokość poszczególnych wydatków została prawidłowo i rzetelnie oszacowana (tj. czy wydatki nie zostały zawyżone); adekwatność wydatków oznacza, że wysokość zaproponowanej ceny ma odzwierciedlenie w efektach, jakie przyniesie projekt, a cel, który ma być osiągnięty za pomocą danego wydatku jest optymalnie pod względem kosztowym zaplanowany; analiza adekwatności wydatków odpowiadać ma na takie zagadnienia jak to, czy cel jest racjonalnie zaplanowany (tj. czy nakłady nie są wyższe od potencjalnych efektów) oraz czy cel może być osiągnięty z nakładów o niższej wysokości bądź węższym zakresie rzeczowym. Zdaniem Sądu - w sprawie - oceniający eksperci a za nimi ZWD błędnie (czytaj: przedwcześnie) ocenili, że wniosek skarżącego nie spełnia kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków". Powyższe wynika z faktu, że ocenie poddano jedynie część wniosku (zasadniczo: pkt E. Krótki opis projektu, str. 19), pomijając pozostałe - istotne dla tej oceny - zapisy wniosku. Ocena ta jest także wynikiem nieprawidłowego przyjęcia, że wykonywane przez wnioskodawcę prace B+R (przedmiot projektu) będą polegały jedynie na pomiarach - w ścisłym tego słowa znaczeniu - wilgotności, temperatury itp., nakierowanych na wdrożenie innowacji produktowej w zakresie ścian komponentów, która posłuży do budowy domu pasywnego. Przedstawiony do sfinansowania projekt obejmował "[...]". Oceniający a także ZWD nie dostrzegają, że wnioskodawca zamierza wdrożyć innowację produktową, której finalnym efektem (działaniem) będzie wprowadzenie pasywnych budynków hybrydowych ogrzewanych lodem na rynek krajowy, tj. systemu grzewczego wykorzystującego lód (materiał zmiennofazowy). Na str. 32-35 wniosku podano, że dowodem tych działań jest realizacja projektu, który ma służyć badaniu parametrów, a w efekcie wprowadzeniu na rynek pierwszego w Polsce pasywnego budynku hybrydowego ogrzewanego lodem. Obiekt będzie wychodził na przeciw oczekiwaniom najwyższych standardów projektowania ekologicznego i stanie się pionierem w promowaniu życia zgodnie z naturą. Ogrzewanie lodem stanowi innowacyjne źródło energii do pomp ciepła i stanowi alternatywę dla odwiertów geotermalnych oraz kolektorów poziomych. System sprzyja oszczędności energii, gdyż wykorzystuje zasoby naturalne zapewniając ogrzewanie zimą i chłodzenie latem. System ogrzewania lodem jest w pełni przyjazny dla środowiska. Wykorzystuje aż pięć źródeł energii odnawialnej: słońce (promieniowanie słoneczne), powietrze (wykorzystuje ciepło zawarte w powietrzu poprzez absorber powietrzno-słoneczny), ziemię (temperatura gruntu waha się przez cały rok pomiędzy 9-12 stopni dostarczając darmową energię), wodę (najbardziej efektywne źródło ciepła) i lód (przemiana wody w lód, czyli proces krystalizacji wiąże się z dostarczeniem kolejnej porcji darmowej energii). System wyróżnia się pełną kontrolą, dużą efektywnością oraz niskimi kosztami eksploatacji. Przeprowadzone w ramach inwestycji prace B+R mają dać odpowiedź, czy założenia projektowe wymagają jeszcze dostosowania i dodatkowych prac podnoszących standard obiektu. Realizacja zadań określonych we wniosku umożliwi zamknięcie projektu, którego finalnym działaniem będzie wprowadzenie budynków hybrydowych ogrzewanych lodem na rynek krajowy. Zgodzić trzeba się ze skarżącym, że już sam tytuł projektu wskazuje na produkt całościowy: Przeprowadzenie prac B+R w zakresie pomiarów: szczelności, termiki, przepuszczalności, wilgotności i hałasu w budynku pasywnym - hybrydowym ogrzewanym lodem przez przedsiębiorstwo "A". Z treści wniosku wynika, że instalacje grzewcze są bardzo istotną częścią budynku. Trzeba zauważyć, że wnioskodawca tylko doposaża budynek w zbiornik i kolektor na dachu, a nie wyposaża go w pompę ciepła i inne dolne źródła ciepła w ramach projektu, ponieważ te elementy zostały już w budynku przewidziane. Zarówno zbiornik lodu, kolektory na dachu, jak i ich sterowanie stanowią dodatkową, mobilną część systemu grzewczego, który ma być przetestowany w porównaniu z "normalną pompą ciepła" i mogą być one w każdej chwili usunięte, bez utraty systemu grzewczego w budynku. Zatem budynek będzie po usunięciu tych instalacji dalej funkcjonował. Na str. 33 wniosku wnioskodawca informuje, że głównym celem projektu jest przeprowadzenie prac badawczo-rozwojowych prowadzących do: zbadania elementów budynku w rzeczywistych warunkach użytkowych oraz uzyskanie rezultatów, które będą mogły być wdrożone do nowego innowacyjnego produktu wnioskodawcy. W efekcie będzie on w stanie ustalić, jakie czynniki mają istotny wpływ na energooszczędność domów pasywnych oraz jakie technologie zapewniają najwyższą energooszczędność i odpowiedni komfort. Prace B+R polegały będą na prowadzeniu różnorodnych pomiarów w wydzielonym pomieszczeniu budynku pasywnego (badania cieplno-wilgotnościowe, badania akustyki, badanie komfortu użytkowania, badanie oświetlenia wewnątrz mieszkań, badanie zacienienia, badanie systemu wentylacji mechanicznej, badanie systemu grzewczego). Dalej, wnioskodawca podaje, że przedmiotem projektu jest przeprowadzenie szeregu prac badawczo-rozwojowych, które doprowadzą do zdobycia wiedzy na temat wydajności zastosowania poszczególnych technologii energooszczędnych w domach pasywnych. Rezultaty badań B+R pozwolą na odpowiedni dobór technologii do utworzenia innowacyjnego produktu, jakim będzie maksymalnie energooszczędny i komfortowy hybrydowy dom pasywny wykorzystujący energię z 5 źródeł odnawialnych. Badania B+R zostaną przeprowadzone w wydzielonym pomieszczeniu hybrydowego domu pasywnego. Budynek będzie wykorzystywał różne źródła energii odnawialnej, dzięki zastosowanym technologiom: - gruntowa pompa ciepła, - dolne źródło ciepła (dla pompy ciepła): poziomy gruntowy wymiennik ciepła - poziom wód gruntowych na działce jest wysoki, zatem sprawność wymiennika powinna być wysoka, nawet jak będzie on się znajdował pod płytą fundamentową budynku; - zbiornik lodu, - kolektory: powietrzny i słoneczny, - ogrzewanie + chłodzenie sufitowe, - wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Na str. 35 wnioskodawca wskazuje, że projekt dotyczący badania parametrów m.in. szczelności (ograniczenia zużycia energii) i hałasu spełnia założone normy proekologiczne i w wymiarze zrównoważonego rozwoju. Jego realizacja ma doprowadzić do wprowadzenia na rynek pierwszego w Polsce pasywnego budynku hybrydowego ogrzewanego lodem, co nie ma negatywnego wpływu na przywracanie i utrwalanie ładu przestrzennego. Projekt przyczyni się do wprowadzenia innowacji produktowej - dzięki wdrożeniu wyników prac B+R wnioskodawca będzie mógł wprowadzić na rynek maksymalnie energooszczędny hybrydowy dom pasywny wykonany z żelbetu i drewna, wykorzystujący energię z 5 różnych odnawialnych źródeł. Prowadzone będą prace B+R polegające na prowadzeniu różnych pomiarów w wydzielonym pomieszczeniu innowacyjnego budynku pasywnego ogrzewanego lodem i wyposażonego w kolektor powietrzny, kolektor słoneczny, pompę ciepła połączoną ze zbiornikiem lodu, poziomy gruntowy wymiennik ciepła. Przeprowadzone zostaną badania cieplno-wilgotnościowe, akustyki, komfortu użytkowania, oświetlenia wewnątrz mieszkań, zacienienia, systemu wentylacji mechanicznej, systemu grzewczego/chłodzącego w stropach. Celem powyższych badań będzie ustalenie, które czynniki mają istotny wpływ na wartość zużycia energii w domu pasywnym, a następnie sprawdzenie, jakie technologie zapewniają najwyższą energooszczędność i wysoki komfort. Wyniki badań B+R, które będą prowadzone w ramach projektu, zostaną wykorzystane do opracowania i utworzenia nowego, innowacyjnego produktu - domu pasywnego o dotąd niespotykanej i bardzo wysokiej energooszczędności oraz odpowiednim komforcie użytkowania. Rozwiązanie, które będzie mogło zostać opracowane dzięki realizacji projektu, będzie unikalne zarówno na rynku polskim, jak i międzynarodowym. Z informacji wniosku wynika zatem, że celem wnioskodawcy jest wprowadzenie na rynek pierwszego w Polsce pasywnego budynku hybrydowego ogrzewanego lodem poprzez system grzewczy bazujący na zbiorniku lodu (wnioskodawca chce wprowadzić pierwszy taki budynek w Polsce). To zaś pozwala przyjąć, że kolektory słoneczne oraz powietrzne i cały system sterowniczy są konieczną częścią całego systemu grzewczo-chłodzącego, bez którego cały system grzewczo-chłodzący, bazujący na zbiorniku lodu, jako dolnym źródle ciepła, nie funkcjonuje, o czym wnioskodawca pisał we wniosku. Kolejne informacje zawarte we wniosku (str. 39, 48-50, 57-59) wyraźnie stanowią o związku z opisanym wyżej projektem zakwestionowanych przez oceniających i ZWD, jako niekwalifikowalne, wydatków na nabycie zakwestionowanych (o konieczności ich sfinansowania dla osiągnięcia celu projektu - niemożliwości osiągnięcia celu projektu bez ich posiadania). Dotyczy to instalacji zbiornika lodu wraz z osprzętem, kolektorów powietrzna, układu sterowania zbiornikiem i kolektorem, projektu instalacji grzewczej, projektu instalacji wentylacji, projektu systemu komfortu, instalacji elektrycznej i komputerowej. Na str. 57 wniosku, skarżący uzasadnił konieczność zakupu sprzętu komputerowego o podanych tam parametrach. Oceniający oraz ZWD zakwestionowali te wydatki m.in. ze względu na zbyt wygórowane parametry techniczne urządzeń IT. Ocenę tę należy uznać za dowolną, z tej oto przyczyny, że brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, że w kontekście - mających niewątpliwie innowacyjny charakter - działań nakierowanych na osiągnięcie celu projektu, parametry tych urządzeń są zbyt wysokie. Podobnie jak to, że cena i ilość urządzeń nie jest wymagana dla osiągnięcia tego celu. Skarżący opisał, że serwer będzie znajdował się w pomieszczeniu w budynku testowanym nie zaś w jego biurze. Zatem opinia oceniającego dotycząca wykorzystania tego urządzenia w "codziennej" działalności nie odpowiada rzeczywistości, gdyż będzie on potrzebny do ciągłej pracy w rejestrowaniu danych. Powyższe dowodzi, że - dokonana przez oceniających, podzielona przez ZWD - ocena wniosku skarżącego w zakresie kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków" dokonana została z naruszeniem zasady rzetelności, a w konsekwencji art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Kryterium "Zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej/ pomocy de minimis". W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy w przypadku wystąpienia pomocy publicznej/pomocy de minimis zastosowano przepisy dotyczące pomocy publicznej/ pomocy de minimis. W regulaminie danego konkursu będą wskazane właściwe programy pomocowe, które będą miały zastosowanie do danego naboru. W nich będą zawarte wymogi, które będzie musiał spełnić wnioskodawca. Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku. Zgodnie z art. 25 ust. 3 lit. e/ rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r., koszty kwalifikowalne to "dodatkowe koszty ogólne i inne koszty operacyjne, w tym koszty materiałów, dostaw i podobnych produktów, ponoszone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu". W ramach kategorii P.12, wnioskodawca wskazał m.in: a) instalację zbiornika lodu wraz z osprzętem, b) kolektory powietrzne, c) układ sterowania zbiornikiem i kolektorem. Zdaniem Sądu, także ocena projektu skarżącego w kontekście spełnienia w/w kryterium jest nierzetelna (narusza zasadę rzetelności a przez to art. 37 ust. 1 ustawy). Z treści wniosku wynika, co zostało już wykazane, że zbiornik lodu, kolektory powietrzne i układ sterowania są nieusuwalną częścią całego systemu grzewczego (wchodzą w skład tego systemu). Jednak są one mobilne i mogą być usunięte z budynku. System grzewczy jest istotną częścią całego projektu i tylko jego optymalizacja oraz zastosowanie pozwoli opracować innowacyjne całościowe rozwiązanie budynku hybrydowego pasywnego ze zbiornikiem lodu. W/w elementy należy zatem traktować jak materiały, gdyż będą one, tak samo jak wymienne ściany, przebudowywane, zmieniane, przerabiane i poddawane testom (przetestowane w celu znalezienia optymalnego rozwiązania, posłużą celom badawczym, będą nakierowane na stworzenie optymalnego prototypu). To zaś potwierdza, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby w/w wydatki mogły być finansowane z pomocy publicznej. Słusznie dostrzega skarżący, że pełniące identyczną funkcję wymienne ściany oraz materiały zmiennofazowe nie zostały zakwestionowane w ramach omawianego kryterium. Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie naruszono regulacje art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 pkt a) ustawy wdrożeniowej, orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 u.p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, należy ocenić spełnienie przez skarżącego w/w kryteriów z uwzględnieniem stanowiska Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło