III SA/Wr 447/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-01-24
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna może zostać przyznana współposiadaczowi gruntu, który nie dołączył do wniosku zgody drugiego współposiadacza?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku współposiadania gruntu, pomoc przysługuje tylko temu współposiadaczowi, który uzyskał pisemną zgodę pozostałych współposiadaczy, a zgodę tę należy dołączyć do wniosku. Skarżący, będąc współposiadaczem spornych gruntów i nie przedstawiając wymaganej zgody, nie spełnił warunku przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016. Kontrola krzyżowa wykazała, że te same działki zadeklarowała również inna osoba. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organy uznały obie strony za współposiadaczy spornych gruntów. Ponieważ skarżący nie dołączył do wniosku zgody drugiego współposiadacza, odmówiono mu przyznania płatności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2016 oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym - Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w K., w przedmiocie przyznania R. K. (dalej także: skarżący) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020; dalej: płatność r.ś.k.) na rok 2016. Jako podstawę prawną decyzji podał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że - 10 czerwca 2016 r. - skarżący złożył wniosek
o przyznanie płatności na rok 2016. Zadeklarował 25 działek ewidencyjnych, na których zgłosił do płatności r.ś.k. powierzchnię 141,68 ha. Podczas kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik BP stwierdził, że działki te zostały zadeklarowane do płatności także przez S. O. W związku z wykryciem błędu kontroli krzyżowej, wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi, A. O. - działając jako pełnomocnik skarżącego - oświadczyła, że skarżący jest jedyną osobą, która użytkuje ujęte we wniosku grunty rolniczo, prowadzi na nich gospodarstwo rolne
i ponosi wszelkie nakłady z tym związane. W dniu [...] maja 2017 r., Kierownik BP przeprowadził rozprawę administracyjną
z udziałem stron konfliktu krzyżowego i zgłoszonych świadków. Jak wynika z protokołu z rozprawy, każda ze stron konfliktu oznajmiła, że w 2016 r. użytkowała rolniczo sporne grunty przez wypasanie, wykaszanie i zbiór siana. Świadkowie potwierdzili zaś zarówno zeznania skarżącego, jak i S. O. oraz ich pełnomocników. Podczas rozprawy, strony okazały dokumenty mające poświadczać prawdziwość ich twierdzeń.
Drugą wydaną w sprawie decyzją (pierwsza została uchylona przez Dyrektora OR), Kierownik BP odmówił skarżącemu przyznania płatności r.ś.k. w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże, nałożył sankcję i odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej. Uzasadniał, że skarżący był współposiadaczem gruntów deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016. Podkreślił, że nie kwestionuje jego oświadczenia, że użytkował on sporne grunty w 2016 r. Akcentował, że nie podważa także deklaracji drugiej strony konfliktu, tj. S. O., która twierdzi, że również użytkowała w 2016 r. te same grunty. Przyjął, że obie strony konfliktu były współposiadaczami działek, zadeklarowanych przez obu producentów do płatności na rok 2016.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - wydając skarżoną decyzję - Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP.
Uzasadniając, Dyrektor OR zaprezentował ramy prawne sprawy. Informował, że tryb i warunki przyznawania płatności r.ś.k. reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. - dalej: rozporządzenie r.ś.k.). Dowodził, że w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017, poz. 562 ze zm. - dalej: u.w.r.o.w.), jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania lub współwłasności, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi lub współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze (współwłaściciele) wyrazili zgodę na piśmie. Zgodę dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy (ust. 3).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Dyrektor OR wskazał pierwotnie na błędy, których dopuścił się Kierownik BP, w zakresie powołania podstawy prawnej części rozstrzygnięć. Stwierdził, że nie mają one jednak wpływu na ostateczny wynik sprawy i mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym.
Dyrektor OR dostrzegł, iż rozbieżności dotyczą w istocie kwestii stanu posiadania działek rolnych, zadeklarowanych do płatności na rok 2016 przez skarżącego i S. O. Zauważył, że - na podstawie zebranego materiału dowodowego - Kierownik BP uznał, że obaj rolnicy są współposiadaczami deklarowanych do płatności działek i że przyznanie płatności do spornego obszaru możliwe jest tylko w przypadku, jeżeli rolnik, zgodnie z art. 20 ust. 2 u.w.r.o.w. (tu: błędnie podał art. 18 ustawy
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), legitymuje się zgodą drugiego współposiadacza. Podniósł, że ponieważ skarżący zgody takiej do wniosku
o przyznanie płatności nie dołączył, czyli nie spełnił warunku określonego w art. 20 ust. 3 u.w.r.o.w., sporne działki zostały wykluczone z płatności. Organ odwoławczy zaakcentował, że warunkiem ubiegania się o płatność r.s.k., w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże, jest - zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia r.ś.k. - posiadanie przez rolnika użytków rolnych lub obszarów przyrodniczych
o powierzchni co najmniej 1 ha. Wyłożył, że posiadanie, jako warunek przyznania płatności, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Dyrektor OR wyjaśnił, że kontrola krzyżowa stanowi część weryfikacji danych zawartych we wnioskach obszarowych producentów rolnych na terenie całej Polski i że celem kontroli jest ujawnienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu tej samej działki - w ramach działki ewidencyjnej - przez więcej niż jednego producenta rolnego, a tym samym zapobieżenie ze strony ARiMR wypłacie środków unijnych osobie nieuprawnionej (wielokrotnemu przyznaniu tej samej pomocy). Uzasadniał, że wnioskodawcy powinni udokumentować, kto użytkuje sporne działki rolne i tym samym, któremu z nich należy się do nich płatność. Zastrzegł, że ARiMR zobowiązana jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto użytkuje działkę rolną objętą dwoma lub większą ilością wniosków oraz że jej zadaniem nie jest rozstrzyganie sporu między rolnikami
a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. Organ odwoławczy zauważył, że skarżący zadeklarował do płatności całą powierzchnię działek, podczas kiedy strona przeciwna konfliktu krzyżowego zgłosiła we wniosku połowę powierzchni każdej z działek. Ocenił, że wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, stanowiący podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, zasadnie ukształtował u Kierownika BP przekonanie, że sporne grunty stanowiły przedmiot współposiadania obu deklarujących je do płatności rolników. Podkreślił, że sam fakt użytkowania spornych gruntów w 2016 r. przez obie strony konfliktu krzyżowego pozostaje w zasadzie poza sporem i nie jest negowany przez żadną ze stron. Motywował, że z oświadczeń stron, jak i z zeznań świadków wynika, że zarówno skarżący, jak i S. O., prowadzili na spornych gruntach - w 2016 r. - prace polegające na koszeniu i zbiorze traw oraz wypasie bydła. Dalej, szczegółowo omówił zebrane w sprawie dowody. Dyrektor OR przyjął, że w świetle powyższego, w sytuacji, kiedy żadna ze stron nie kwestionuje, że strona przeciwna wykonywała w 2016 r. prace na spornych gruntach, a zatem użytkowała je rolniczo i jednocześnie obie strony konfliktu dysponują tytułem prawnym uprawniającym do użytkowania gruntów, zasadne jest uznanie, że obie strony były współposiadaczami gruntu. Organ odwoławczy nadmienił, że w odwołaniu skarżący podkreślił, że to on był jedynym i wyłącznym posiadaczem spornych nieruchomości na dzień 31 maja 2016 r. Organ zwrócił uwagę, że rozporządzenie r.ś.k. i u.w.r.o.w. nie ustalają konkretnej daty, w której - wnioskujący o przyznanie płatności r.ś.k. - rolnik winien być posiadaczem gruntów. Spostrzegł, że - stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia r.ś.k. - płatność r.ś.k. przyznaje się rolnikowi realizującemu 5-letnie zobowiązanie r.ś.k. a zatem warunek posiadania gruntów musi być spełniony przez cały okres realizacji zobowiązania, czyli
w każdym kolejnym roku składania wniosków o przyznanie tej płatności. Przypomniał, że w przypadku zaistnienia sytuacji, kiedy o przyznanie płatności w danym roku wnioskuje dwóch rolników i każdy z nich spełnia warunek posiadania gruntów, zastosowanie znajduje cytowany wyżej art. 20 ust. 2 i 3 u.w.r.o.w. Dyrektor OR podał, że - w sprawie - organ I instancji uznał a on, jako organ odwoławczy, podzielił takie stanowisko, że obie strony konfliktu użytkowały sporne grunty w 2016 r. i je posiadały. Podkreślił, że obie strony dysponowały tytułem prawnym do deklarowanych do płatności nieruchomości, tj. umową dzierżawy z [...] listopada
1996 r., zawartą z Agencją Nieruchomości Rolnych, w myśl której, dzierżawcami tych nieruchomości jest S. O. i R. K. Zgodnie z tą umową, obydwaj rolnicy traktowani są jako jeden podmiot a ich odpowiedzialność, jako dzierżawców, jest solidarna w całym zakresie dotyczącym tej umowy. Stan ten został potwierdzony przez Agencję Nieruchomości Rolnych w piśmie z 30 czerwca 2016 r., co - w przekonaniu Dyrektora OR - potwierdza, że w świetle prawa S. O. jest pełnoprawnym współdzierżawcą spornych gruntów. Dyrektor OR przyjął, że nie miały w sprawie znaczenia twierdzenia skarżącego o zrzeczeniu się przez w/w praw do dzierżawy, gdyż prawdziwość dokumentów mających potwierdzać fakt przekazania tych praw na inne osoby jest kwestionowana przez S. O. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec ustalenia, że obie strony dysponowały tytułem prawnym do deklarowanych do płatności gruntów a następnie użytkowały te grunty rolniczo, należało przyjąć, że S.O. oraz skarżący są współposiadaczami gruntów. Zgodnie zatem z art. 20 ust. 2 i 3 u.w.r.o.w., skarżący winien przedłożyć - razem z wnioskiem - zgodę współposiadacza gruntów. Ponieważ zgody takiej nie przedstawił, w myśl powołanych przepisów, płatność r.ś.k. za rok 2016 mu nie przysługuje. W skardze, zaskarżając w/w decyzję w całości, skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 u.w.r.o.w. w zw.
z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia r.ś.k., przez odmowę przyznania mu płatności pomimo spełniania przez niego wszelkich wymaganych prawem warunków do jej otrzymania;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 i art. 77 K.p.a. w zw. z art. 4 i art. 20 u.w.r.o.w. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie nie ma możliwości rozstrzygnięcia, który z producentów był posiadaczem gruntów;
2. art. 107 K.p.a., przez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu do dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko. Dowodził, że - w sprawie - zgodnie ze stanem faktycznym, sporne grunty były użytkowane rolniczo - w zakresie koniecznym dla otrzymania płatności r.ś.k. - wyłącznie przez niego. Podniósł, że w postępowaniu przedstawił dowody potwierdzające, że użytkował sporne grunty rolniczo w dniu 31 maja 2016 r. (także przed tą datą), do których to dowodów organy się nie odniosły i nie wyjaśniły, dlaczego odmówiły im mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego
w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.w.r.o.w., w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział
w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2
u.w.r.o.w.). W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że w/w ustawa zawiera szczególną, w stosunku do przepisów K.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.
- nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a. Obowiązek organów - na tle tej ustawy - został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, że prowadzący postępowanie organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa jednak na stronie. Warunkiem ubiegania się o płatność r.ś.k. w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże jest - zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia r.ś.k. - posiadanie przez rolnika użytków rolnych lub obszarów przyrodniczych o powierzchni co najmniej 1 ha. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 20 ust. 2 i 3 u.w.r.o.w., w myśl którego, w przypadku współposiadania gruntów, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi lub współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze lub współwłaściciele wyrazili zgodę na piśmie; zgodę taką dołącza się do wniosku
o przyznanie pomocy. Zgodzić trzeba się z Dyrektorem OR, że posiadanie, jako warunek przyznania płatności, przewidziany w w/w regulacji, trzeba rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Do takiej konkluzji prowadzą inne uregulowania określające przesłanki przyznania płatności do gruntów rolnych, powiązane z ich gospodarczym wykorzystaniem, w szczególności wymóg utrzymywania gruntów zgodnie z normami. Słusznie przyjmuje Dyrektor OR, że takie rozumienie posiadania na gruncie przepisów o płatnościach wynika również z samej istoty płatności, których zasadniczym celem jest dofinansowanie produkcji rolnej. Zatem, posiadanie - jako warunek przyznania płatności - jest stanem faktycznym, a nie wyłącznie prawnym. Tym samym, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach płatności r.ś.k. nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje
o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony,
a nie osobę, której przysługuje jedynie formalnie tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów albo osobę, która na zadeklarowanych gruntach rolnych dokonuje zabiegów incydentalnych. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie jest wystarczająca do przyznania płatności. Liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Aby zatem otrzymać płatności za grunty rolne, konieczne jest, aby w danym roku objętym płatnością były one zarówno w posiadaniu rolnika, jak i aby prowadził on na nich działalność rolniczą. Organy administracji rozpatrujące wnioski o przyznanie płatności oceniają tym samym stan posiadania gruntów objętych wnioskami z uwzględnieniem pojęcia posiadania zawartego w Kodeksie cywilnym. Przy tym, jak wyjaśniono powyżej, analizując regulacje dotyczące wspierania dochodów rolników nie można jednak zapominać o celu wprowadzenia dopłat. Ideą płatności, co już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych, jest dofinansowanie produkcji rolnej i pomoc rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Istotne jest więc faktyczne posiadanie (władanie) gruntami rolnymi. Skarżący podkreśla, że był jedynym i wyłącznym posiadaczem spornych nieruchomości na dzień 31 maja 2016 r. Trafnie zauważył Dyrektor OR, że ani rozporządzenie r.ś.k., ani u.w.r.o.w., nie ustalają konkretnej daty, w której - wnioskujący o przyznanie płatności r.ś.k. - rolnik winien być posiadaczem gruntów. Stosownie do
§ 2 ust. 1 rozporządzenia r.ś.k., płatność r.ś.k. przyznaje się rolnikowi realizującemu
5-letnie zobowiązanie r.ś.k., a zatem warunek posiadania gruntów musi być spełniony przez cały okres realizacji zobowiązania, czyli w każdym kolejnym roku składania wniosków o przyznanie tej płatności. W przypadku zaistnienia sytuacji, kiedy o przyznanie płatności w danym roku wnioskuje dwóch rolników i każdy z nich spełnia warunek posiadania gruntów,
w znaczeniu j/w, zastosowanie znajduje przywołany już art. 20 ust. 2 i 3 u.w.r.o.w. W sprawie, zadaniem organów administracji było więc przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy skarżący był jedynym posiadaczem spornych (zadeklarowanych we wniosku) działek w 2016 r. i czy w tym czasie rolniczo je użytkował. W stanie sprawy istotne jest również to, że w wyniku kontroli krzyżowej ustalono, że dwóch producentów rolnych zadeklarowało do płatności te same działki rolne, zaś w toku postępowania obaj powoływali się na fakt ich rolniczego użytkowania w 2016 r. Bezspornym w sprawie pozostaje, że obie strony konfliktu dysponowały w 2016 r. tytułem prawnym do spornych działek, wynikającym z umowy dzierżawy z 6 listopada 1996 r. Niewątpliwie też obaj producenci rolni zadeklarowali do płatności te same działki rolne. Nie ulegało również wątpliwości, że skarżący nie dołączył do wniosku
o przyznanie płatności zgody współposiadacza, o której mowa w art. 20 ust. 3 u.w.r.o.w. W tej sytuacji istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy skarżący był jedynym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku działek w 2016 r. i czy w tym czasie tylko on rolniczo je użytkował. Konieczne było zatem zweryfikowanie i ustalenie, kto faktycznie posiadał w 2016 r. i użytkował zadeklarowane jednocześnie przez skarżącego i S.O. grunty. W ocenie Sądu, Dyrektor OR prawidłowo przyjął, że w 2016 r. sporne działki znajdowały się w posiadaniu skarżącego i S. O. oraz że obaj producenci użytkowali je rolniczo. Organ słusznie doszedł do takiego przekonania po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności organ ocenił oświadczenia obu stron konfliktu krzyżowego, zeznania wskazanych przez te strony świadków oraz przedłożone przez strony materiały. Trafnie zauważył Dyrektor OR, że rolnicze użytkowanie gruntów przez skarżącego potwierdziły zeznania A. O. Ponadto, Dyrektor OR zasadnie wywiódł, że potwierdzeniem użytkowania spornych gruntów przez skarżącego jest umowa z [...] maja 2016 r., zawarta pomiędzy skarżącym a A. O., na wykonanie prac polegających na koszeniu, grabieniu, belowaniu
i zbieraniu siana, pośrednio dowody wpłat podatku rolnego i czynszu dzierżawnego oraz umowa z [...] kwietnia 2016 r. na wykonywanie dokumentacji dla potrzeb realizacji działań rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach PROW 2014-2020. Użytkowanie spornych gruntów przez S. O. potwierdziły natomiast zeznania G. Z., J. O. i A. Z. Dowodami świadczącymi o użytkowaniu działek przez S. O. były także (jak słusznie wskazał organ): umowa zlecenia na koszenie oraz zbiór traw z [...] lipca 2016 r., zawarta między S.O. a G. Z.; umowa użyczenia bydła
z [...] czerwca 2016 r., zawarta między S. O. a G. Z.; oświadczenie M. O. z [...] czerwca 2011 r.; wezwanie do zaprzestania naruszeń prawa, w treści którego przeciwna strona konfliktu krzyżowego potwierdziła wykonywanie przez S. O. prac rolniczych na spornym gruncie. Podkreślić trzeba, że z zeznań G. Z. i A. Z. wynika, że bydło - stanowiące własność G. Z. - do połowy maja 2016 r. (lub przełomu maja
i czerwca) pozostawało w użytkowaniu A.O. (działającego na rzecz skarżącego) a następnie jego użytkownikiem był M. O. (działający na rzecz S. O.). Wiarygodność tych zeznań potwierdza umowa użyczenia bydła, zawarta między S.O. a G. Z. i protokół oględzin złożony do Biura Powiatowego w Kłodzku przez M.O.,
z którego wynika, że doszło do zranienia byka, który był przedmiotem użyczenia,
w czasie wypasu na jednej ze spornych działek. Skarżący przedłożył umowę z [...] maja 2016 r. na wypas bydła, zawartą
z B.I. Dodatkowo, sołtys wsi N. złożyła [...] maja 2016 r. oświadczenie, z którego wynika, że B. I. wypasał bydło na działkach
w N. 31 maja 2016 r. W oświadczeniu tym nie podano numerów działek, na których odbywał się wypas. W tym kontekście należy wskazać, że fakt wypasu bydła przez S. O. nie wykluczał możliwości wypasu bydła również przez skarżącego, skoro dzierżawiony areał stanowił powierzchnię 403,49 ha. Realne
i możliwe było zatem wypasanie bydła przez każdą ze stron konfliktu krzyżowego. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że tylko on dokonywał wypasu bydła na zadeklarowanych gruntach. Ustosunkowując się do protokołu z [...] czerwca 2016 r., z kontroli obligatoryjnej Produkcja Roślinna i Zwierzęca, dokonanej przez "A" Spółka z o.o.
w zakresie rolnictwa ekologicznego, Dyrektor ARiMR prawidłowo przyjął, że protokół ten może stanowić dowód potwierdzający rolnicze użytkowanie gruntów, nie wskazuje on jednak, kto jest rzeczywistym ich użytkownikiem. Bez znaczenia dla sprawy pozostają twierdzenia skarżącego o zrzeczeniu się praw do dzierżawy przez drugą stronę konfliktu krzyżowego, ponieważ prawdziwość dokumentów mających potwierdzać fakt przekazania tych praw była kwestionowana przez S. O. Wyczerpująca analiza całego zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła zatem organy rolne do słusznego przekonania, że obie strony konfliktu krzyżowego były współposiadaczami i zarazem faktycznymi użytkownikami spornych działek. Skoro zatem skarżący nie wykazał, że samodzielnie użytkował zadeklarowane do płatności r.ś.k. grunty rolne, to tym samym konieczną przesłanką warunkującą przyznanie płatności było złożenie - wraz z wnioskiem - zgody współposiadacza gruntów, stosownie do art. 20 ust. 2 i 3 u.w.r.o.w. Skarżący zgody takiej nie przedstawił. Zatem słusznie organ odmówił mu przyznania na rok 2016 płatności r.ś.k. W ocenie Sądu, organy wyjaśniły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w pełni odpowiada wymogom zasady zaufania do organów państwa. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanych w sprawie ustaleń. Uzasadnienie decyzji organu II instancji spełnia wymogi określone w art. 107
§ 3 K.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania. Realizując nakaz z art. 11 K.p.a., organ wyjaśnił stronie, dlaczego sprawa została załatwiona tak a nie inaczej. W tych okolicznościach nie można uznać, że organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Powyższe stanowi, że chybione są zarzuty skargi, zarówno natury procesowej, jak i materialnej.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Sąd oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło