III SA/Wr 448/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.M. na czynność Burmistrza Miasta K. w przedmiocie pomniejszenia należnej dotacji za kwiecień 2019 r. postanawia: 1. Odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. 2. Odrzucić skargę. 3. Zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi Pismem z dnia 2 września 2019 r. (data stempla pocztowego) skarżący O.M. wniósł skargę na czynność Burmistrza Miasta K. w zakresie pomniejszenia dotacji dla niepublicznego przedszkola o nazwie "A" w K., za kwiecień 2019 r, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów prawa przez ten organ. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jako organ prowadzący "A" w K. spełnił wszystkie warunki formalne do tego, by uzyskać dotację w kwietniu 2019 r. w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do przedszkola w tym miesiącu (złożył wniosek o udzielenie dotacji dla wskazanego przedszkola do dnia 30 września 2018 r., a także, informację o faktycznej ilości dzieci uczęszczających do niepublicznego przedszkola do dnia 10 kwietnia 2019 r., zgodnie ze stanem na 1 kwietnia 2019 r.). W nawiązaniu do powyższego wskazał, że w kwietniu 2019 r. do "A"uczęszczało 83 dzieci, jednak Burmistrz Miasta K. wypłacił dotację dla 65 dzieci, zgodnie ze stanem na 1 grudnia 2018 r. W tym kontekście skarżący podniósł, że na podstawie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2018 r. Burmistrz Miasta K. ma obowiązek przekazywać na działalność "A"w K. dotację podmiotową na ilość dzieci uczęszczających w danym miesiącu do tego przedszkola. W ocenie skarżącego, żaden przepis prawa nie zezwala jednostkom samorządu terytorialnego na odmowę przyjęcia podanej informacji o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do niepublicznego przedszkola. W treści skargi skarżący zawarł jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że do zaniedbania terminu z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 232, dalej; p.p.s.a.) doszło na skutek dostosowania się skarżącego do treści pouczenia do wydanego przez Burmistrza Miasta K. postanowienia z dnia [...] marca 2019 r. (nr [...]). W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Miasta K. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a z ostrożności procesowej - także o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że została ona wniesiona po upływie terminu, który w sprawie należało liczyć zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. Odwołując się do treści tego przepisu organ przypomniał, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W nawiązaniu do powyższego organ wskazał, że wiedzę o tym, że dotacja będzie wypłacana w oparciu o ostatnią poprawnie złożoną informację miesięczną o faktycznej liczbie dzieci (czyli o dokument z grudnia 2018 r.) skarżący powziął w dniu 29 stycznia 2019 r., kiedy to odebrał, adresowane do niego, pismo Urzędu Miasta w K. z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]), w którym wskazano powody wypłaty dotacji w oparciu o dane zawarte w informacji miesięcznej co do faktycznej liczby dzieci z grudnia 2018 r. Zdaniem organu, od dnia 29 stycznia 2019 r. należało zatem liczyć trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi w sprawie. r.). Względnie, za początek tego terminu należało uznać dzień dokonania przez Gminę K. faktycznego przelewu środków pieniężnych na rzecz niepublicznego przedszkola ([...] kwietnia 2019 r.). Biorąc pod uwagę datę wpływu skargi (2 września 2019 r.), organ wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi liczyć od daty doręczenia pisma z dnia 23 stycznia 2019 r., czy też, od dnia przelania środków pieniężnych przez Gminę K., to i tak w sprawie doszło do jego przekroczenia. W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu organ wskazał, że pouczenie zawarte w postanowieniu Burmistrza Miasta K. z dnia [...] marca 2019 r. odnosiło się do uprawnienia strony w zakresie zaskarżenia tego postanowienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z którego skarżący zresztą skorzystał. Pouczenie to nie mogło mieć zatem wpływu na zaniedbanie przez skarżącego terminu wskazanego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zdaniem organu, jeśli skarżący nie zgadzał się z czynnościami Burmistrza Miasta K., powinien był złożyć skargę do sadu administracyjnego, co uczynił dopiero 2 września 2019 r. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył po upływie 7 dni licząc od daty doręczenia mu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 87 p.p.s.a. Organ obszernie uzasadnił również wniosek o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Jednocześnie, treść tego wniosku nie pozostawia wątpliwości, że strona nie kwestionuje samego faktu wniesienia skargi po upływie ustawowego terminu, a jedynie, uważa, że okoliczności z powodów których doszło do przekroczenia terminu są przez nią niezawinione. Przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostały uregulowane w przepisach art. 86 § 1 p.p.s.a. i art. 87 §1-5 p.p.s.a. . Jak wynika z treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać wniesiony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W odniesieniu do wspomnianego warunku formalnego wniosku należy wskazać, że Sąd za aktualny w świetle ujawnionych w sprawie okoliczności uznaje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II FZ 537/11 (CBOSA), na tle art. 87 p.p.s.a., w myśl którego, wszystkie okoliczności faktyczne powinny być oceniane z punktu widzenia zachowania prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Mając powyższe na uwadze, przy szczególnym uwzględnieniu treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]) w zakresie przedstawionej tam wykładni art. 53 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał, że złożony przez stronę wniosek spełnia wymagania formalne, niezbędne dla możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku. Merytoryczną przesłanką przywrócenia uchybionego terminu stanowi powołany na wstępie art. 86 § 1 p.p.s.a., przy czym, jako jego uzupełnienie należy traktować art. 87 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że występując o przywrócenie terminu wnioskodawca zobowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, skarżący takich okoliczności nie uprawdopodobnił. Należy przypomnieć, że wedle treści wniosku, wniesienie skargi po terminie wskazanym w art. 53 § 2 p.p.s.a. skarżący usprawiedliwia zastosowaniem się do pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia [...] marca 2019 r. Tymczasem, należy zauważyć, że pouczenie było prawidłowe jeśli zważyć na przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w tym postanowieniu. Pouczenie to nie wprowadzało zatem skarżącego w błąd, ani też, nie pozbawiało możliwości wniesienia skargi na wysokość przekazanej dotacji w terminach przewidzianych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W postępowaniu administracyjnym w którym wydano zostało postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. skarżący domagał się wydania decyzji w związku z wypłata mu określonej kwoty dotacji Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika z kolei, , że za akty lub czynności o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 – 351). Niewątpliwie, nieznajomość prawa nie jest okolicznością usprawiedliwiającą na gruncie art. 86 § 1 p.p.s.a Nawet jednak, gdyby działając na korzyść skarżącego wziąć pod uwagę pomimo wszystko, że złożony przez stronę wniosek o wydanie decyzji spowodowany był brakiem wiedzy prawniczej skarżącego w zakresie sposobu zakwestionowania wypłaconej dotacji, to bez wątpienia, wiedzę co do takiego sposobu (poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego) skarżący posiadał już po lekturze postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. Okoliczność, że skarżący złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu 2 września 2019 r. wyklucza uznanie, że skarżący zachował w sprawie staranność osoby należycie dbającej o własne interesy. Tego rodzaju natomiast miernik Sąd uprawniony jest zastosować przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. Odmowa przywrócenia uchybionego terminu skutkowała uznaniem, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu ustawowego. Jako że spór w sprawie dotyczy kwoty dotacji wypłacanej w 2019 r. Sąd uznał, że przekazanie kwoty dotacji przez organ stanowi czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, przepis ten umożliwia sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym) zapewniając ich uczestnikom określone gwarancje procesowe. Z kolei art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41 w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z akt sprawy wynika, wypłata dotacji za kwiecień 2019 r. nastąpiła 30 kwietnia 2019 r. W ocenie Sądu, wyżej wskazana data rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi na czynność ustalenia kwoty dotacji w tej sprawie. Tymczasem skarga została wniesiona dopiero 2 września 2019 r. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z wysokością wypłaconej kwoty, czy też ze sposobem jej ustalenia, powinien złożyć skargę do sądu administracyjnego – stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. – w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiedzy o kwocie wypłaconej dotacji. Kierując się przedstawioną argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. przyjął, że skarga w sprawie została złożona po terminie wynikającym z art. 53 § 2 p.p.s.a. i dlatego podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł w pkt 3 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.