III SA/Wr 45/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B.G. w przedmiocie niewykonania punktu III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddala skargę. Na podstawie wniosku B.G. (zwanej w dalszych częściach uzasadnienia: "skarżącą"), w dniu [...] r. został skarżącej nadany numer identyfikacyjny w ewidencji producentów rolnych – [...] W dniu [...] r. skarżąca wniosła o dokonanie w powyższym wpisie zmiany, polegającej na uwzględnieniu w ewidencji współposiadacza gospodarstwa rolnego. W dniu [...] r., na skutek uprzednio wszczętego postępowania wyjaśniającego, decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., uchylono decyzję o nadaniu skarżącej numeru identyfikacyjnego i wykreślono ją z ewidencji producentów rolnych. W związku z powyższą okolicznością, Kierownik Biura Powiatowego Agencji, w dniu [...] r. pismem poinformował skarżącą, że wnioskowana zmiana wpisu do ewidencji producentów nie może zostać dokonana, z uwagi na fakt uchylenia w dniu [...] r. wpisu do ewidencji i wykreśleniu jej z tej ewidencji. Od informacji tej skarżąca wniosła w terminie przepisanym do odwołania "skargę" do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., zarzucając, że jest ona w istocie decyzją administracyjną, a zatem, strona powinna mieć możliwość odwołania się od niej do organu administracji wyższego stopnia. Po rozpoznaniu tego "odwołania" skarżącej, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji w dniu [...] r. wydał postanowienia (nr [...]) stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") odwołanie stronie służy od wydanej decyzji. Decyzją jest zaś takie rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, które zawiera co najmniej cztery elementy: określenie autora pisma, jego adresata, rozstrzygnięcie oraz podpisu osoby reprezentującej organ. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji, pismo, od którego strona wniosła odwołanie, nie może zostać uznane za decyzję administracyjną, nie zawiera bowiem w swej treści rozstrzygnięcia. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) WSA W W., po rozpatrzeniu skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że pismo Kierownika Biura Powiatowego w O. z dnia [...] r. spełnia wymogi decyzji administracyjnej. Zawiera nie tylko oznaczenie organu i adresata rozstrzygnięcia, podpis osoby reprezentującej organ i rozstrzygnięcie, ale również wynika z niego data, uzasadnienie faktyczne i prawne tego rozstrzygnięcia, a nawet ma powołaną podstawę prawną. Sąd nie miał wątpliwości, że decyzją tą organ negatywnie rozstrzygnął o złożonym wniosku skarżącej o dokonanie zmiany w ewidencji producentów rolnych. Skoro zaś, w ocenie Sądu, (zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r.), Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w O. wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie dokonania wnioskowanej zmiany, a skarżąca wniosła w ustawowym terminie od niej odwołanie, to bez względu na to w jaki sposób organ nazwał podjęte rozstrzygnięcie, rzeczą organu odwoławczego było merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji w trybie art. 138 k.p.a. Po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku, pismem z dnia [...] r skarżąca wniosła do WSA we W. skargę na niewykonanie punktu III wyroku WSA z dnia [...] r., (sygn. akt [...]), poprzez nie zaprzestanie wykonywania postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (DOR ARiMR) z dnia [...] r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Skarżąca podniosła, że z dniem [...] r. postanowienie z [...] r. przestało być wykonalne i z tym dniem DOR ARiMR zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania od zaskarżonej decyzji. W związku z tym organ powinien podjąć działania umożliwiające poprawne załatwienie wniosku skarżącej z [...] r., w tym unieważnić decyzję Kierownika Biura Powiatowego AR i MR w O. z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej nie uwzględnienie. Jego zdaniem skarga jest niezrozumiała , bowiem wspomniany wyrok nie jest wyrokiem prawomocnym. W kolejnym piśmie z dnia [...] r., zatytułowanym także skargą na odmowę wykonania przez organ pkt III wyroku WSA z dnia [...] r., skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że z dniem [...] r. postanowienie z [...] r. przestało być wykonalne i z tym dniem DOR ARiMR został zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania od zaskarżonej decyzji. Wniosła o zastosowanie środków dla zdyscyplinowania organu. W odpowiedzi, zawartej w piśmie z dnia [...] r., DOR ARiMR wskazał, że w dniu [...] r. organ złożył za pośrednictwem WSA we W. skargę kasacyjną na przedmiotowe orzeczenie o sygn. akt [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r., określonym jako uzupełnienie skargi, skarżąca podniosła, że DOR ARiMR wykonuje niewykonalne postanowienie z dnia [...] r., poprzez wydanie decyzji z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia [...] r. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko podkreślając, że uchylanie się DOR ARiMR od rozpatrzenia odwołania od informacji stanowi nie wykonanie pkt III wskazanego wyroku sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyr. NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, niepubl.). Należy jednak podkreślić, że Sąd może uwzględnić skargę wniesioną w tym trybie, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w zakresie w nim określonym (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 482). Istotą omawianej instytucji jest możliwość zdyscyplinowania organów administracji publicznej ignorujących orzeczenia sądowe. Zgodnie jednak z art. 170 p.p.s.a. jedynie prawomocny wyrok wiąże sąd i strony postępowania. Wykonania wyroku można domagać się zatem po jego uprawomocnieniu. Dopiero bowiem prawomocny wyrok definitywnie kończy postępowanie, co w konsekwencji umożliwia dochodzenie wykonania wytycznych zawartych w wyroku, w terminie określonym przez sąd, bądź też w terminach wynikających z przepisów prawa. Przed uprawomocnieniem się wyroku istnieje wszak możliwość jego weryfikacji i zmiany. Prawomocny wyrok nie podlega wzruszeniu w trybie zwyczajnych środków zaskarżenia. W sprawie o sygn. akt III [...], w której Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia [...] r. uchylił postanowienie DOR ARiMR z dnia [...] r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie wprowadzenia zmian danych w ewidencji producentów, do chwili obecnej nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie, bowiem wyrok ten został zaskarżony w drodze skargi kasacyjnej. Sprawa zawisła przed Naczelnym Sadem Administracyjnym. Dokonując zatem analizy przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność skargi wniesionej w trybie art. 154 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że niezależnie od jej merytorycznej oceny, skarżąca nie może skutecznie domagać się wykonania tego wyroku, w sytuacji kiedy jest on jeszcze nieprawomocny. Dotyczy to wskazanych przez skarżąca działań w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania skarżącej od pisma informującego z dnia [...] r. jako odwołania od decyzji administracyjnej, a także podjęcia innych działań w przedmiocie zmiany danych w ewidencji producentów. W wyroku z dnia [...] r. w punkcie III Sąd nie wskazuje konieczności podjęcia przez organ określonych działań z zakresu administracji publicznej. Wskazał jedynie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do dnia prawomocności wyroku, stosownie do art. 152 p.p.s.a.. Zgodnie z art.152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W świetle powyższej regulacji, orzeczenie nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu (tak jak w rozpatrywanej sprawie), że zaskarżone rozstrzygniecie (postanowienie) nie podlega wykonaniu, nie daje podstaw do egzekwowania obowiązku, którego ona dotyczy, na podstawie poprzedzającego jej rozstrzygnięcia organu I instancji i oznacza, że wykonanie tego obowiązku podlega wstrzymaniu (zob. min.. postanowienie NSA z 2010-05-06, I FSK 486/10). Do dnia prawomocności wyroku organ Agencji, nie może więc pisma skarżącej z lipca 2010 r. rozpoznać jako odwołania od decyzji w przedmiocie zmiany danych w ewidencji producentów. W konsekwencji nie można uznać, jak chce skarżącą, niewykonania punktu III wyrok WSA z dnia [...] r. Powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., uniemożliwia uwzględnienie skargi i skutkuje jej oddaleniem, na podstawie art. 151 p.p.s.a.