III SA/Wr 450/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-06-28
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca ograniczone dochody, ale mieszkająca z matką i babcią, których wspólne dochody są wystarczające na pokrycie kosztów sądowych, może zostać zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wspólnego gospodarstwa domowego, ocena zdolności płatniczej uwzględnia łączny dochód wszystkich domowników. W analizowanej sprawie, mimo ograniczonego dochodu skarżącego, wspólne dochody jego i jego matki oraz babci, a także możliwość poczynienia oszczędności, pozwalały na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący D. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Skarżący wskazał na dochody z działalności gospodarczej, zasiłek pielęgnacyjny i stypendium, a także na posiadany samochód służbowy jako jedyny majątek. W wyniku wezwania przedłożono dokumenty dotyczące dochodów i wydatków jego matki i babci, z którymi mieszka. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [---] nr [---] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący w treści skargi wniósł o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości wskazując, że źródłami jego dochodów jest działalność gospodarcza – przewozy taksówką i zasiłek pielęgnacyjny (153 zł). Jego jedyny majątek stanowi samochód służący do wykonywania ww. działalności (Mercedes Benz, rocznik 2004). Nie posiada żadnych oszczędności, a jego zdolność zarobkowania jest znacznie ograniczona, gdyż jest osobą niepełnosprawną. Przedłożył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dożywotnio.
Na urzędowym formularzu wniosku skarżący uzasadniał nadto, że dysponuje bardzo skromnym dochodem – 1.200 zł netto, który w całości przeznacza na bieżące potrzeby.
Rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona.
Z dokumentów i oświadczeń, przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że wnioskodawca mieszka wspólnie z matką i babcią. Matka uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie około 1.300 zł netto, a babcia emeryturę – około 1.400 zł. Miesięczne wydatki budżetu domowego wynoszą łącznie około 3.900 zł, w tym m.in. na telefony i internet 300 zł, na ubrania 400 zł, środki higieny 200 zł. Poza zdeklarowanym dochodem z działalności gospodarczej i z zasiłku opiekuńczego, wnioskodawca uzyskuje stypendium na Uniwersytecie Wrocławskim w kwocie 500 zł miesięcznie.
Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Chodzi zatem o sytuację, gdy po opłaceniu najbardziej niezbędnych, podstawowych potrzeb socjalnych wnioskodawca nie ma możliwości poczynić rezerw na pokrycie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwykle wpis od skargi. Co za tym idzie, uzasadnione jest przyjęcie tej wartości jako punktu odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy.
Stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w sytuacji zaskarżenia aktu, który dotyczy należności pieniężnej o wartości do 10.000 zł, wpis stosunkowy od skargi wynosi 4% wartości przedmiotu zaskarżenia. W niniejszej sprawie zaś przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Wynika z tego, iż wpis sądowy będzie wynosić 400 zł. Taka kwota natomiast, w ocenie referendarza sądowego, pozostaje w zakresie możliwości płatniczych skarżącego.
Zwrócić należy uwagę, że łączne dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym – wnioskodawcy, jego matki i babci – wynoszą około 4.400 zł netto, wliczając w tę kwotę również stypendium pobierane w ostatnich miesiącach, zgodnie z wydrukami rachunków bankowych z marca, kwietnia i maja 2013 r. Miesięczne wydatki to około 3.900 zł, w tym m.in. na odzież 400 zł, na telefony i internet 300 zł. Zastrzec jednak tutaj trzeba, że pomimo, iż odzież stanowi jeden z elementów podstawowych potrzeb socjalnych, dla ich zaspokojenia nie są konieczne comiesięczne zakupy w tym zakresie. Zaś co do rachunków za telefon i internet – mimo, iż obecnie jest to już stała pozycja w budżetach domowych – ich wysokość zależy od samego korzystającego z tych usług.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że wnioskodawca i jego rodzina byli w stanie poczynić jednorazowo w miesiącu oszczędności na poziomie około 900 zł. Ta kwota natomiast z pewnością jest wystarczająca na pokrycie nie tylko wpisu od skargi, ale także ewentualnych przyszłych kosztów sądowych.
Dodać trzeba, że z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych należy liczyć się najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie datowana jest na 25 kwietnia 2013 r. Od tej daty do dnia niniejszego postanowienia upłynęły dwa miesiące, a więc przy pewnym wysiłku finansowym – jednak bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny – wnioskodawca mógł poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze powyższe, w ocenie referendarza nie było podstaw do uwzględnienia żądania wniosku i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło