III SA/Wr 451/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J K o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie skargi J K na postanowienie S K O we W z dnia [...] r. Nr SKO [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administarcyjnego, postanawia: pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W sprawie skargi na postanowienie S K O we Wrocławiu [...] J K złożył w piśmie z dnia [...] r. kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata uzasadniając swoje żądanie trudną sytuacją finansową, która uniemożliwia mu pokrycie kosztów związanych z działaniem profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 14 maja 2008 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu oraz o udokumentowanie swojej sytuacji finansowej. Do tego pismem został dołączony urzędowy formularz. Przedmiotowe pismo zawierało również pouczenie o skutkach zaniechania wykonania żądanych czynności, wynikających z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Zostało ono doręczone bezpośrednio skarżącemu w dniu 19 maja 2008 r. W odpowiedzi skarżący zaznaczył, iż jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie wobec czego aktualność zachowują wszelkie dokumenty i oświadczenie już przedłożone do Sądu. Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2008 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego zarządzenia J K złożył sprzeciw, w którym podkreślił, iż nie zrozumiał on pouczenia, które otrzymał z Sądu, nadto zaznaczył, że sprawa której przedmiotem jest jego skarga jest skomplikowana i wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika. J K podkreślił, iż w tej sprawie występuje nierówność stron, bowiem z jednej strony występuje obywatel, a z drugiej organ administracji publicznej. Powyższa sytuacja jego zdaniem narusza zasadę konstytucyjnej równości obywatela wobec prawa i realizacji równości stron w polskim procesie cywilnym, administracyjnym. Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2008 r. wezwano stronę do przedłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na wypełnionym formularzu oraz udokumentowania jej Sygn. akt III SA/Wr 451/07 sytuacji finansowej, nadto ponownie przesłano formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe zarządzenie wnioskodawca pokreślił, iż w swoich pismach kilkakrotnie przedstawiał swój status zdrowotny i finansowy z tego powodu zbytecznym jest powtarzanie tych samych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie p.p.s.a. ), w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako sąd I instancji. W myśl art. 243 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art.246 § 1 p.p.s.a.) Sygn. akt III SA/Wr 451/07 Natomiast zgodnie z art. art. 252 § 2 p.p.s.a. warunkiem skuteczności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie oprawa pomocy ma bowiem charakter sformalizowany, wzór formularza został ustalony Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Powołując kolejno treść art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skutki prawne wynikające z przywołanego przepisu określone zostały w sposób jasny i jednoznaczny. Jego kategoryczne brzmienie nie pozostawia również wątpliwości, co do tego, że znajduje on zastosowanie w każdym przypadku niedochowania przedstawionych wyżej wymogów formalnych, niezależnie od przyczyn. Istniejący stan prawny w zakresie wniosków o przyznanie prawa pomocy nakazuje pozostawienie ich każdorazowo bez rozpoznania, jeżeli nie zostały sporządzone na urzędowym formularzu.( por. W. Morys Glosa do postanowienia NSA z 10 kwietnia 2006 sygn. akt I FZ 100/06 OSP 2007/12/138) W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że wnioskodawcy doręczono wezwanie do złożenia, w terminie 7 dni, wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (przesłanym w załączeniu) oraz o nadesłanie innych, wskazanych konkretnie dokumentów i wyjaśnień, mających na celu dokładne ustalenie stanu majątkowego wnioskodawcy. Wnioskodawca nie zastosował się do powyższego wezwania i w zastrzeżonym terminie nie wykonał wskazanych czynności, przesyłając w odpowiedzi pismo informujące, że w tej sprawie składał już stosowne wyjaśnienia i dokumenty obrazujące jego sytuację finansową. Niezasadne są argumenty podnoszone przez stronę, a takie zachowanie wnioskodawcy musiało skutkować zastosowaniem przez Sąd dyspozycji art. 257 p.p.s.a. Należy bowiem wspomnieć, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 października 2007 r. złożony na wymaganym formularzu został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2008 r. Sygn. akt III SA/Wr 451/07 rozpoznany poprzez odmowę przyznania prawa pomocy, sprzeciw na powyższe postanowienie jako wniesiony po terminie został odrzucony (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008 r.), zaś aktualnie w wpadkowym postępowaniu rozstrzygana jest kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Nadmienione okoliczności wskazują zatem, iż wniosek skarżącego z dnia 30 kwietnia 2008 r. stanowi nowy w stosunku do wniosku z dnia 25 października 2007 r. Natomiast każdy nowy wniosek o prawo pomocy jest odrębnie rozpoznawany i to na wnioskodawcy każdorazowo ciąży obowiązek złożenia wniosku na urzędowym formularzu i uwiarygodnienia go aktualnymi dokumentami, innymi słowy strona ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy, za każdym razem musi składać wniosek w tym zakresie zgodnie z treścią art. 246 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze przedstawione okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji.