III SA/Wr 459/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-03-29

Skład orzekający: Maciej Guziński, Józef Kremis, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów remontu lokalu mieszkalnego dla repatrianta, który przybył z terenów innych niż azjatyckie byłego ZSRR, może być udzielona bez udokumentowania poniesionych kosztów?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa dla repatrianta przybyłego z terenów innych niż azjatyckie byłego ZSRR, o której mowa w art. 17 ust. 3 ustawy o repatriacji, ma charakter fakultatywny i stanowi zwrot udokumentowanych i uzasadnionych kosztów. Brak udokumentowania poniesionych wydatków dyskwalifikuje możliwość przyznania takiej pomocy, nawet jeśli repatriant znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i poniósł koszty remontu.
Stan faktyczny
Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu O. odmawiającą W. N. pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów remontu domu. W. N., uznany za repatrianta, przybył do Polski z Ukrainy w 1993 roku. Organ uznał, że mimo trudnej sytuacji materialnej rodziny, W. N. nie spełnił przesłanki udokumentowania poniesionych kosztów remontu, co było wymogiem wynikającym z ustawy o repatriacji. Skarżący kwestionował brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i argumentował, że nie wiedział o konieczności posiadania dokumentów potwierdzających koszty remontu, który rozpoczął w 1995 roku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Wojewody D. z dnia 4 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją z dnia 4 lipca 2006 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz. U. z 2000 nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 3 i 10 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2000 Nr 106, poz.1118 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu O. z dnia 18 maja 2006 r. nr [...] odmawiającą udzielenia W. N. pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem domu w miejscu osiedlenia. Na kanwie przywołanych przepisów organ odwoławczy przytoczył między innymi następujące okoliczności rozpatrywanej sprawy: W. N. przybył wraz z rodziną do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów Ukrainy w 1993 roku - na zaproszenie. Wojewoda D. na mocy decyzji z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] uznał W. N. za repatrianta. Uznanie za repatrianta nastąpiło w trybie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r. Nr [...] organ pierwszej instancji odmówił W. N. pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem domu w miejscu osiedlenia się, podnosząc, iż art. 17 ust 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. jest adresowany do repatriantów czyli zgodnie z przepisem definicyjnym (art. 1 ust 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji) osób polskiego pochodzenia, które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy repatriacyjnej z zamiarem osiedlenia się na stałe. Organ podniósł także, że z uwagi na sytuację materialną rodziny W. N. strona ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Na skutek odwołania W. N. organ odwoławczy po rozpatrzeniu materiału dowodowego, odmówił skarżącemu udzielenia pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem domu w miejscu osiedlenia. Organ zważył, iż zgodnie z art. 17 ust 3 powołanej ustawy repatriantowi, który przybył do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów innych niż określone w ust 2 cytowanego przepisu (tereny azjatyckie byłego Związku Radzieckiego), może być udzielona pomoc ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poniesionych przez repatrianta, jeżeli repatriant znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Organ podniósł następnie, że W. N. przed przyjazdem do Polski nie otrzymał wizy repatriacyjnej, a stosowany w ustawie zwrot "uznany za repatrianta" nie jest tożsamy z pojęciem "repatriant". Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem W. N. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Relacjonując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ II instancji podał, że wyrokiem z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt 4 II SA/Wr 419/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił wydaną wówczas i zaskarżoną przez W. N. decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu O. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd podniósł, iż nie budzi wątpliwości, że W. N. został uznany za repatrianta mocą decyzji Wojewody D. z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] i winien być traktowany jako repatriant. Dla poparcia zajętego stanowiska Sąd wskazał, że ustawa o repatriacji, mimo że w art. 1 ust. 2 definiuje instytucję repatrianta, a w art. 16 ust. 1 i art. 41 stanowi, iż za repatrianta może być również uznana osoba, która spełnia łącznie warunki wymienione w tych przepisach, nie kształtuje w istocie trzech grup osób przebywających do kraju, których status byłby zasadniczo odmienny zwłaszcza gdy chodzi o uprawnienia wynikające z tego aktu prawnego. W ocenie Sądu brak jakichkolwiek racjonalnych powodów by osobę uznaną za repatrianta traktować odmiennie niż repatrianta, bowiem ustawa o repatriacji w żadnym swoim unormowaniu nie różnicuje sytuacji prawnej repatriantów. W dalszych zaś wywodach Sąd wskazał, że w rozdziale ustawy dotyczącym form i trybu udzielania pomocy dla repatriantów (art. 17 - art. 20) mowa jedynie o repatriancie bez jakiegokolwiek wartościowania czy jest to repatriant z mocy ustawy (art. 1 ust. 2) , czy też repatriant z mocy uznaniowej decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i art. 41 ust. 1 i ust. 2). Sąd powołując fragment uzasadnienia projektu ustawy o repatriacji ocenił, że w rozpoznawanej sprawie należało odejść od tych przepisów, które wydanie wizy repatriacyjnej uzależniają od swobodnego, niezaskarżalnego uznania administracji, w konkluzji uzasadnienia wskazując, że istota czynności organów administracyjnych powinna się sprowadzać do zbadania, czy skarżący spełnia przesłanki jakie zostały określone w rozdziale 4 ustawy i postanowienia zgodnego z tymi przesłankami. Po uprawomocnieniu się wyroku Starosta O., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia 13 marca 2006 r. Nr [...] ponownie odmówił W. N. udzielenia pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem domu w miejscu osiedlenia się. Jako przyczynę odmowy organ I instancji wskazał brak udokumentowania poniesionych kosztów remontu i adaptacji domu, a także wykonanie tych robót z naruszeniem procedur wynikających z Prawa budowlanego. Na skutek odwołania W. N. od powyższej decyzji Wojewoda D. decyzją z dnia 26 kwietnia 2006 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując równocześnie, że organ I instancji prowadząc postępowanie nie zastosował się do wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28.07.2005 r. W ocenie Wojewody organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien ustalić, czy strona postępowania spełnia określone w ustawie o repatriacji warunki do otrzymania pomocy finansowej, w szczególności winien ustalić czy znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, czy poniosła koszty związane z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia, czy koszty te są uzasadnione oraz czy są udokumentowane. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Powiatu O. w dniu 18 maja 2006 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił W. N. udzielenia pomocy ze środków budżetu państwa na wskazany powyżej cel. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału zgromadzonego w toku postępowania wynika, że W. N. nabył wraz z żoną w 2000 r. dom jednorodzinny położony we wsi P. Według oświadczenia skarżącego dom w momencie osiedlenia, jeszcze przed jego zakupem znajdował się w złym stanie technicznym. Skarżący, jak podał, od roku 1995 r. sukcesywnie dokonywał remontu instalacji wodnej, instalacji kanalizacyjnej, instalacji co, wymiany instalacji elektrycznej, okien, drzwi, tynków wewnętrznych, zewnętrznych oraz wymiany rynien. Według szacunków strony koszt remontów wraz z materiałami wyniósł 25 000zł. Jednak na potwierdzenie poniesionych kosztów skarżący nie posiada żadnych dokumentów w tym rachunków, paragonów, kosztorysów ani też pozwoleń na budowę czy też zgłoszeń. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 14 lutego 2006 r. w obecności strony z udziałem pracowników Starostwa Powiatowego w O. stwierdzono, że w ostatnich latach wykonano remonty polegające na: 1) wykonaniu wylewek podłogowych, 2) położeniu paneli podłogowych, 3) położeniu płytek ceramicznych na podłogach, 4) położeniu płytek ceramicznych na ścianach, 5) odgrzybianiu ścian, 6) wymianie tynków wewnętrznych i zewnętrznych, 7) wymianie rynien, 8) wymianie rur spustowych, 9) remoncie instalacji wod - kan + biały montaż wraz z armaturą, 10) wymianie instalacji elektrycznej, 11) wykonaniu nowej instalacji grzewczej, 1) wymianie stolarki drzwiowej zewn. i wewn. i okiennej, w tym wybiciu dwóch nowych otworów okiennych i montażu nowych okien, 12) malowaniu ścian. Jak dalej wskazywał organ, rodzina skarżącego składająca się z trzech osób, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego, z którego jak wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy D. osiąga dochód roczny w wysokości 11 257,61 zł. Ponadto syn skarżącego - M. otrzymuje stypendium w kwocie 400 zł miesięcznie przyznane przez Stowarzyszenie A. Również to Stowarzyszenie przyznało rodzinie N. pomoc finansową w kwocie 5 000 zł (pismo Stowarzyszenia A z dnia 15.02.2006 r. znak: [...]). Łączny dochód rodziny ustalony podczas wywiadu środowiskowego wynosi 1271,46 zł. Organ I instancji zauważył, że pomoc, o której mowa w art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o repatriacji, ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla repatriantów którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów innych niż określone w ust. 2 (tj. spoza terenów azjatyckich byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich ) jest pomocą fakultatywną. W ocenie organu, wprawdzie remont bezsprzecznie został przeprowadzony, nie mniej jednak nie zostały spełnione pozostałe, niezbędne przesłanki wymienione w art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji warunkujące przyznanie pomocy regulowanej wspomnianą ustawą, a mianowicie brak jest udokumentowania poniesionych przez repatrianta kosztów na remont domu. W ocenie organu brak spełnienia chociażby jednej z wymienionych w art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o repatriacji przesłanki, dyskwalifikuje możliwość przyznania pomocy w opisanym w tych przepisach zakresie. Od powyższej decyzji w dniu 2 czerwca 2006 r. W. N. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż przyjechał do Polski z uwagi na pogarszający się stan zdrowia syna i w związku z tym nie mógł czekać na wizę repatriacyjną. Ponownie wskazał prace remontowe, które przeprowadził w domu oraz podniósł, że rozpoczynając remont w 1995 r. nie wiedział, że dla otrzymania pomocy finansowej na mocy ustawy z 2000 r. o repatriacji niezbędne będzie przedstawienie rachunków. Skarżący zarzucił także, że od miesiąca stycznia 2006 r. organ I instancji nie zapewnił mu jako stronie postępowania czynnego udziału w żadnym stadium postępowania, nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranego materiału, nie przeprowadził wizji lokalnej, wywiadu środowiskowego. Decyzją z dnia 4 lipca 2006 r. nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Starosty O. z dnia 18.05.2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. repatriantowi, który przybył do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów innych niż określone w ust. 2 cytowanego przepisu tereny, może być udzielona pomoc ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poniesionych przez repatrianta, jeżeli repatriant znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Art. 17 ust. 4 określa między innymi, że "pomoc, o której mowa w art. 17 ust 2 i 3, stanowi zwrot udokumentowanych i uzasadnionych kosztów. Kwota udzielonej pomocy nie może przekroczyć wysokości kwoty stanowiącej równowartość iloczynu 200% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz liczby członków najbliższej rodziny repatrianta pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym". Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia czynnego udziału w sprawie Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie zastosował się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt 4 II S.A./Wr 419/03 z dnia 28 lipca 2005 r. i odniósł się w wyniku prowadzonego postępowania do określonych w ustawie o repatriacji przesłanek uprawniających do otrzymania pomocy finansowej, czyli ustalił czy skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, czy poniósł koszty związane z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się, czy koszty te były uzasadnione i czy były udokumentowane. Ponadto w ocenie Wojewody organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu i umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału. Organ dla poparcia tego argumentu przywołał notatkę służbową z dnia 11 maja 2006 r. oraz protokół wizji lokalnej. Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 7 sierpnia 2006 r. W. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając, iż w okresie ostatnich 12 miesięcy zapadły dwie różne decyzje Wojewody D.: pierwsza z dnia 26.04.2006 r. uchylająca decyzję Starosty Powiatu O. i druga z dnia 4.07.2006 r. utrzymująca decyzję tegoż Starosty. Skarżący podniósł ponadto, że argumentacja decyzji Starosty w obu przypadkach jest taka sama, jednakże Wojewoda D. raz uchylił zaskarżoną decyzję, innym razem decyzję utrzymał w mocy. W dalszych wywodach skarżący zarzucił, że za każdym razem wskazuje się inną przyczynę odmownej decyzji, a nadto, że remont domu rozpoczął w 1995 r. i nie wiedział wówczas, że na mocy ustawy z 2000 r. o repatriacji, aby otrzymać pomoc finansową wymagane będzie, by przedstawił rachunki za przeprowadzony remont domu. Zdaniem skarżącego podstawę do wypłacenia pomocy finansowej może stanowić kosztorys sporządzony podczas wizji lokalnej w lutym 2006 r. przez pracownika Starostwa. Skarżący podaje, iż dom - stanowiący od 2000 roku jego własność - nadal znajduje się w złym stanie technicznym i wymienia formy pomocy jakimi zostali objęci repatrianci z innych stron Polski. W konkluzji skarżący stwierdza, iż czuje się dyskryminowany, gdyż sam poniósł koszty zakupu domu i gospodarstwa, płaci podatki i składki na ubezpieczenie, sam też przeprowadził remont. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż kosztorys sporządzony w lutym 2006 r. przez pracownika Starostwa Powiatowego w O. opracowany został na podstawie wizji lokalnej i rozmowy z żoną skarżącego, a zastosowano w nim przybliżone ceny z danego okresu. Kosztorys zawiera także adnotację, iż żona skarżącego nie umiała dokładnie określić wysokości wszystkich nakładów poniesionych na poszczególne roboty budowlane, brak jest natomiast informacji o jakichkolwiek dokumentach potwierdzających poniesione przez stronę koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd bowiem nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego lub materialnego. Podstawę materialno-prawną do przyznania pomocy materialnej, jakiej domaga się skarżący, stanowią unormowania rozdziału 4 zatytułowanego "Formy i tryb udzielania pomocy dla repatriantów" ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji ( t.j. Dz.U.z 2004 r.Nr 53 poz.532 ze zmianami). Zgodnie z art. 17 ust.2. repatriantowi, który przybył do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów azjatyckich byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i poniósł koszty związane z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udziela się pomocy ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie poniesionych kosztów. Z kolei w art. 17 ust. 3 postanowiono, że repatriantowi, który przybył do Rzeczypospolitej Polskiej z terenów innych niż określone w ust. 2, może być udzielona pomoc ze środków budżetu państwa na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem lub adaptacją lokalu mieszkalnego w miejscu osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poniesionych przez repatrianta, jeżeli repatriant znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Stosownie do brzmienia zdania pierwszego ustępu 4 powołanego artykułu - pomoc, o której mowa w ust. 2 i 3, stanowi zwrot udokumentowanych i uzasadnionych kosztów. Rozpoznanie wniosku skierowanego przez skarżącego prawidłowo zostało oparte na przytoczonej wyżej normie art. 17 ust. 3 albowiem skarżący osiedlił się w Rzeczypospolitej Polskiej przybywając z terenów innych niż określone w ust. 2 art. 17 ustawy. Jak słusznie podkreśliły orzekające w sprawie organy - wsparcie finansowe przewidziane dla repatrianta w ustępie 3 - w odróżnieniu od określonego w ustępie 2 - ma charakter fakultatywny, na co wskazuje zwrot "może być udzielona pomoc". Ustawodawca zatem założył tu pewien margines swobody dla orzekających organów, korzystających w tym zakresie z granic tak zwanego uznania (władzy dyskrecjonalnej), co naturalnie nie może oznaczać dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w danej sprawie. Godzi się jednak podkreślić, iż rozpatrując podania w omawianej materii o udzielenie pomocy, organy związane są treścią wymogów nałożonych na nie przez ustawę. Chodzi tu o zbadanie, czy zachodzą w konkretnym przypadku ustawowe przesłanki umożliwiające organowi uwzględnienie żądania strony, a wynikają one z zestawienia ze sobą treści normatywnej ustępów 3 i 4 artykułu 17 i mają charakter kumulatywny, czyli muszą być spełnione łącznie. Z brzmienia tych przepisów wynika, że pomoc może być przyznana jedynie repatriantowi znajdującemu się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej - wyłącznie na pokrycie kosztów remontu lub adaptacji w miejscu osiedlenia się, przy czym koszty te zostały poniesione przez repatrianta, a nie przez inne osoby tudzież podmioty, a nadto poniesione wydatki winny być udokumentowane i uzasadnione. Pomoc określona w art. 17 ust. 3 stanowi więc refundację uprzednio wydatkowanych przez repatrianta na ten cel środków. Przyjęte rozwiązanie prawne co do obowiązku udokumentowania poniesionych kosztów wiązać należy w powyższym świetle zatem nie tylko ze stwierdzeniem samego faktu, iż miał miejsce remont tudzież adaptacja lokalu mieszkalnego (czyli na uzasadnienie celu pomocy), ale także winno służyć wykazaniu, czy rzeczywiście zostały one poniesione przez repatrianta oraz w jakiej konkretnie wysokości. Założeniem ustawodawcy nie było wobec tego finansowanie ze środków budżetu państwa - na gruncie art. 17 ust. 3 ustawy - w każdym wypadku przeprowadzonego remontu lub adaptacji, lecz zwrot wyłożonych w związku z tym wydatków. Sama więc okoliczność, iż remontu czy adaptacji lokalu mieszkalnego dokonano - wbrew twierdzeniom skargi - nie będzie wystarczająca dla przyznania pomocy, trzeba bowiem wykazać uprzednie poniesienie przez repatrianta nakładów finansowych, a nie mogą być za nie uznane - przykładowo - uzyskane darowizny lub wyceniony wkład pracy własnej repatrianta (robocizna własna). Obowiązek udokumentowania poniesionych kosztów oraz przyjęta forma pomocy w postaci refundacji wyklucza także ich wycenę, szacowanie, na postawie oświadczenia strony. Tymczasem z akt sprawy wynika - jak to w istocie stało się podstawą ostatecznej odmowy uwzględnienia wniosku strony skarżącej - że przy niekwestionowanym fakcie sukcesywnego wykonywania remontu zajmowanego domu, jeszcze przed jego nabyciem na własność w 2002 roku, to jest poczynając od 1995 roku, skarżący nie przedłożył ani jednego dokumentu w rodzaju choćby paragonu, na zakup rzeczy lub usług tytułem wykonania prac remontowo-adaptacyjnych, nie potrafił także wskazać miejsca zakupu materiałów tudzież podać nazw firm, z których usług korzystał, o czym między innymi mowa w protokole z przeprowadzonej wizji z dnia 14 lutego 2006 r. Tak zwany "kosztorys" sporządzony podczas postępowania administracyjnego przez pracownika Starostwa nie może być natomiast uznany za udokumentowanie poniesionych kosztów w rozumieniu ust. 4 w związku z ust. 3 art. 17, gdyż stanowi jedynie zestawienie oparte na szacunku kosztów, w głównej mierze według oświadczeń małżonki skarżącego (opisanych jako koszt lub dane inwestora) i bliżej niesprecyzowanych - jak sformułowano - "cen przybliżonych z danego okresu". Zaznaczenia wymaga, że w "kosztorysie" zasadniczą jego część stanowi wyliczenie robocizny własnej inwestora, albowiem skarżący w celu pomniejszenia wydatków sam dokonywał przeróbek, przeprowadzał niektóre instalacje etc., co potwierdza także treść pkt VIII załączonego w poczet materiału dowodowego kwestionariusza wywiadu środowiskowego z 12 stycznia 2006 r. Na tle zatem przytoczonej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, trafnie orzekające organy uznały brak spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących możliwość udzielenia pomocy, skoro nie zostały udokumentowane faktycznie poniesione przez skarżącego koszty i ich wysokość w opisanym wyżej ujęciu. Wydatkowanie środków publicznych, tj. z budżetu państwa, podlega z zasady określonym regułom, reżimowi, który nie może być dowolny i jest wyznaczony prawem. Względy słuszności tudzież sprawiedliwości, które przywołuje skarżący na poparcie skargi nie mogą zatem przeważyć przy ocenie wystąpienia omawianej przesłanki wobec treści przytoczonych przepisów. Podobnie pozbawiona jest znaczenia prawnego okoliczność, iż skarżący nie wiedział, iż w przyszłości wejdą w życie przepisy ustawy warunkujące przyznanie pomocy finansowej uprzednim udokumentowaniem wydatków. Strona nie może skutecznie domagać się zaniechania wobec niej stosowania wymogów ustanowionych dla uprawnień, które w przeszłości nie istniały i wywodzić z tego korzystnych dla siebie skutków prawnych. Przepisy ustawy nie zawierają zezwalających na taki zabieg prawny regulacji. Stawiałoby to w nierównej, gorszej sytuacji prawnej tych repatriantów, którzy remontów lokali dokonują pod rządami przedmiotowej ustawy. W ocenie Sądu w toku postępowania nie doszło również do naruszenia norm proceduralnych, w szczególności ostatecznie strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i właśnie z racji załamania tej zasady procesowej, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., Wojewoda D. mocą decyzji z 26 kwietnia 2006 r. uchylił pierwsze rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując także dodatkowo na uchybienia prawa materialnego w związku z błędnym zastosowaniem w sprawie przepisów prawa budowlanego. Rozstrzygnięcia Wojewody są w istocie różne, ale zgodne z prawem i wywierają odmienne skutki w sferze prawnej, więc się nie wykluczają i nie pozostają w żadnej sprzeczności. Pierwsza z wymienionych decyzji organu odwoławczego nie miała przecież charakteru merytorycznego, nie rozstrzygała co do istoty sprawy, lecz znosiła z obrotu prawnego pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie celem ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji. W tym stanie rzeczy skarga na mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło