III SA/Wr 460/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D.- M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie czę- ściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restruktu- ryzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję pełnomocnik skarżącej wniósł o zwolnienie jej z kosztów sądowych podnosząc, że w chwili obecnej jest ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. We wniosku złożonym w dniu 21 września 2009 r. na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, który rozpoczął dopiero działalność gospodarczą i koszty jej prowadzenia przewyższają na razie uzyskiwane przychody. Dodała, że nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, a posiadany kredyt gotówkowy spłaca w miarę możliwości. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżąca wymieniła: nieruchomość rolną o pow. 9 ha i mieszkanie "na kredyt" męża o pow. 50 m2. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni- mimo wezwania- nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie wyjaśniła z jakich źródeł czerpie dochody na utrzymanie swojej rodziny i spłatę kredytu, skoro we wniosku wskazała, że sama nie uzyskuje żadnych dochodów, a jej mąż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi straty; nie określiła wartości posiadanych ruchomości, w tym wykorzystywanych do prowadzenia gospodarstwa rolnego; nie wyjaśniła co stało się z działalnością gospodarczą jaką dotychczas prowadziła; nie przedłożyła dokumentów finansowych dotyczących prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej (dokumentów które zobrazowałyby wysokość uzyskiwanych z tego tytułu przychodów i rodzaj ponoszonych kosztów); nadto- nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożyła wyciągów z wszystkich posiadanych przez jej rodzinę rachunków bankowych; nie wyjaśniła czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub pomocy społecznej; nie określiła wysokości dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, w tym wysokości otrzymywanych dopłat z Unii Europejskiej; nie wyjaśniła również dlaczego pomimo wskazywania jako tragicznej swojej sytuacji finansowej nie zbywa posiadanych składników majątkowych (np. ww. nieruchomości). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Istotne znaczenie ma również fakt, iż na obecnym etapie skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem od skargi wynoszącym 200 zł i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku nie pozbawia skarżącej prawa do sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.