III SA/Wr 463/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Sędziowie Sędzia WSA Sędzia Małgorzata Malinowska-Grakowicz, NSA Anna Moskała, , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. B. Z. i T.P. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w ramach projektu Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę. Skarżący złożyli wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Rozwój P.P.H.U. "A" poprzez wprowadzenie dodatkowych usług gastronomicznych i utworzenie bazy noclegowej", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013. D. Instytucja Pośrednicząca wpisała wniosek na listę projektów nierekomendowanych, z powodu niespełnienia kluczowego kryterium oceny merytorycznej – sytuacji finansowej wnioskodawców, o czym poinformowała zainteresowanych pismem datowanym na dzień [...] r. , Nr [...]. Stwierdzono, iż dane tyczące wspomnianego kryterium zostały we wniosku przedstawione nieprawidłowo (zamiast wartości ujemnych wskazywano wartości dodatnie, co miało wpływ na zawyżenie wykazywanych przepływów finansowych. Po skorygowaniu tych wartości (w trakcie dokonywanej, merytorycznej oceny wniosku), zgodnie z ich charakterem, osiąga się rezultat wskazujący na niewypłacalność wnioskodawcy, brak płynności finansowej, która gwarantowałaby możliwość prawidłowej realizacji przedsięwzięcia. Odwołanie stron od takiej oceny nie zostało uwzględnione przez Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej (rozstrzygnięcie odwołania z dnia [...] r., Nr [...]). W uzasadnieniu takiego stanowiska ponownie wskazano na niewłaściwie dane liczbowe zawarte we wniosku o dofinansowanie, które nie mogą być poprawiane w ramach oceny formalnej, jako że stanowią element oceny merytorycznej. Wywodzono dalej, że podobne błędy (polegające na nieprawidłowych określeniach znaków) zostały popełnione w szeregu wniosków przygotowywanych przez tą samą firmę doradczą. Zgodnie z zasadami procedury odwoławczej, zainteresowani skorzystali z uprawnienia do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Marszałek Województwa D., w rozstrzygnięciu z dnia [...] r. (Nr [...]) nie uwzględnił wniosku. Najobszerniejszą część uzasadnienia rozstrzygnięcia, o którym teraz mowa (s. [...]-[...]), stanowią rozważania, w ramach których organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i przedstawił zasady dokonywania oceny zgłaszanych wniosków oraz stosowane kryteria. Następnie Marszałek Województwa zgodził się ze stanowiskiem D. Instytucji Pośredniczącej, konstatując, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zawiera tą samą co poprzednio argumentację i nie wnosi nowych istotnych argumentów, które przemawiałyby za jego uznaniem. Marszałek wyjaśnił, że wszystkie złożone wnioski o dofinansowanie realizacji inwestycji podlegały ocenie według jednolitej procedury oraz kryteriów określonych w dokumencie "Kryteria wyboru operacji finansowych w ramach RPO [...] 2007-2013". Organ nie zgodził się z zarzutem rzekomo odmiennego potraktowania kilku innych wnioskodawców, którzy mieli jakoby otrzymać – już na etapie weryfikacji formalnej – informacje o błędach w analizie finansowej zawartych we wniosku. W szczególności, o nierównym traktowaniu uczestników postępowania konkursowego nie może świadczyć informacja o wykryciu identycznych błędów w innych wnioskach, ponieważ fakt ten został ujawniony dopiero po zestawieniu już ocenionych wniosków. Okoliczność ta nie miała wpływu na merytoryczną ocenę wniosku stron w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium ich sytuacji finansowej. Dane w tym zakresie są bez wątpienia elementem oceny merytorycznej, dlatego też mogły być korygowane dopiero na tym etapie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. B. Z. i T. P. zakwestionowali zasadność rozstrzygnięcia Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. (nr [...]), w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie ich sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono w istocie te same argumenty, na które skarżący powoływali się już w toku całej procedury odwoławczej przewidzianej regulaminem programu, w ramach którego złożyli swój wniosek o dofinansowanie. Zarzucili mianowicie, że niektórzy inni wnioskodawcy otrzymali informację o nieprawidłowo zastosowanych znakach przy danych obrazujących ich sytuację finansową jeszcze na etapie oceny formalnej, co umożliwiło im poprawienie nieprawidłowości w tym zakresie, a w konsekwencji – umieszczenie ich projektów na liście zakwalifikowanych do dofinansowania. Kolejnych kilka wniosków uzyskało także pozytywną merytoryczną ocenę, chociaż zawierały te same błędy. W ocenie skarżących, stwierdzone w ich wniosku nieprawidłowości nie wpływają diametralnie na ich wypłacalność, tym bardziej, że dysponowali oni promesą kredytową banku. Skoro taka została udzielona, jest oczywiste, że sytuacja finansowa stron jest dobra. Bank, w którym pracują analitycy finansowi, sprawdził bowiem niewątpliwie wypłacalność firmy, jej płynność finansową i opłacalność projektu. Podkreślono dalej, że o dobrej sytuacji finansowej stron świadczy najlepiej to, iż projekt – o którego dofinansowanie ubiegały się strony – został już w całości wykonany, ze środków własnych i z przyznanego kredytu. Świadczy to najlepiej o nieprawidłowości oceny osób weryfikujących wniosek o dofinansowanie. W końcowym fragmencie skargi jej autorzy podnieśli wątpliwości co do sensu (znaczenia) informacji podanej w piśmie Instytucji Pośredniczącej o stwierdzeniu szeregu tych samych błędów we wnioskach opracowanych przez tą samą firmę doradczą. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Pełnomocnicy stron złożyli ponadto dodatkowe pisma procesowe (pełnomocnik T. P. – datowane na: [...] i [...] r., a pełnomocnik strony przeciwnej – z dnia [...] r. i z dnia [...] r.), w których podjęli polemikę z argumentacją przeciwnika procesowego, podtrzymując i starając się wykazać zasadność własnego stanowiska zajmowanego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kognicja Sądu wynika w niniejszej sprawie wprost z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.), w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W świetle kryteriów oceny przewidzianych w przywołanych przepisach, a także podstawowej zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne – badania zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (lub czynności) – zasady proklamowanej w art. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów. Jest bezsporne w sprawie, że elementem oceny wniosków o dofinansowanie planowanych projektów, zgłaszanych w ramach trybu konkursowego dla działania 1.1. RPO [...] w latach 2007-2013, schemat 1.1. D1 "Dotacje inwestycyjne dla [...] zwiększające atrakcyjność turystyczną regionu", podschemat 1.1. D1a. "Dotacje inwestycyjne dla [...] zwiększające atrakcyjność turystyczną regionu (z wykluczeniem projektów z zakresu tworzenia centrów pobytowych EURO 2012)", była ocena dokonywana z punktu widzenia sytuacji finansowej wnioskodawcy – jednego z kluczowych kryteriów oceny merytorycznej wniosków. Charakter tego kryterium ("kryterium kluczowe") powodował konieczność odmowy udzielenia – przez D. Instytucję Pośrednicząca – rekomendacji dla wszystkich tych wniosków, w których przedstawiona przez zainteresowanych sytuacja finansowa wskazywała na niewypłacalność wnioskodawcy i brak płynności finansowej, która gwarantowałaby możliwość prawidłowej realizacji danego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu, podmioty dokonujące oceny danych zawartych we wniosku skarżących, a dotyczących ich sytuacji finansowej, sformułowały prawidłową konkluzję, iż dane te zostały przedstawione nieprawidłowo, skoro zamiast wartości ujemnych wskazano we wniosku wartości dodatnie, co miało wpływ na zawyżenie wykazywanych przepływów finansowych. Istnienie błędów w tym zakresie przyznała sama strona skarżąca w czasie rozprawy poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku (s. [...] protokołu z rozprawy – k. [...] w [...] tomie akt sądowych). Po skorygowaniu tych wartości zgodnie z ich charakterem, oceniający uzyskali rezultat ujemny, wskazujący na niewypłacalność wnioskodawców i brak po ich stronie płynności finansowej, która gwarantowałaby możliwość prawidłowej realizacji przedsięwzięcia. W związku z zarzutami podniesionymi w skardze godne podkreślenia są prze-de wszystkim następujące kwestie. 1. Ponieważ chodziło o jedno z "kluczowych" kryterium oceny, jest oczywiste – co mocno eksponowały jednostki oceniające we wszystkich pismach – że ocena sytuacji finansowej dokonywana była dopiero na etapie oceny merytorycznej, choć wyłącznie na podstawie danych zawartych we wniosku. Nietrafny jest zatem zarzut sugerujący obowiązek poinformowania wnioskodawców o wykrytych nieprawidłowościach wniosku już na etapie kwalifikacji formalnej wniosków, a to w celu poprawienia wniosku, przez naniesienie właściwych znaków ("plus"/"minus"). 2. Samo poprawienie właściwych znaków przy danych obrazujących sytuację finansową skarżących nie pozwoliłoby i tak rekomendować ich wniosku do dofinansowania, ponieważ właśnie skorygowanie wartości wskazanych we wniosku (przez osoby oceniające projekt, na etapie oceny merytorycznej) zgodnie z ich charakterem pozwoliło uzyskać rezultat obrazujący niewypłacalność wnioskodawców i brak po ich stronie płynności finansowej, która gwarantowałaby możliwość prawidłowej realizacji przedsięwzięcia. 3. Ocenie podlegały dane przytoczone przez samych zainteresowanych we wniosku (celowe podkreślenie składu orzekającego). Obecnie skarżący nie mogą się zatem skutecznie powoływać na to, że o ich rzeczywistej sytuacji finansowej świadczy przede wszystkim fakt zrealizowania już projektu własnymi środkami i z uzyskanego kredytu bankowego. W pełni uzasadnione jest bowiem stanowisko Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej, zgodnie z którym, dokonując oceny sytuacji finansowej skarżących, nie można było uwzględnić dokumentów (i okoliczności), które dołączono do wniosku (zaistniały) dopiero po upływie terminu przewidzianego na zgłaszanie wniosków. Skarżący przedłożyli (po upływie wspomnianego terminu) promesę kredytową, a jeszcze później – uzyskali na jej podstawie kredyt, dzięki któremu mogli wykonać swoje zamierzenie. Jak trafnie jednak podkreślono w rozstrzygnięciu odwołania stron (z dnia [...] r.), niedopuszczalna – bo łamiąca zasadę równego traktowania wszystkich zainteresowanych – byłaby sytuacja, w której podmioty oceniające uwzględniłyby – jedynie w odniesieniu do niektórych wnioskodawców (np. skarżących) – ich jednostronne, a przy tym spóźnione działania, mające na celu merytoryczne wsparcie uzasadnienia ich wniosków. Wypada w tym kontekście dodatkowo zauważyć, że chodzi wszak o postępowanie konkursowe, w ramach którego rekomendowane są do dofinansowania najlepsze tylko wnioski, spełniające w optymalny sposób wszystkie kryteria oceny, należycie w tym zakresie udokumentowane. W tej sytuacji, konsekwencje ewentualnych nieprawidłowości popełnionych przez rzeczywistego autora danego wniosku obarczają stronę aplikującą o dofinansowanie. 4. W skardze powołano się też na rzekomo nierówne traktowanie wnioskodawców, co miałoby jakoby przejawiać się w tym, iż niektórzy z nich otrzymali informację o nieprawidłowo zastosowanych znakach (przy danych obrazujących ich sytuację finansową) jeszcze na etapie oceny formalnej, co umożliwiło im poprawienie wniosku, a w konsekwencji – umieszczenie ich projektów na liście zakwalifikowanych do dofinansowania. Inne wnioski uzyskały rzekomo także pozytywną merytoryczną ocenę, chociaż zawierały te same błędy. Wymaga w związku z tym podkreślenia, że zarzuty te nie zostały wsparte żadnym materialnym dowodem. Ponadto – w razie ich potwierdzenia – powinny ewentualnie spowodować uruchomienie procedur dyscyplinarnych, postępowania karnego nie wykluczając. Nawet jednak wykazanie (w sposób nie budzący wątpliwości) rzeczywistego nierównego traktowania poszczególnych wnioskodawców, pozostawałoby i tak bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tamte ewentualne! (co wymaga ponownego zaakcentowania przez Sąd) nieprawidłowości nie mogą bowiem usprawiedliwić podobnego, nierzetelnego potraktowania skarżących, jeżeli nie spełnili oni jednego z "kluczowych" kryteriów merytorycznej oceny wniosków zgłoszonych w ramach tego samego trybu konkursowego. 5. Należy wreszcie podkreślić, że uprawniona jest także informacja podmiotów oceniających o stwierdzeniu identycznych – co w rozpoznawanym przypadku – nieprawidłowości także w innych wnioskach. Uczyniona ex post, po zweryfikowaniu wszystkich wniosków podlegających ocenie, obrazuje jedynie pewną obiektywnie sprawdzalną okoliczność. Nie ma natomiast żadnego znaczenia dla poprawności załatwienia wniosku skarżących, dla których obojętne jest to, czy inni wnioskodawcy popełnili (czy też nie popełnili) zarzucane nieprawidłowości w zobrazowaniu własnej sytuacji finansowej. Warto przypomnieć, że strona skarżąca nie neguje błędów zawartych w jej własnym wniosku. W świetle dotychczasowych wywodów nie można przyjąć, że ocena projektu skarżących stron została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Obligowało to Sąd do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.