III SA/Wr 463/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.L. – Syndyka masy upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że spółka będąca w upadłości likwidacyjnej nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada łatwo zbywalnych towarów ani łatwo ściągalnych należności. Wysokość środków finansowych na rachunku bankowym na dzień 4 lipca 2013 r. wynosił 3.996,61 zł. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 38.551,34 zł, wartość środków trwałych – 600 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 106.483,19 zł. Stan konta na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 4.247,86 zł. Strona nadto podała, że spółka nie posiada stałych wpływów, a obecnie Syndyk czyni starania, aby sprzedać zapasy magazynowe, do tej pory bezskuteczne. Dokumenty złożone na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) potwierdzają informacje podane we wniosku, a ponadto wynika z nich, że spółka posiada dwa rachunki bankowe (w F. Banku i A. Banku). Przedłożony został wydruk historii jednego z nich za miesiące od kwietnia do czerwca 2013 r., z którego wynikają wpływy z Funduszy Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), zwrotu podatku dochodowego za 2012 r. i z zerwanej lokaty. Na koniec czerwca 2013 r. saldo rachunku wynosiło 4.247,86 zł, zaś w kasie odnotowano środki w kwocie 718,52 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach III SA/Wr 460-468/13 w łącznej wysokości 2.368 zł. Przedstawione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przede wszystkim wskazać należy, że dla oceny możliwości płatniczych spółki, w imieniu której występuje Syndyk, punktem odniesienia winna być kwota łączna wszystkich wpisów od skarg w sprawach, które toczą się jednocześnie. Wpis od skargi natomiast stanowi zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższy koszt sądowy. W związku z tym, należało ocenić, czy spółka jest w stanie uiścić kwotę 2.368 zł. Ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych – w świetle przytoczonej wyżej regulacji – sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W niniejszej sprawie ocenie podlegają możliwości płatnicze spółki z o.o., która działalności nie prowadzi i znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a więc jej majątek służy przede wszystkim do zaspokojenia wierzycieli. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., regułą jest, iż każdy obowiązany jest ponosić koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ta zasada jest konsekwencją kwalifikacji kosztów sądowych jako daniny publicznej . Stanowią one zatem wierzytelności Skarbu Państwa, a te mają pierwszeństwo zaspokojenia przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym. Ponadto, zgodnie z art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości znajdują się nie tylko koszty postępowania upadłościowego, ale również m.in. należności powstałe z czynności syndyka. Skoro zatem Syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (zob. postanowienie NSA z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 430/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe uwagi dają podstawę do twierdzenia, że spółka dysponowała środkami na opłacenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu obowiązku ich jednoczesnego ponoszenia w ośmiu innych sprawach. Zauważyć trzeba, że na koniec czerwca 2013 r. miała wolne środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym dwukrotnie wyższe od wartości wpisów. Środki te nie są przeznaczane na wynagrodzenia, gdyż te są wypłacane z pieniędzy wypłacanych z FGŚP. Mogła zatem poczynić stosowne rezerwy na opłacenie kosztów sądowych. Zwłaszcza, że konieczności ich ponoszenia strona winna się spodziewać najpóźniej w dniu wniesienia skargi. Ta zaś jest datowana na 25 maja 2013 r. Co do ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, to zgodnie z oświadczeniami Syndyka, podejmowane są starania w zakresie sprzedaży zapasów magazynowych. Wprawdzie na dzień złożenia wniosku starania te były bezskuteczne, to jednak nie można zakładać z góry, że sytuacja w tej kwestii się nie zmieni. Spółka zatem ma źródła pozyskania dalszych środków pieniężnych. Końcowo tylko zauważyć trzeba, że strona nie podała wszystkich danych na urzędowym formularzu – wskazała, że spółka posiada tylko jeden rachunek bankowy. Z tego rachunku też został przedstawiony wydruk historii. Jak się okazało, posiada też drugi rachunek, przy czym z wydruku księgi rachunkowej wywieść można, że brak na nim jakichkolwiek operacji. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do stwierdzenia, ze strona wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.