III SA/Wr 471/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi K S na decyzję D I C we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty oddala skargę. W dniu [...] funkcjonariusze celni skontrolowali dokumenty zespołu pojazdów składającego się z należącego do niego samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) i przyczepy (nr rejestracyjny [...]), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, kierowanego przez K S. Z protokołu przesłuchania K S wynika, że przedmiotem przewozu były meble wyprodukowane przez firmę [...] T S. W trakcie kontroli kierowca nie przedłożył karty opłaty drogowej. Jako przyczynę tego stanu rzeczy wskazał uzyskanie telefonicznej informacji z W T D w O, że nie musi mieć takiej karty. W piśmie z dnia [...] wyjaśnił natomiast, że miał zakupioną kartę (winietę) na dzień przed kontrolą, to jest dnia [...]. Z powodu pośpiechu nie zabrał jej jednak z sobą. Wyjaśnił też, że przewoził używane meble. W sprawie wszczęto postępowanie wobec T S, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie stolarstwa. Wyjaśniła ona, że przewóz odbywał się z inicjatywy K S, jego pojazdem. Przedmiotem przewozu były będące w jej posiadaniu stare meble przekazane nieodpłatnie na rzecz D D w K oraz S O W w P Z, które to potwierdziły. Wszczęto zatem wobec K S postępowanie w sprawie wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. K S wyjaśnił po raz wtóry, że w przeddzień wyjazdu zakupił kartę opłaty drogowej, którą zapomniał zabrać z domu. Przedłożył też tę kartę wraz z dowodem zakupu z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...], N U C w W umorzył postępowanie wobec T S, a wymierzył K S karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W wyniku rozpatrzonego odwołania, D I C we W decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K S stwierdził, że S R W [...] S G w K wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...], ukarał go karą nagany. Skarżący dodał, że nie wie, na jakiej podstawie przyjęto, że meble zostały wyprodukowane przez firmę [...] T S, skoro były to meble stare i używane. Dodał, że uprzednio radził się w W T D w O w sprawie zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, a nie w sprawie karty opłaty drogowej. Taką kartę bowiem K S posiadał. Wykupił ją na dzień przed kontrolą, ale zapomniał ze sobą zabrać. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ II instancji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjmując, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ukaranie go karą pieniężną w kwocie [...] zł było uzasadnione. Organ powołał się na art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. Użycie w tym przepisie określenia "podmioty" świadczy, że dotyczy ono każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem (zespołem pojazdów) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony. Przepis ten ma więc zastosowanie także do osób nie prowadzących działalności gospodarczej, tym bardziej, że nie zostali oni przez przepis wyłączeni (art. 42 in fine). Organ wskazał też na rozporządzenie Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 151 poz. 1089), wydane na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Brak karty opłaty drogowej skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej, którą ustawodawca ustalił w sztywnej kwocie 3.000 zł (pkt 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym). Nie ma znaczenia, że strona posiadała w domu siedmiodniową kartę opłaty drogowej. Stosownie bowiem do treści pkt 4.1 załącznika do ustawy, karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Organ stwierdził, że podnoszona przez skarżącego kwestia ukarania go karą przez s r (w g) jest sprawą odrębną. Trzeba bowiem rozróżnić ukaranie karą na podstawie przepisu art. art. 92a ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym od kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 tej ustawy. Organ powołał się na stanowisko orzecznictwa sądowo-administracyjnego, podzielającego taką argumentację organów celnych. Organ miał na względzie art. 92a ust. 3, zgodnie z którym wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust.2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy (tj. podmiotu niebędącego przedsiębiorcą). Organ II instancji stwierdził, że zarówno ustalenia o wyprodukowaniu przewożonych mebli przez firmę [...] T S jak i o tym, że K S radził się w sprawie karty opłaty drogowej w W T D, wynikają z protokołu przesłuchania K S z dnia [...], podpisanego przez niego bez żadnych uwag. Nie mają one jednak wpływu na zasadność wymiaru kary pieniężnej. W tym stanie rzeczy D I C we W wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 1 i pkt 6a, art. 42 ust. 1, ust. 3a, ust. 7, art. 42a, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 92a ust. 2 i 3, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. z 2007 r., Dz.U. nr 125, poz. 874 ze zm.); pkt 4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz § 3 - 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Transportu Drogowego i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz.U. Nr 19, poz. 153). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół kontroli, sporządzony [...], z którego wynika, że kontroli poddano zespół pojazdów składający się z należącego do skarżącego samochodu marki [...], nr rejestracyjny [...] oraz przyczepy, nr rejestracyjny [...], o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej [...] tony. W aktach znajduje się też protokół przesłuchania skarżącego, z którego wynika, że przedmiotem przewozu były meble wyprodukowane przez firmę [...] T S, a także wyjaśnienie skarżącego, że nie posiadał karty opłaty drogowej, gdyż uzyskał telefoniczną informację z W T D w O, że nie musi mieć takiej karty. W piśmie z dnia [...] skarżący stwierdził natomiast, że zakupił dzień wcześniej taką kartę (winietę), ale z powodu pośpiechu nie zabrał jej ze sobą, a przewoził używane meble. Sąd stwierdza, że w świetle art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę opłaty drogowej. Według art. 89 ust. 1 pkt. 3 tej ustawy, do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze organów celnych. Według art. 92 ust. 1, organ kontrolujący ma prawo nałożyć na kontrolowanego karę pieniężną wymierzaną w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub z przepisów art. 92 ust. 1 pkt. 1-8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł. Zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa powołanym ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Stosowne do pkt 4.1. załącznika do ustawy, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł. Według art. 42 ust. 3a ustawy, podmiot wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy uiszcza opłatę roczną, miesięczną, siedmiodniową albo dobową. Uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty oraz wypełnienie jej zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Podczas kontroli skarżący bezspornie nie posiadał wymaganej karty opłaty drogowej. Odnośnie niezarobkowego przewozu przez skarżącego w dniu kontroli używanych mebli, Sąd wskazuje na przepis art. 3 ust. 1 ustawy, według którego przepisów ustawy nie stosuje się jedynie do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób; o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. Z kolei według art. 42 ust. 1 ustawy, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, z wyłączeniem: przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; pojazdów transportu kombinowanego; pojazdów realizujących komunikacją miejską; zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. Artykuł 42a ustawy stanowi, że przepisu art. 42 nie stosuje się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, zaliczanych do sektora finansów publicznych. Z powołanej regulacji ustawowej wynika więc obowiązek uiszczania opłat przez wszystkie podmioty wykonujące przewóz drogowy pojazdami samochodowymi lub zespołami takich pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, to jest zarówno przez przedsiębiorców jak i osoby fizyczne, z wyłączeniem wyraźnie wskazanych podmiotów w art. 42 oraz w art. 42 a ustawy o transporcie drogowym. Artykuł 42 ust. 1 ustawy, odnosząc się do przewozów drogowych, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 6a ustawy, obejmuje także niezarobkowy przewóz drogowy. Według art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy przy przewozie drogowym przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o niezarobkowym przewozie drogowym. Stąd obowiązek określony w art. 42 ust. 1 ustawy dotyczy także przewozów w celach niezarobkowych realizowanych przez osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami. Sąd podkreśla zatem, że każdy podmiot wykonujący przewóz drogowy pojazdem masie całkowitej powyżej 3,5 tony, który nie jest ustawowo zwolniony od obowiązku posiadania karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, obowiązany jest posiadać taką kartę. Według Sądu, w rozpatrywanej sprawie bezspornie wykazano, że odwołujący się wykonywał w dniu kontroli przewóz drogowy zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej powyżej [...] tony. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami do tego przewozu miała zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 4 pkt 1 tej ustawy, według którego przez krajowy transport drogowy rozumie się podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również "zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy". Z załącznika do protokołu kontroli wynika, że przedmiotem kontroli były nie tylko dokumenty, ale także istniejący stan faktyczny w czasie dokonywania kontroli. Taki zakres kontroli wynika z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu Drogowego i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz.U. Nr 19, poz. 153), według którego organ I instancji wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o ustalenia stanu faktycznego dokonane na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów i utrwalonych następnie w zapisach protokołu kontroli. W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie posiadał w czasie kontroli karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszony przez skarżącego fakt nabycia takiej karty w przeddzień kontroli czy późniejsze okazanie jej organowi I instancji. Nieistotny jest także niezarobkowy charakter przewozu, którego przedmiotem były używane meble dla d d oraz s o w. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. Art. 92a ust. 3 ustawy, wszczęcie postępowania karnego wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy. Powołany wyrok S R nie stanowił zatem przeszkody we wszczęciu postępowania administracyjnego, zakończonego w toku administracyjnym wydaniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.