III SA/Wr 472/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-04
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania pełnej kwoty płatności rolnośrodowiskowych, jeśli stwierdzona powierzchnia użytkowana rolniczo jest znacząco mniejsza od zadeklarowanej we wniosku, a zastosowana metoda pomiarowa (GPS) jest zgodna z przepisami UE?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Stwierdzono, że różnica między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią przekroczyła dopuszczalny próg, co uzasadniało pomniejszenie płatności. Sąd uznał również, że zastosowana metoda pomiarowa GPS jest zgodna z prawem UE i że organ prawidłowo ocenił dowody, w tym dokumentację fotograficzną i mapy.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. W wyniku kontroli stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia użytkowana rolniczo była większa niż powierzchnia uprawniona do płatności. Po korekcie wniosku i dalszej kontroli, organy administracji stwierdziły dalsze rozbieżności, co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżąca kwestionowała wyniki kontroli, metodę pomiarową oraz naruszenie jej praw procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Marcin Miemiec, , Protokolant aplikant radcowski Andrzej Biernacki, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K L - B na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
W dniu [...] r. skarżąca – K. L.-B. złożyła w biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok [...]. Wniosek powyższy obejmował [...] działek rolnych, na których realizowany jest pakiet:
1) "Rolnictwo ekologiczne"’ w ramach wariantów: uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności (S02a01) realizowany na obszarze [...] ha, trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności (S02b01) na obszarze [...] ha oraz
2) "Utrzymanie łąk ekstensywnych" w ramach wariantu: półnaturalne łąki dwukośne (P01b) zrealizowany na powierzchni [...] ha.
W dniu [...] r., w wyniku wykrycia nieprawidłowości podczas wykonywania kontroli administracyjnej wniosku wydano wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie, które zostało doręczone stronie w dniu [...] r. W toku ww. kontroli stwierdzono, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia użytkowana rolniczo na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] położonych w województwie d. powiecie k., gminie B. K., obręb W. H. jest większa niż powierzchnia uprawniona do tej płatności. W odpowiedzi na ww. wezwanie strona skarżąca w dniu [...] r. złożyła korektę przedmiotowego wniosku pomniejszając powierzchnię działki rolnej A położonej na działce [...] z [...] ha na [...] ha, powierzchnię działki B położonej na działce ewidencyjnej [...] z [...] ha na [...] ha oraz działki rolnej C położonej na działce ewidencyjnej [...] z [...] ha na [...] ha, co doprowadziło w rezultacie do zmniejszenia łącznej powierzchni działek rolnych, na których jest realizowany jest wariant S02b10 oraz P01b do [...] ha.
W dniach [...] r. w gospodarstwie strony skarżącej dokonano za pośrednictwem Biura Kontroli Na Miejscu we W. kontroli metodą inspekcji terenowej z której został sporządzony protokół nr [...]. W toku czynności kontrolnych jednostka certyfikująca potwierdziła jako grunty w okresie przestawiania [...] ha upraw rolniczych oraz [...] ha trwałych użytków zielonych.
Do ustaleń powyższej kontroli strona skarżąca wniosła pisemne zastrzeżenia skierowane w dniu [...] r. do C. ARiMR w W., zarzucając:
1) Wykonanie pomiaru GPS nie od brzegów działki ale poza koronami drzew oraz nie uwzględnienie faktu istnienia na badanych gruntach bardzo dużych pochyłości,
2) Nie uwzględnienie faktu, że w miejscowości W. H. większość gruntów nie posiada ograniczników,
3) Nie uwzględnienie faktu, iż z uwagi na realizację w gospodarstwie programu rolno-środowiskowego – pakiet P01b, łąki powinny być wykoszone dopiero do końca [...] r.,
4) Dokonanie pomiarów tylko na wykoszonych działkach z pominięciem działek nie wykoszonych, pomimo, iż nie upłynął jeszcze termin do ich wykoszenia,
5) Błędne ustalenia w zakresie zarzutu braku spójności działek, poprzez nieuwzględnienie faktu istnienia przepustów oraz możliwości przejazdu,
6) Nie uwzględnienie faktu samodzielnego skorygowania przez skarżącą powierzchni działek [...], [...] oraz [...], jeszcze przed kontrolą.
Do zgłoszonych zastrzeżeń, zgodnie z właściwością odniósł się D. O. R. ARiMR we W., działający za pośrednictwem Biura Kontroli na Miejscu. W piśmie z dnia [...] r.. podtrzymano ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu, wskazując w szczególności, że przy dokonywaniu pomiarów posługiwano się wgranym podkładem, uwzględniając jedynie powierzchnie równe lub większe od [...] ha. Wskazano dodatkowo, że celem kontroli jest stwierdzenie powierzchni terenu użytkowanej rolniczo, a nie powierzchni działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna. W uzasadnieniu powołano się w szczególności na dokumentację fotograficzną ([...] zdjęć) obrazującą stan działek, na których stwierdzono odstępstwa od wymaganego sposobu użytkowania w postaci rosnących samosiejek drzew i krzewów, co zdaniem organu świadczy o wieloletnim pozostawieniu gruntu jako nieużytku. Podkreślono, iż inspektorzy, wbrew twierdzeniom skarżącej, uznali jako powierzchnie użytkowane rolniczo łąki z uwzględnieniem ich wykoszenia do [...] r., zastrzegając jednocześnie, iż nie dotyczyło to obszaru z samosiejkami drzew i krzewów. Ponadto, jak wynika z pisma D. O. R. ARiMR we W., na zmniejszenie obszaru kwalifikującego się do uzyskania dopłat, wpłynął fakt istnienia na części działek umocnień przeciw erozyjnych o szerokości ponad [...] m, co również uniemożliwiło wliczenie ich do powierzchni działki rolnej.
W toku postępowania administracyjnego skarżąca w dniu [...] r. została poinformowana przez organ I instancji o przysługujących jej, na podstawie art. 10 k.p.a. uprawnieniach do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w jego toku oraz prawem do ustosunkowania się do jego treści, z czego skarżąca skorzystała osobiście. Ponadto w dniu [...] r. Pani K. L.-B. skierowała do Biura Powiatowego ARiRM w K. kolejne pismo zarzucające, iż podczas jej wizyty w Biurze w dniu [...] r. udostępniono jej tylko część zdjęć zrobionych w ramach kontroli, pomijając w szczególności te obrazujące obszar "odebrany" przez kontrolę. Dodatkowo skarżąca załączyła do ww. pisma pismo skierowane przez skarżącą do DKM w ARiRM w W. z dnia [...] r., w którym, poza argumentami podniesionymi w ww. piśmie z dnia [...] r. wskazano dodatkowo:
1) na brak możliwości wpisania przez skarżącą uwag do protokołu z kontroli, wskutek zaniechania przez osoby kontrolujące poinformowania skarżącej o tym uprawnieniu,
2) Na nieobecność strony skarżącej podczas dokonywania pomiarów,
3) na bezpodstawność zarzutu nie wykonania przez skarżącą czynności rekultywacyjnych na przedmiotowych działkach,
4) bezpodstawność zarzutu o braku spójności kontrolowanych działek,
5) na okoliczności towarzyszące przeprowadzaniu pomiarów (poszukiwanie przez kontrolujących nieistniejących graniczników), co dowodzi nierzetelności dokonanych pomiarów działek,
6) że powierzchnia umocnień przeciwerozyjnych została przez skarżącą wyłączona z powierzchni działek rolnych, ale na działkach tych powierzchnie te się łączą i w związku z tym mogą być uznane za jedną działkę Roną.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Kierownik Biura Powiatowego ARiRM w K. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych w pomniejszonej kwocie, tj. dla wariantu S02a01 na powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł, odmawiając jednocześnie płatności dla wariantów S02b01 oraz P01b, z uwagi na stwierdzenie różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w wysokości przekraczającej [...]%, opierając się na art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008(1).
Od powyższej decyzji pani K. L.-B. wniosła w dniu
[...] r. odwołanie do D. D. O. R. A. R. i M. R. we W. kwestionując wyniki kontroli, podnosząc w szczególności, że:
1) wykosiła po dniu wykonania kontroli na miejscu pozostałe powierzchnie na działach nr [...], [...], [...] i [...],
2) nie została poinformowana o możliwości naniesienia uwag do protokołu kontroli,
3) został naruszony art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej uczestnictwa w dniu następnym w kontroli,
4) nie uwzględniono korekty do wniosku, którą złożyła w odpowiedzi na wezwanie Kierownika BP ARiMR z dnia [...] r.
Organ II instancji ocenił zarzuty Pani K. L.-B. jako niezasadne. W toku postępowania odwoławczego D. D. O. R. A. R. i M. R. ustalił, że kontrola dokonana w dniach [...] r. została wykonana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu wskazano w szczególności na treść pisma z dnia [...] r. znak [...], z którego niezbicie wynika, że wyłączeniu nie podlegały powierzchnie nie wykoszone, bowiem inspektorzy uwzględnili opóźniony termin koszenia obowiązujący dla działek zgłoszonych do pakietu P01. Opierając się na dokumentacji zdjęciowej organ II instancji wskazał, że wyłączeniu podlegały jedynie enklawy nie użytkowane rolniczo, porośnięte samosiewkami drzew i krzewów.
Organ II instancji zweryfikował wyniki kontroli i uznał za prawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004
z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008(1), przepis ten bowiem stanowi, że jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana pomoc.
Organ II instancji krytycznie odniósł się do zarzutu skarżącej, że organ I instancji nie uwzględnił faktu złożenia przez skarżącą korekty do wniosku, w odpowiedzi na wezwanie Kierownika BP ARiMR z dnia [...] r., wskazując, że korekta została złożona na wezwanie organu, a nie z własnej inicjatywy, zatem, za powierzchnię deklarowaną należy uznać jedynie tą wskazaną we wniosku z dnia [...] r.
Za bezpodstawny organ II instancji uznał również zarzut naruszenia
art. 10 §. 1. K.p.a. wskazując, że nieobecność producenta podczas wykonywania czynności kontrolnych nie stanowi o prawidłowości bądź też rzetelności przeprowadzanej kontroli. Organ powołał się przy tym na treść art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym obecność producenta rolnego przy czynnościach kontrolnych nie jest w ogóle wymagana. Uprawnienia strony wynikające z art. 10 §. 1 nie zostały w żadnej mierze naruszone, bowiem Kierownik BP ARiMR w K. poinformował skarżącą pismem z dnia [...] r. o jej uprawnieniach wynikających z powołanego w odwołaniu artykułu, a strona z uprawnienia tego czynnie skorzystała kilkakrotnie stawiając się osobiście w siedzibie organu, składając swoje oświadczenia, zastrzeżenia czy też zapoznając się z aktami sprawy.
Od decyzji D. D. O. R. A. R. i M. R. we W. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. Pani K. L.-B. wniosła w dniu [...] r. skargę do tutejszego Sądu zarzucając:
1) naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uznanie, że nie jest konieczne uczestnictwo strony postępowania przy przeprowadzanej kontroli przez jednostkę kontrolującą,
2) Naruszenie ustawy w zakresie wykaszania łąk trwałych w związku z programem rolno środowiskowym, który obliguje wykaszanie do [...],
3) Przeprowadzenie pomiaru łąk w oparciu o GPS, który nie jest miarodajnym pomiarem w terenie o dużym nachyleniach gruntów.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi w całości, wskazując na bezzasadność zarzutów podniesionych w skardze. W uzasadnieniu swojego stanowiska D. D. O. R. ARiMR we W. zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącej, z treści strony drugiej protokołu kontroli nr [...] wynika jednoznacznie, że przy kontroli obecna była osobiście strona postępowania, której tożsamość stwierdzono na podstawie dowodu osobistego. Odnosząc się do zarzutu wykorzystania podczas pomiaru łąk w terenie górskim niemiarodajnego systemu GPS organ II instancji stwierdził, że inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu posługują się zdjęciami satelitarnymi, mapami geodezyjnymi oraz wgranym podkładem mapowym uwzględniającym również nachylenie terenu, oznaczającym granice działek ewidencyjnych widocznych na ekranie odbiornika GPS. Dodatkowo kontrolujący dokonali lustracji działek rolnych i porównali je z rzeczywistymi, naturalnymi ich granicami (drogi rowy), co pozbawia celowości okazywanie inspektorom granic działek ewidencyjnych. Organ administracji podkreślił, że pomiar nie odbywa się po granicach ewidencyjnych działki lecz obejmuje jedynie grunty użytkowane rolniczo. W nawiązaniu do zarzutu o nieuwzględnieniu w wynikach pomiarów obszarów łąk niewykoszonych, których termin koszenia upłynął dopiero w dniu [...] r. organ wskazał, iż zarzut ten abstrahuje od stanu faktycznego, bowiem inspektorzy wykonujący kontrolę z zakresu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych dokonują również sprawdzenia zapisów pięcioletniego planu rolno środowiskowego , uwzględniając ewentualne wydłużone terminy koszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy).
Do zakresu kontroli administracyjnej należy także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne co wynika z treści art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr `153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a").
Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c).
Należy wyraźnie zaakcentować, że rolą wojewódzkich sądów administracyjnych nie jest zastępowanie organów administracji publicznej. W rezultacie sądy nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie. W związku z powyższym Sąd wskazuje, że jako sąd administracyjny kompetentny jest więc jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Należy również podkreślić, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji z punku widzenia jej celowości czy słuszności.
W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.
Podstawą prawna określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 1 ww. rozporządzenia płatność środowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt. 2 użytkowanych również jako sady.
Weryfikacja danych dotyczących powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach lecz na podstawie kontroli na miejscu, obejmującej w szczególności ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw.
Podstawą prawną do wykonania inspekcji terenowych w gospodarstwie producenta rolnego mającego na celu ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw jest art. 27 ust. 1, art. 29 oraz art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008(1) oraz art. 69 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), który mówi, iż wszystkie wnioski w ramach programu rolno środowiskowego podlegają typowaniu do kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z rozdziałem III rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
W przedmiotowej sprawie w toku przeprowadzonej kontroli wykryto nieprawidłowości w przypadku następujących pakietów:
1) Dla pakietu P01b – Półnaturalne łąki dwukośne zostały wykryte różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do ww. pakietu a ww. powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu, wynoszące [...]%
2) Dla pakietu S02b01 – Trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności, zostały wykryte różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do ww. pakietu a ww. powierzchnią stwierdzoną, wynoszące [...]%.
Organ I instancji podczas weryfikacji wniosku skarżącej stwierdził rozbieżności w deklaracji powierzchni zgłaszanej do płatności przez rolnika z danymi będącymi w posiadaniu ARiMR zawartymi w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, będącym jednym z podstawowych narzędzi służących do wykonywania przedmiotowych kontroli. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać istniejące systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. W rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796//2004 z dnia 21.04.2004 r. istnieje zapis nakazujący wykorzystanie wszystkich środków dostępnych dla administracji rządowej w celu wyjaśnienia rozbieżności wykrytych w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej.
W celu zlokalizowania działki rolnej w przestrzeni i prawidłowego określenia powierzchni uprawnionej do dopłat oraz wyłączenia gruntów nieuprawnionych do dopłat, zgodnie z rozporządzeniem Komisji obowiązkowe jest wykorzystanie materiałów kartograficznych czyli map i ortofotomap znajdujących się w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Technologia, która umożliwia wykorzystanie map i ortofotomap w postaci elektronicznej w tym wykonywania pomiarów w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) w trakcie obsługi wniosków to technologia informacji geograficznej (GIS). Jednym ze środków służących weryfikacji błędów kontroli administracyjnej są zgromadzone w systemie ZSZiK dane graficzne GIS. Według Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uznawane są jako dane referencyjne w oparciu o które prowadzone są kontrole administracyjne oraz w oparciu o które prowadzonej jest postępowanie wyjaśniające.
Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącej dotyczący zastosowanej w toku kontroli metody pomiarowej GPS, która dała wyniki odbiegające od danych zadeklarowanych we wniosku. Ustalanie obszaru działek rolnych może być prowadzone z wykorzystaniem wszelkich odpowiednich środków określonych przez odpowiednie władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równą tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Metoda, którą posłużono się w sprawie ustalania powierzchni działek jest jedną z dopuszczalnych metod. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na wielość dostępnych metod pomiarowych, nie można wymagać od organu administracji, aby jednocześnie dokonywał pomiaru różnymi metodami, które zresztą również mogły być niezadowalające dla strony.
Należy podkreślić, iż celem kontroli jest stwierdzenie powierzchni działki rolnej w rozumieniu art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności a nie działki ewidencyjnej na której jest ona położona. Z tego względu jako zupełnie chybione należy uznać argumenty skarżącej podnoszone w toku dotychczasowego postępowania, dotyczące nie okazania organom administracyjnym punktów granicznych działek, jako warunku prawidłowego ustalenia powierzchni działek. Organy administracyjne nie były zobligowane do ustalania ich położenia, bowiem w toku inspekcji na miejscu posługiwały się zdjęciami satelitarnymi, mapami geodezyjnymi oraz wgranym podkładem mapowym uwzględniającym również nachylenie terenu, oznaczającym granice działek ewidencyjnych widocznych na ekranie odbiornika GPS. Dodatkowo kontrolujący dokonali lustracji działek rolnych i porównali je z rzeczywistymi, naturalnymi ich granicami (drogi rowy), co pozbawia celowości okazywanie inspektorom granic działek ewidencyjnych. Niebagatelne znaczenie w procesie gromadzenia materiału dowodowego w celu wydania decyzji w przedmiotowej sprawie ma również dokumentacja fotograficzna sporządzona w miejscu kontroli, ukazująca w sposób niebudzący wątpliwości obszary kontrolowanych działek, które z uwagi na porośnięcie samosiejkami drzew i krzewów, w sposób jak najbardziej prawidłowy, zostały wykluczone z obszaru działek użytkowanych rolniczo. W powyższym zakresie postępowaniu organów administracyjnych nie można postawić zarzutów dokonania dowolnej oceny dowodów.
Za bezzasadny należy uznać również argument skarżącej sprowadzający się do stwierdzenia, iż kontrolerzy w sposób nieuprawniony wyłączyli z areału użytkowanego rolniczo obszar porośnięty łąką, której termin wykaszania, do dnia kontroli, jeszcze nie upłynął. W opinii Sądu skarżąca nie chce przyjąć do wiadomości informacji, wyrażonej w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji, iż okoliczność braku obowiązku wykoszenia łąk na badanym obszarze została uwzględniona, z istotnym jednak wyjątkiem, dotyczącym terenów porośniętych samosiejkami drzew i krzewów. Ich istnienie na ww. terenie niezbicie świadczy o długotrwałym jego wyłączeniu z rolniczego użytkowania, co czyni argument skarżącej zupełnie bezprzedmiotowym.
W rezultacie przeprowadzonych ustaleń faktycznych organ II instancji zastosował w sposób prawidłowy art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008(1), stanowiący, że jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej wówczas kwota jaka ma być przyznana zostanie pomniejszona w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Natomiast gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 20% lub więcej odmawia się przyznania płatności.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej o naruszeniu przez organy administracji art. 10 k.p.a., poprzez nieumożliwienie skarżącej osobistego udziału w czynności kontroli na miejscu, Sąd po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego, uznał ww. zarzut za nieuzasadniony. Z akt postępowania przed organem I i II instancji niezbicie wynika, że organy prowadzące postępowanie niezwykle starannie dbały o zapewnienie skarżącej, gwarantowanego ustawą prawa do udziału w postępowaniu i wypowiadania się na temat zgromadzonych dowodów. Należy zauważyć, że Kierownik BP ARiMR w K. poinformował stronę o jej uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. pismem z dnia [...] r. a strona z tego uprawnienia czynnie korzystała, kilkakrotnie stawiając się osobiście w siedzibie organu, składając swoje oświadczenia, zastrzeżenia czy też zapoznając się z aktami sprawy. Strona w sposób nieuprawniony utożsamia prawa wynikające z treści art. 10 k.p.a. z prawem osobistego uczestnictwa w czynnościach pomiarowych na miejscu, w ramach których, jak wynika z pism skarżącej, jej inicjatywa sprowadzałaby się do okazywania granic działek ewidencyjnych, co jak zostało powiedziane powyżej, nie jest podstawą dokonania prawidłowych pomiarów obszarów użytkowanych rolniczo. Należy zauważyć, iż strona czynnie uczestniczyła w procesie gromadzenia materiału dowodowego przez organ I instancji wnosząc zastrzeżenia do protokołu z kontroli.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło