III SA/Wr 473/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp.j. w T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. Nr 9001-00000005625/24 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu sprzedaży od dnia 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi A. Sp. j. z siedzibą w T. (dalej: skarżący, strona, Spółka) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor ARMiR, organ II instancji) z 16 października 2024 r. nr 9001-00000005625/24 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu (dalej: Kierownik, organ I instancji) z 13 sierpnia 2024 r. nr BP001.208537.2024.ZPP, którą przyznano stronie skarżącej pomoc finansową z tytułu sprzedaży od dnia 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych w kwocie 4.865,94 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 3 czerwca 2024 r. strona skarżąca zwróciła się o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Przedstawione wraz z wnioskiem faktury VAT wykazują, że Spółka w tym okresie sprzedała łącznie [...] tony pszenżyta (faktury nr [...], [...],[...],[...]),[...] tony pszenicy (faktura nr [...]), [...] tony jęczmienia (faktury nr [...],[...]) oraz [...] tony żyta (faktury nr [...],[...]). Decyzją z 13 sierpnia 2024 r. (nr BP001.208537.2024.ZPP) organ I instancji, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.; dalej: ustawa ARiMR) w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) i § 13zzo ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187; dalej: rozporządzenie RM) przyznał Spółce pomoc finansową o wartości brutto 4.865,94 zł, stanowiącej równowartość 1.128,38 euro. Uzasadniając wydaną w pierwszej instancji decyzję Kierownik powołał się na przepisy rozporządzenia RM oraz załącznika "Zasady udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych" do zarządzenia Prezesa ARiMR nr 66/2024 z dnia 2 lipca 2024. Wskazał, że treść pkt 10 powyżej wskazanego załącznika mówi, iż w przypadku, gdy zadeklarowana powierzchnia upraw różni się od powierzchni upraw po rozpatrzeniu wniosku obszarowego należy wziąć pod uwagę mniejszą powierzchnię wynikającą z rozpatrzenia wniosku obszarowego. Brak otrzymania pomocy do zweryfikowanej we wniosku obszarowym powierzchni upraw, nie jest przesłanką skutkującą odnową udzielenia pomocy na podstawie wniosku o pomoc zbożową. Do wyliczeń należy brać pod uwagę powierzchnię powierzchnie upraw, do których rolnik faktycznie uzyskał płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w ramach kampanii 2023 r., a w przypadku jej braku należy uwzględnić zweryfikowaną powierzchnię upraw we wniosku obszarowym, a w ostateczności deklarowaną powierzchnią upraw. Organ I instancji wskazał, iż powyższe stanowiło podstawę do przyznania pomocy w ramach programu "Zboża 2024" do powierzchni kwalifikowanej [...] ha, zgodnie z rozpatrzonym wnioskiem obszarowym za rok 2023. W odwołaniu strona skarżąca wniosła o zmianę decyzji wydanej w I instancji przez przyznanie prawa do pełnej kwoty pomocy finansowej lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że Kierownik po zweryfikowaniu we wniosku obszarowym powierzchni upraw w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kampanii 2023 r. przyjął, że stronie skarżącej należy się kwota pomocy tylko do powierzchni kwalifikowanej [...]ha. Spółka podniosła, że kwestie związane z posiadaniem przez nią tytułu prawnego do nieruchomości rolnych są organowi I instancji znane, bowiem Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z 17 marca 2022 r., sygn. akt II Ca 781/21, jako sąd drugiej instancji zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z 8 lipca 2021 r., sygn. akt I C 1346/15 i nakazał wydanie gruntów na rzecz KOWR. Dalej Spółka zwraca uwagę, że od powyższego wyroku złożyła skargę kasacyjną, którą Sąd Najwyższy postanowieniem z 24 lutego 2023 r., sygn. akt I CSK 3469/22 przyjął złożoną kasację do rozpoznania, a sprawie Spółki nadano sygn. akt II CSKP 1558/23. Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Ca 781/22 wstrzymano wykonanie wyroku objętego rozpoznaniem skargą kasacyjną. Wobec tego – zdaniem strony skarżącej – kwestionowanie przez organ I instancji tytułu prawnego wnioskodawcy do gruntów, co do których wnioskodawca nie może się wykazać aktualnymi umowami dzierżawy jest co najmniej przedwczesne. W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z 16 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy ARiMR oraz § 13zzo ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia RM. Uzasadniając organ szeroko opisał przepisy stanowiące podstawę prawną oraz odniósł je do ustalonego przez siebie stanu faktycznego. Organ odwoławczy wskazał, że pomoc finansowa, o którą Spółka aplikowała we wniosku z 3 czerwca 2024 r. jest udzielenie producentowi rolnemu, któremu zagraża utrata płynności finansowej, w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, oraz który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom skupującym zboża, w zakresie obrotu zboża skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża, w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Dyrektor ARiMR podkreślił, że jednym z warunków udzielenia pomocy było złożenie w 2023 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, o którym mowa w ustawie z 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm.), na podstawie którego producent wnioskował o płatności do powierzchni upraw pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych, które to następnie sprzedał w wymaganym przepisami okresie, co wynika z §13 zzo ust. 8 rozporządzenia RM. Dalej organ odwoławczy wskazał, że Spółka złożyła w dniu 27 czerwca 2023 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w którym zadeklarowała działki rolne z uprawą jęczmienia o łącznej powierzchni [...] ha, pszenicy zwyczajnej ozimej o łącznej powierzchni [...] ha, pszenżyta ozimego o łącznej powierzchni [...] ha, żyta ozimego o łącznej powierzchni [...] ha, rzepaku ozimego o łącznej powierzchni [...] ha oraz trwały użytek zielony o powierzchni [...] ha. Przy rozpoznaniu powyższego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w pierwszej instancji uznał, że Spółka nie posiadała tytułu prawnego do działek wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ostatecznie uznał, że do płatności bezpośrednich na 2023 r. kwalifikują się działki rolne o z uprawą pszenżyta ozimego o powierzchni [...] ha, pszenicy ozimej o powierzchni [...] ha oraz [...] ha, żyta ozimego o powierzchni [...] ha, jęczmienia ozimego o powierzchni [...] ha i [...] ha oraz rzepaku ozimego o powierzchni [...] ha. Na tej podstawie ustalono powierzchnię zakwalifikowaną do pomocy. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 22 ustawy z 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm.) pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego. Wobec tego, zdaniem Dyrektora ARiMR w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich za 2023 r. organ I instancji słusznie wykluczył z tych płatności działki referencyjne, co do których strona nie posiadała tytułu prawnego. Decyzja w tym przedmiocie została wydana 3 czerwca 2024 r., a kontrolowana przez organ odwoławczy decyzja o przyznaniu pomocy została wydana 22 sierpnia 2024 r. Doprowadziło to Dyrektora ARiMR do konstatacji, że organ I instancji prawidłowo uwzględnił powierzchnię zweryfikowaną i zakwalifikowaną do płatności bezpośrednich za 2023 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że brak tytułu prawnego do działek wykluczonych ze wsparcia na 2023 r. jest bezsprzeczny, bowiem wykluczone działki nie widnieją w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jako dzierżawione z aktualną umową dzierżawy, a jak wynika z systemu informatycznego IACSplus, Spółka tytułu prawnego do działek wykluczonych ze wsparcia nie posiada od 2016 r., a pomimo tej wiedzy nadal składa wnioski o przyznanie płatności i bezumownie użytkuje działki Skarbu Państwa. Z tego względu – zdaniem Dyrektora ARiMR – zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jest bezcelowe. W skardze na powyższą decyzję, strona skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, powtarzając przy tym wcześniej wyrażone stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpoznania skargi Spółki na decyzję Dyrektora ARiMR z 3 września 2024 r. nr 9001-2024-000389 w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 za rok 2023 oraz nałożenia kar, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z 5 czerwca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 4 września 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 424/24 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu oraz zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności z dniem 11 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy nawiązać do treści art. 170 p.p.s.a. wyrażającego zasadę związania sądu prawomocnym wyrokiem. Jej ratio legis polega na tym, iż gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wskazane w powyższym przepisie podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 170/09). Muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63). Ocena prawna wiąże w danej sprawie (art. 153 p.p.s.a.) natomiast związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym została rozstrzygnięta określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T. Woś, H. Knysak-Molczyk, M. Romańska, LexisNexis, Warszawa 2009). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu sprzedaży od dnia 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Warunki jakie musi spełnić producent rolny, któremu zagraża utrata płynności finansowej, w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, oraz który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom skupującym zboża, w zakresie obrotu zboża skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża, w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą, aby uzyskać pomoc finansową z tego tytułu określa § 13 zzo rozporządzenia RM. Zgodnie z § 13zzo ust. 7 rozporządzenia RM do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Natomiast wynika z przepisu § 13zzo ust. 8 rozporządzenia RM wysokość pomocy dla producenta rolnego nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych: 1) do której producent rolny złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027; 2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych wynikającej z kopii faktur lub ich duplikatów potwierdzających ich sprzedaż w okresie, o którym mowa w § 13zzo ust. 7 rozporządzenia RM i liczby: - [...] w przypadku pszenicy, - [...] w przypadku żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Jak zasadnie wskazały organy obu instancji w wydanych decyzjach, aby rozpoznać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy finansowej należy odnieść się do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok poprzedzający. W tym miejscu raz jeszcze wskazać należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 4 września 2025 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 424/24 tut. Sąd uchylił decyzję Dyrektora ARiMR z 3 września 2024 r. nr 9001-2024-000389, którą utrzymano w mocy decyzję pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego za rok 2023 r. W konsekwencji orzekający w sprawie Sąd wskazuje, iż rozstrzygnięcia te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, wobec czego złożony przez Spółkę wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich z 27 czerwca 2023 r. pozostaje nierozstrzygnięty. Tym samym na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie rozpoznać wniosek strony z uwzględniłem aktualnego stanu faktycznego. Z powyższych względów Sąd, mając na uwadze, że stwierdzone naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I rozstrzygnięcia wyroku. O zwrocie kosztów, na które składa się kwota 200 zł, uiszczona tytułem wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II).