III SA/Wr 477/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restruktu- ryzacj i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obo- wiązku uiszczenia wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z kosztów sądowych. We wniosku złożonym w dniu 14 września 2009 r. na urzędowym formularzu skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z synem (inwalidą) i T., środki czerpią z gospodarstwa rolnego, które dopiero zaczyna przynosić dochód (przychód za sierpień br. wyniósł 769 zł, a za wrzesień [do 11.09.] - 717, 60), z dopłat z Unii Europejskiej (ok. 15.000 zł) i ze wsparcia finansowego bliskiej rodziny. Dodała, że nie mają stałego zasilania energii elektrycznej i bieżącej wody, a ponoszą następujące wydatki: opłata za wywóz szamba (na rok)- 100 zł; za wywóz śmieci- 100 zł; podatek rolny i od nieruchomości (na kwartał)- 68 zł. Oświadczyła, że nie ma zdolności kredytowej, ale jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 100 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżąca wymieniła: budynki gospodarcze i nieruchomość rolną o pow. 4 ha (pozostałe grunty -z 16, 35 ha wykorzystywanych na potrzeby gospodarstwa rolnego- są dzierżawione). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie. Konieczność partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sama wnioskodawczyni przyznała, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.