III SA/Wr 48/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-05-30
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta w postępowaniu o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, która nie umożliwia realizacji żadnego świadczenia z uwagi na rażąco niską liczbę punktów rozliczeniowych, może zostać uzupełniona lub poprawiona w trybie "oczywistej omyłki"?Ratio decidendi
Oferta w postępowaniu o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, która nie umożliwia realizacji żadnego świadczenia z powodu rażąco niskiej liczby punktów rozliczeniowych, nie może zostać uzupełniona ani poprawiona w trybie "oczywistej omyłki". Taki błąd ma charakter merytoryczny, a nie formalny, i nie podlega uzupełnieniu po upływie terminu do składania ofert. Oferent jest związany złożoną ofertą, a próba jej zmiany w trakcie postępowania naruszałaby zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" na decyzję Dyrektora NFZ utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie o oddaleniu odwołania od decyzji o odrzuceniu oferty spółki w postępowaniu o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie tomografii komputerowej. Oferta spółki została odrzucona, ponieważ zaoferowana liczba punktów rozliczeniowych (3 punkty) była rażąco niższa od minimalnej wymaganej liczby (171 punktów) do wykonania nawet jednego świadczenia. Spółka twierdziła, że doszło do "oczywistej omyłki" i powinna zostać wezwana do uzupełnienia oferty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie badania tomografii komputerowej (TK), na obszarze W. oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Skarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm. - dalej: ustawa o świadczeniach) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.), Dyrektor D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor NFZ) - po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez A. Sp. z o.o. z/s w W. (dalej: spółka, strona, skarżąca) od decyzji Dyrektora NFZ z [...] września 2018 r. (nr [...]), którą oddalono odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badania tomografii komputerowej (TK), na obszarze W. - utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2018 r.
Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że - [...] czerwca 2018 r. - Dyrektor NFZ ogłosił postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie badania tomografii komputerowej (TK), na obszarze W. W ogłoszeniu wskazano wartość zamówienia nie większą niż 314.946,32 zł, na okres rozliczeniowy od [...] października 2018 r. do [...] grudnia 2022 r. Podano, że - po przeprowadzeniu postępowania - mogą zostać zawarte maksymalnie dwie umowy. W postępowaniu oferty złożyło trzech oferentów, tj.: "B" w W., "C" Sp. z o.o. w W. oraz skarżącą.
Otwarcie ofert nastąpiło [...] lipca 2018 r. (zgodnie ze zmienionym ogłoszeniem podanym do publicznej wiadomości). Komisja konkursowa stwierdziła prawidłowość ogłoszenia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert. Członkowie komisji złożyli oświadczenia, zgodnie z art. 139 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach,
w przedmiocie niezaistnienia przesłanek do ich wyłączenia z prac komisji. Komisja - na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postepowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji rewizyjnej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1897 ze zm.)
- przeprowadziła u jednego oferenta weryfikację w celu potwierdzenia prawdziwości
i prawidłowości danych zawartych w ofertach. Nadto, wezwała stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalno-prawnych oferty, tj. podpisania każdej strony oferty przez osoby upoważnione do jej reprezentowania. Braki formalne zostały uzupełnione
w terminie.
W części jawnej postępowania, Komisja konkursowa - na posiedzeniu [...] lipca 2018 r. - odrzuciła ofertę strony skarżącej w całości, z powodu nieokreślenia przez nią, jako świadczeniodawcę, przedmiotu oferty lub niepodanie liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej (art. 149 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach) oraz z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych przepisami prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy oświadczeniach (art. 148 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). W uzasadnieniu komisja konkursowa wskazała, że szczegółowe warunki umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, zawiera zarządzenie nr 22/2018/DSOZ Prezesa NFZ z 14 marca 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Zarządzenie to zawiera Katalog Zakresów Ambulatoryjnych Świadczeń Diagnostycznych Kosztochłonnych (ASDK) (załącznik nr 1 część B). Komisja dodała, że załącznik ten określa wartość punktową świadczeń rozliczanych w ramach zakresu 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK), która mieści się w przedziale od 171 do 602 punktów. Strona skarżąca zaoferowała na okres finansowania od [...] października do [...] grudnia 2018 r. liczbę punktów/jednostek rozliczeniowych - 3 (1 punkt na każdy miesiąc okresu finansowania). Tym samym, jej oferta nie umożliwiała realizacji żadnego świadczenia
w zakresie 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK), gdyż oferowana liczba punktów była mniejsza od najniższej wyceny punktowej świadczenia wskazanej w przywołanym katalogu, tj. 171 punktów za wykonanie świadczenia o kodzie 5.03.00.0000025 - badanie głowy bez wzmocnienia kontrastowego.
Skarżąca została zawiadomiona o odrzuceniu oferty [...] lipca 2018 r., po czym - [...] sierpnia 2018 r. - do komisji konkursowej wpłynął protest na czynność odrzucenia, który komisja - na posiedzeniu [...] sierpnia 2018 r. - oddaliła. W dniu [...] sierpnia 2018 r., postępowanie zostało rozstrzygnięte, a ogłoszenie o rozstrzygnięciu ukazało się na stronie internetowej Oddziału NFZ i zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Oddziału. W postępowaniu wybrano oferty, które za ocenę oferty uzyskały łączną liczbę punktów w przedziale od 64,029 do 47,000.
W dniu [...] sierpnia 2018 r., skarżąca spółka złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert. W dniu [...] września 2018 r., Dyrektor NFZ wydał decyzję nr [...] którą oddalił jej odwołanie.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku, Dyrektor NFZ - skarżoną decyzją - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] września 2018 r. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie kluczowym jest zbadanie, czy komisja konkursowa - prowadząc postępowanie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - prawidłowo odrzuciła ofertę skarżącej. Podkreślił, że skarżąca - w ofercie - przedstawiła plan rzeczowo - finansowy obejmujący: cenę jednostki rozliczeniowej, liczbę jednostek rozliczeniowych, łączną wartość. Informacje te zostały przez nią zawarte w ofercie w części VI Szczegóły oferty - oferta ilościowo - cenowa na poszczególne miesiące: październik, listopad, grudzień: cena 104.982,10; liczba 1; razem: liczba 3; wartość 314.946,30 oraz w części VII Podsumowanie: cena 104 982,10; liczba 3; wartość 314.946,30.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem Nr 1 (część b) Zarządzenia Nr 22/2018/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 14 marca 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: zarządzeniem z 14 marca 2018 r.), zawierającym Katalog Zakresów Ambulatoryjnych Świadczeń Diagnostycznych Kosztochłonnych (ASDK), wartość punktowa świadczeń rozliczanych w ramach zakresu 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK), mieści się w przedziale od 171 do 602 punktów. Skoro zatem strona skarżąca oferowała na okres finansowania od 1 października do 31 grudnia 2018 r. liczbę punktów/jednostek rozliczeniowych - 3 (1 punkt na każdy miesiąc okresu finansowania), to przyjąć należy, że jej oferta nie umożliwiała realizacji żadnego świadczenia w zakresie 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK). Oferowana liczba punktów jest bowiem mniejsza od najniższej wyceny punktowej świadczenia wskazanej w przywołanym katalogu (171 punktów). W obszernym odniesieniu do zarzutu dotyczącego zaniechania przeprowadzenia trybu wyjaśniającego lub wezwania do uzupełnienia braków formalnych - naruszenia
§ 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2014 r., poz. 1980 ze zm. - dalej: rozporządzeniem z 22 grudnia 2014 r.) oraz art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach organ podkreślił, że świadczeniodawcy, aby wziąć udział w postępowaniu, musieli złożyć ofertę, której treść wyznaczają (wyłącznie) zawarte w niej dane, a więc dokumenty i złożone oświadczenia. Komisja konkursowa, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dokonywała oceny treści złożonych ofert, nie zaś - jak chciałaby strona skarżąca - faktycznego zamiaru oferenta. Oferent był zobowiązany do sporządzenia oferty
z najwyższą starannością i w sposób rzetelny. Ponadto, stosownie do załącznika nr 3 zarządzenia z 14 marca 2017 r., oferent złożył pisemne oświadczenie, że "zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania". W ocenie organu, zaproponowanie przez stronę skarżącą do realizacji ewentualnej przyszłej umowy 1 punktu rozliczeniowego
w okresie miesięcznym nie sposób uznać za oczywistą omyłkę. Oferent biorący udział w postępowaniu konkursowym, aby zapewnić dostęp do jednego świadczenia, winien wykazać minimum 171 punkty rozliczeniowe. Tym samym, wykazanie jednego punktu rozliczeniowego nie jest jakimkolwiek wskazaniem liczby świadczeń, gdyż - w tym postępowaniu konkursowym - jedno świadczenie odpowiada ilości co najmniej 171 punktów rozliczeniowych (najniższa wycena punktowa). Organ podkreślił, że przepisy prawa, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz dotyczące oceny złożonych ofert, nie wprowadzają kategorii "oczywistej omyłki", jako szczególnego rodzaju trybu postępowania, który uzasadniałby odmienny sposób postępowania przy ocenie złożonych ofert. Błędu oferenta nie sposób traktować w kategorii oczywistej omyłki, gdyż jest to błąd związany z określeniem wartości planu rzeczowo-finansowego
w składanej - w postępowaniu konkursowym - ofercie. Cena i liczba świadczeń są istotnym parametrem, który wpływa na przebieg postępowania i rzutuje na formę przyszłej umowy. Akty prawne, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie konkursowe, jasno określają przewidywaną wartość punktową jednego świadczenia (przedział od 322 do 1 073 punktów), a strona skarżąca składając podpisane przez siebie oświadczenia potwierdziła, że zapoznała się z w/w dokumentami. Organ podniósł, że w ofercie strony skarżącej, w zakresie wartości planu rzeczowo - finansowego, nie występowały rozbieżności co do ilości i ceny jednostek rozliczeniowych oraz łącznej wartości, zatem brak było podstaw do zastosowania przez komisję konkursową trybu przewidzianego w § 17 ust. 1 rozporządzenia. W odniesieniu do przedstawionego planu rzeczowo-finansowego oferty, nie znajdował także zastosowania art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. Wezwanie do usunięcia tzw. braków formalnych nie może jednak dotyczyć tych danych, które określają zasadnicze warunki oferty, wskazane w formularzu ofertowym. Brak lub wadliwość powyższych danych ma charakter merytoryczny, co oznacza, że po zamknięciu terminu do składania ofert nie można dokonywać modyfikacji, korekt lub uzupełnienia oferty w tym zakresie. Merytoryczne braki ofertowe muszą dotyczyć warunków realizacji świadczenia medycznego lub określonych we wzorcu umownym elementów dotyczących przedmiotu umowy, organizacji udzielania świadczeń lub warunków ich finansowania (wyrok WSA w Rzeszowie, II SA/Rz 1149/17; wyrok WSA we Wrocławiu, III SA/Wr 144/18). Dalej organ wskazał, że wykaz dokumentów podlegających uzupełnianiu w trybie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach określa - mająca zastosowanie w postępowaniu - procedura konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy
o świadczeniach (wersja 2016/001/BO/KONTR/6.O2). Komisja sprawdzała, czy oferta zawiera wymagane dokumenty formalno-prawne lub oświadczenie o ich złożeniu,
a w przypadku ich braku wzywała oferenta do uzupełnienia, w wyznaczonym terminie
i miejscu. Wykaz dokumentów formalno-prawnych zawiera załącznik 15a do procedury, który nie uwzględnia wzywania oferenta do zmiany oferty w zakresie ceny oraz ilości jednostek rozliczeniowych. Organ zważył, że - w odniesieniu do oferty strony skarżącej - komisja zastosowała art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach i wezwała ją do uzupełnienia braków wymienionych w załączniku 15a do w/w procedury, w tym do podpisania wszystkich stron oferty przez osobę uprawnioną do reprezentowania oferenta. Następnie, organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że - gdy wystąpi jedna
z podstaw do odrzucenia oferty z art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach - komisja powinna w pierwszej kolejności skorzystać z trybu przewidzianego w art. 149 ust. 3 ustawy i wezwać oferenta do usunięcia stwierdzonych braków, wyznaczając przy tym termin, po upływie którego nastąpi odrzucenie oferty. Zdaniem organu, art. 149 ust. 1 ustawy, który wymienia enumeratywnie przyczyny odrzucenia oferty, skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Nadto - według organu - w przypadku strony zaistniały błąd nie był błędem formalnym oferty, lecz brakiem merytorycznym oferty (wyrok WSA we Wrocławiu, III SA/Wr 144/18). Dyrektor NFZ nie zgodził się ze stroną, że w jej sprawie nie zaistniały podstawy do odrzucenia oferty, w oparciu art. 149 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy o świadczeniach.
W ocenie organu, komisja prawidłowo odrzuciła ofertę na podstawie w/w przepisów.
W pierwszej kolejności organ (ponownie) podkreślił, że błędu strony nie sposób traktować w kategorii oczywistej omyłki. Podniósł, że wprawdzie strona przywołała wyrok WSA w Poznaniu z 5 lutego 2015 r. (IV SA/Po 1084/14), w którym wskazano, że "rolą komisji jest wyjaśnienie rozbieżności w zadeklarowanych przez skarżących wartościach", aczkolwiek jej oferta nie zawierała rozbieżności. Składała się w logiczną całość. Iloczyny liczby i ceny świadczeń za poszczególne miesiące odpowiadają ich wartości a także suma wartości świadczeń przedstawionych za poszczególne miesiące odpowiada wartości świadczeń za IV kwartał. Suma liczby świadczeń za poszczególne miesiące odpowiada sumie liczby świadczeń za IV kwartał. Nadto - w ocenie organu - błąd w ofercie związany jest z określeniem wartości planu rzeczowo-finansowego. Cena i liczba świadczeń są - natomiast - istotnym parametrem, który wpływa na przebieg postępowania i rzutuje na formę przyszłej umowy. Akty prawne, w oparciu
o które prowadzone było postępowanie konkursowe, jasno określały przewidywaną wartość punktową jednego świadczenia (przedział od 171 do 602 punktów), a skarżąca - składając podpisane przez siebie oświadczenia - potwierdziła, że z w/w dokumentami się zapoznała. Organ zauważył, że w uzasadnieniu do protestu - wniesionego przez stronę 3 sierpnia 2018 r. - w istocie dokonano zmiany oferty, nie zaś korekty oczywistej omyłki. Wskazano bowiem, że podana w ofercie cena za punkt rozliczeniowy - wynosząca 104.982,10 - w istocie powinna wynosić 1, natomiast miesięczna wartość punktowa
- wynosząca 1 - winna wynosić 104.982. Natomiast, jako kwartalną wartość punktową w ofercie, podano 314.946,30, zaś w uzasadnieniu protestu podano, że właściwą wartością punktową jest 314.946. Stanowisko to strona powtórzyła w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania z [...] sierpnia 2018 r., jednakże - jak zauważył organ - wartości punktowe za poszczególne miesiące, tj. 104.982 i 104.982,10 nie są tożsame. Tak samo, kwartalne wartości punktowe, tj. 314.946 i 314.946,30. W opinii organu, w sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymagań określonych w przepisach prawa i warunków określonych przez Prezesa NFZ, komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). Odrzuca się również ofertę, jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej (art. 149 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach). Końcowo, organ - jako bezzasadne - ocenił (także) zrzuty dotyczące naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Podkreślił, że zastrzeżenia strony budziło zachowanie komisji konkursowej w zakresie wezwania innego oferenta, który
- w ramach oferty - załączył nośnik elektroniczny (płytę) zawierającą dane dotyczące całkowicie innego postępowania. Odnosząc się do tego, organ wskazał, że - zgodnie
z procedurą konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - oferty złożone w formie elektronicznej komisja wczytuje do systemu informatycznego oraz dokonuje sprawdzenia, czy oferta w wersji elektronicznej jest zgodna z wersją papierową:
- pkt 3.1.4.4 - w przypadku, gdy nośnika nie można odczytać, komisja wzywa oferenta do uzupełnienia braków, tj. dostarczenia nowego nośnika zawierającego ofertę
w formie elektronicznej, zgodną ze złożoną wersją papierową;
- pkt 3.1.4.5 - w przypadku w/w niezgodności, komisja wzywa oferenta do uzupełnienia braków, tj. dostarczenia nowego nośnika zawierającego ofertę w wersji elektronicznej, zgodną ze złożoną wersją papierową. Procedura ta nie określa przyczyn braku możliwości odczytania nośnika: mechanicznych, technicznych, czy innych. Nie określa również charakteru cech niezgodności wersji elektronicznej i papierowej oferty. Obecność na nośniku plików innych niż plik konkursowy, jak również brak na nośniku jakiegokolwiek pliku powodują, że z powodów technicznych nie jest możliwe zaczytanie danych z nośnika do systemu informatycznego. Wersja papierowa oferty zawierała wydruk wszystkich części oferty, w tym także część VII, zawierającą liczbę i cenę dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń. Dołączony do oferty nośnik elektroniczny (płyta) zawierała dane dotyczące innego numeru postępowania i komisja nie miała możliwości zaimportowania płyty do Systemu Informatycznego (SI). Wobec zapisów procedury pkt 3.1.4 - sprawdzenie ofert pod względem spełnienia warunków formalno-prawnych (dotyczy każdej oferty), komisja konkursowa była - jak podkreślił organ - zobligowana do wezwania oferenta do uzupełnienia tego elementu oferty, zgodnie z zapisami pkt 3.1.4.4. Oferent - w wyniku uzupełnienia braków formalnych - dostarczył ofertę zapisaną w wersji elektronicznej, która po zaimportowaniu do systemu informatycznego (SI) była zgodna z wersją papierową. W odniesieniu natomiast do oferty złożonej przez skarżącą, komisja nie miała wątpliwości, gdyż wersja papierowa, jak i elektroniczna oferty były tożsame (zgodne). Nie zaistniała więc sytuacja, gdzie należało wezwać skarżącą do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:
1) art. 15 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania, przez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, a jedynie przytoczenie w decyzji dotychczasowego toku postępowania i dokonanie następnie powierzchownej oceny przedstawionych przez nią zarzutów przy jednoczesnym ograniczeniu się do ponownego przytoczenia argumentacji przywołanej przez organ
w decyzji pierwszoinstancyjnej;
2) art. 107 § 3 zw. z art. 11 K.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie skarżonej decyzji w zakresie braku przedstawienia wyników postępowania dowodowego, przeprowadzonego przez organ i dokonanej oceny zgromadzonych dowodów;
3) § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1980), poprzez niewłaściwe uznanie, że nie znajdował on zastosowania w ramach postępowania konkursowego;
4) art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, poprzez niewłaściwe uznanie, że nie znajdował on zastosowania w ramach postępowania konkursowego;
5) art. 149 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy o świadczeniach, poprzez niewłaściwe uznanie, że wskazane przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez komisję konkursową
i stanowiły należytą podstawę dla odrzucenia oferty;
6) art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niewłaściwą wykładnię
i bezpodstawne przyjęcie zawężonego zakresu obowiązku równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Skarżąca szeroko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.
- dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym
w granicach sprawy a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone - w określonych wyżej ramach - badanie zgodności z prawem skarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, choć Sąd uwzględnił zarzut skarżącej w zakresie nieprawidłowej kwalifikacji podstawy prawnej odrzucenia oferty, aczkolwiek naruszenie w tym zakresie - jako nieistotne - nie miało wpływu na kierunek rozstrzygnięcia.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora NFZ utrzymująca w mocy decyzję oddalającą odwołanie strony skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna
w zakresie badania tomografii komputerowej (TK), na obszarze W. ([...]).
Tryb postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i środki odwoławcze przysługujące od tego postępowania zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm. - dalej: ustawa o świadczeniach), w brzmieniu obowiązującym na dzień ogłoszenia konkursu.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych
w art. 153 i 154 tej ustawy. Jednym ze "środków odwoławczych", o których mowa
w cytowanym przepisie, jest odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania
w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które - stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach - świadczeniodawca biorący udział
w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu,
w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Odwołanie, składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.),
w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach.
Stosownie do ust. 4 art. 154 ustawy oświadczeniach, od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W myśl ust. 8 tego artykułu, od decyzji, o której mowa w ust. 6, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie
w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy
o świadczeniach, stanowi swoistą, znaną tylko ustawie, procedurę zawarcia umowy
w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest bardzo sformalizowane. Ustawodawca stworzył - obligatoryjnie stosowane - szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania.
Przepis art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty, skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy o świadczeniach, odrzuca się ofertę, (odpowiednio) jeżeli świadczeniobiorca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej oraz jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2. W myśl art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy, Prezes Funduszu określa szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z uwzględnieniem taryfy świadczeń w przypadku jej ustalenia
w danym zakresie.
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki,
o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy).
W tym miejscu podnieść należy, że przyczyna odrzucenia oferty - dookreślona
w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach - ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty niespełniające warunków koniecznych, ustalonych dla świadczeniodawców w rozporządzeniach koszykowych. Przed wejściem w życie noweli z sierpnia 2007 r., oferty niespełniające warunków merytorycznych nie były wybierane, co niejednokrotnie powodowało nieporozumienia, gdyż oferent nie otrzymywał w tym zakresie odrębnej, skierowanej do niego informacji o przyczynach powodujących niemożliwość zawarcia z nim umowy. Dopiero w wyniku rozstrzygnięcia postępowania uzyskiwał informację, że jego oferta nie znalazła się w gronie ofert najkorzystniejszych. Oferent nie znał również przyczyn odmowy a co za tym idzie nie mógł należycie dochodzić swych praw w ramach postępowania odwoławczego. Obecnie oferent,
w przypadku niespełnienia któregoś z wymogów w zakresie świadczeń określonego rodzaju, winien otrzymać pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia. Spełnienie bowiem przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jest nakazem ustawowym wynikającym a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Pogląd taki znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 262/10 z 24 lutego 2011 r.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w części jawnej prowadzonego postępowania komisja konkursowa - na posiedzeniu 30 lipca 2018 r. - odrzuciła ofertę złożoną przez stronę skarżącą z dwóch powodów, tj.: z powodu nieokreślenia przez nią, jako świadczeniodawcę, przedmiotu oferty lub niepodanie liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej (art. 149 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach) i z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych przepisami prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy
o świadczeniach (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). Przyczynami odrzucenia było złożenie oferty, która de facto nie umożliwiała realizacji żadnego świadczenia w zakresie 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK).
Zgodnie ze złożoną ofertą, strona skarżąca oferowała bowiem na okres finansowania - od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. - liczbę punktów/ jednostek rozliczeniowych - 3 (1 punkt na każdy miesiąc okresu finansowania). Tymczasem, z treści załącznika nr 1 (części b) do Zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 14 marca 2018 r. nr 22/2018/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zawierającym "Katalog Zakresów Ambulatoryjnych Świadczeń Diagnostycznych Kosztochłonnych", wynika wprost, że najniższa wartość punktowa (wycena) świadczeń wskazanych pod kodem 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK) wynosi 171 (dotyczy ona badania głowy bez wzmocnienia kontrastowego), zaś najwyższa wartość wynosi 602 (dotyczy badania kardiologicznego TK - obejmuje badanie morfologii i czynności mięśnia sercowego - także ze wzmocnieniem kontrastowym). Tym samym, nie sposób nie przyjąć za organem, że oferent biorący udział w postępowaniu konkursowym
o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie (właśnie) badania tomografii komputerowej, aby zapewnić dostęp do - chociażby co najmniej - jednego świadczenia (z zakresu oznaczonego kodem 02.7220.072.02, tj. badania tomografii komputerowej (TK) winien wykazać minimum 171 punktów rozliczeniowych. Skarżąca - jak wynika z jej formularza ofertowego (VI Szczegóły oferty, str. 14) - warunku tego nie spełniła. Oferowana przez nią liczba punktów (3 punkty, po 1 na każdy miesiąc okresu finansowania) jest bowiem (bezspornie) mniejsza od najniższej wyceny punktowej świadczenia, wskazanej w w/w katalogu (171 punktów za TK badanie głowy bez wzmocnienia kontrastowego). Skarżąca, w ramach tak przedstawionej oferty, nie mogłaby zatem wykonać nawet jednego, najniżej wycenionego punktowego świadczenia medycznego. Aczkolwiek,
w ocenie skarżącej, wynikało to z faktu, że złożona przez nią oferta zawierała - w tym zakresie - "oczywistą omyłkę", do poprawy (wyjaśnienia, czy też uzupełnienia), której winna zostać wezwana przez komisję konkursową w trybie § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania
o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1980 ze zm. - dalej: rozporządzenie z 22 grudnia 2014 r.). Zdaniem skarżącej, w ofercie doszło bowiem do "niezamierzonej przez nią zamiany wartości punktowej z ceną za punkt rozliczeniowy". Z takim poglądem strony nie sposób jednak się zgodzić.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że - zgodnie z treścią zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. (nr 18/2017/DSOZ)
w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: zarządzenie z 14 marca 2017 r.), oferent zobowiązany jest złożyć ofertę w formie pisemnej oraz elektronicznej. Oferta w formie pisemnej obejmuje: wydruk formularza ofertowego (...) oraz dokumenty i świadczenia określone w § 14 (§ 10). Formularz ofertowy zawiera: dane identyfikacyjne oferenta: wykaz podwykonawców z informacją o umowach podwykonawstwa, w przypadku gdy
w warunkach zawierania umów lub we wzorze umowy dopuszczalne jest zlecenie podwykonawcom udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej: wykaz personelu z opisem kompetencji (...): wykaz zasobów (w szczególności sprzętu, pojazdów, pomieszczeń): wykaz miejsc udzielania świadczeń z danymi identyfikacyjnymi, obejmujący również miejsca udzielania świadczeń przez podwykonawców: ankiety dotyczące danego postepowania oraz ofertę w zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania
i miejsca udzielania świadczeń (§ 10 pkt 4 ust. 6). Z powyższego wynika, że obligatoryjnym elementem oferty był formularz zawierający "ofertę zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń". Zgodnie zaś z treścią
§ 18 pkt 1 i 4 zarządzenia z 14 marca 2017 r., oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie
o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu do składania ofert. Po upływie tego terminu, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia. Strona skarżąca, chociaż mogła zatem skorzystać z tego trybu i uzupełnić ofertę m.in. w zakresie zawierającym (jej zdaniem) "oczywistej omyłki w formularzu", z trybu tego jednak nie skorzystała. Tym samym, była "związana ofertą do czasu rozstrzygnięcia", co oznacza, że jej treść wyznaczały wyłącznie zawarte w niej dane - w tym wypełniony formularz, dokumenty i złożone przez nią oświadczenia - które w dacie otwarcia ofert nie mogły już zostać przez nią zamienione, skorygowane, czy uzupełnione. W konkursie o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej konkurują ze sobą bowiem nie oferenci, lecz złożone przez nich oferty. A przeprowadzana w części jawnej konkursu ocena ofert dokonywana jest - wyłącznie - w oparciu o wszystkie zawarte w nich dane, niepodlegające późniejszemu uzupełnieniu, czy korekcie (z zastrzeżeniem art. 142 ust. 6 ustawy; patrz wyrok NSA II GSK 2345/15).
Dalej dostrzec trzeba, że błędu skarżącej (którego chociaż mogła, to nie skorygowała ona przed upływem terminu do składania ofert) nie sposób - zdaniem Sądu - uznać za "oczywistą omyłkę". Pojęcie to, mimo że zostało wyartykułowane przez skarżącą, nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w ustawie o świadczeniach. Aczkolwiek - w ocenie Sądu - oczywiste omyłki pisarskie to (bezspornie) takie, które są widoczne "gołym okiem", nastąpiły wbrew zamierzeniom wykonawcy (np. niewłaściwie użyte wyrazy, widocznie myląca pisownia). Przyjmuje się, że oczywistość omyłki należy wiązać z jej niebudzącym wątpliwości charakterem, bezspornością i pewnością. Zgodnie z orzecznictwem, "oczywista omyłka pisarska" to nie tylko fizyczne wprowadzenie omyłkowego zapisu w treści oferty, który nasuwa się samoczynnie, przez pierwszy ogląd danego dokumentu. Oczywista omyłka pisarska polega również na pominięciu określonego zapisu, w szczególności przez techniczne, często komputerowe i automatyczne przesunięcie tekstu, czy też pominięcie fragmentu tekstu, który - jak wskazuje kontekst i całość dokumentu - powinien znaleźć się w danym dokumencie".
W wyroku SO w Gdańsku z 21 maja 2008 r. (XII Ga 151/08) stwierdzono, że błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp. Natomiast omyłki pisarskie są to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a zatem tylko omyłki polegające na tym, że wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą niedwuznacznie wyrażoną przez podmiot, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów itp.
Zdaniem Sądu, błędu skarżącej komisja konkursowa nie mogła się dopatrzeć "gołym okiem". Nie był to błąd automatyczny, wynikający z przesunięcia, czy też ominięcia komputerowego tekstu, czy omyłkowego umieszczenia tekstu
w nieprawidłowej kolumnie, rubryce formularza. Nie cechował się też oczywistością, powodującą możliwość stwierdzenia omyłki bez specjalistycznej wiedzy. Dotyczył on konkretnych danych, zawartych w konkretnym obligatoryjnym załączniku formularza ofertowego i - jako taki - wpływał na całościowy kształt oferty. Jak wynika bowiem
z części VI formularza ofertowego, zawierającego szczegóły oferty w zakresie ilościowo -cenowym, strona skarżąca przedstawiła plan rzeczowo-finansowy obejmujący: cenę jednostki rozliczeniowej, liczbę jednostek rozliczeniowych i łączną wartość. Wskazała, że za poszczególne miesiące: październik, listopad, grudzień (IV kwartał) cena to 104.982.10, liczba to 1. Razem łączna liczba to 3, łączna wartość to 314.946.30. Tym samym, oferta skarżącej (w tym zakresie) składała się w logiczną i spójną całość. Iloczyny liczby jednostek rozliczeniowych i ceny świadczeń przedstawione za poszczególne miesiące odpowiadają ich wartości, a także suma wartości świadczeń przedstawionych za poszczególne miesiące odpowiada sumie liczby świadczeń za IV kwartał. Ponadto "rzekomy" błąd oferty dotyczył określenia wartości planu rzeczowo - finansowego, a zatem obligatoryjnego elementu formularza oferty. Wykazane w niej: cena jednostki rozliczeniowej, liczba jednostek rozliczeniowych i łączną wartość stanowiły natomiast istotne parametry przedłożonej oferty. A skoro tak, to słusznie zostały przez organ uznane za merytoryczny (a nie formalny) element oferty, kreujący ostateczny jej kształt, niepodlegający uzupełnieniu po upływie terminu wynikającego
z § 18 pkt 1 i 4 zarządzenia z dnia 14 marca 2017 r.
Powyższe potwierdza okoliczność (tak, jak to prawidłowo zauważył organ), że gdyby skarżąca dokonała "korekty", w ramach poprawy rzekomej "oczywistej omyłki" oferty, w sposób, o którym wspomniała w uzasadnieniu protestu (z [...] sierpnia 2018 r.), to - w istocie - dokonałaby jej zmiany. Skarżąca podała bowiem, że cena za punkt rozliczeniowy wynosząca 104.982,10 winna wynosić 1, natomiast miesięczna wartość punktowa określona na 1 powinna wynosić 104.982. Nadto - jako kwartalną wartość punktową w ofercie - podała 3, zaś w uzasadnieniu protestu wskazała, że właściwą wartością punktową jest 314.946. Stanowisko to skarżąca powtórzyła w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania z [...] sierpnia 2018 r. Jak trafnie zauważył organ, wartości punktowe za poszczególne miesiące, tj. 104.982 i 104.982,10, nie są tożsame. Tak samo kwartalne wartości punktowe, tj. 314.946 i 314.46,30, nie są identyczne (tożsame).
Z powyższego wynika, że skarżąca - wbrew jej twierdzeniom - nie popełniła
w ofercie błędu o charakterze "oczywistej omyłki", gdyż w następstwie jej sprostowania, czy uzupełnienia doprowadziłaby w istocie do (istotnych) zmian w treści oferty. A taka sytuacja jest niedopuszczalna. Oferta musi być bowiem aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego (por. np. wyroki NSA z 22 kwietnia 2015 r., II GSK 816/14; z 10 listopada 2016 r., II GSK 912/15; z 19 maja 2017 r., II GSK 2295/15).
Niemożliwym było także - w tym zakresie, jak sugerowała to strona skarżąca - zwrócenie się do niej o złożenie wyjaśnień dotyczących oferty w trybie § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. Oznaczałoby to bowiem zwrócenie się przez komisję konkursową do oferenta (czyli do strony skarżącej)
o zmianę złożonej oferty, co - jak wskazano wyżej - nie jest możliwe. Dopuszczenie możliwości, w której niespełnienie obligatoryjnych warunków przez jednego z oferentów, nie powoduje odrzucenia oferty, lecz zwrócenie się przez komisję konkursową do oferenta o dokonanie zmiany (poprawienie ewentualnego błędu) w ofercie, naruszałoby bowiem w sposób oczywisty zasadę równego traktowania i uczciwej konkurencji. Oceny prawdziwości danych, oświadczeń (informacji, zapewnień) zawartych w ofertach składanych przez oferentów w postępowaniu konkursowym, należy dokonywać najpóźniej na dzień otwarcia ofert. Tego rodzaju oświadczenia oferentów mają bowiem charakter cywilnoprawny, tj. oświadczeń wiedzy, do których stosować należy art. 61 § 1 k.c. Komisja konkursowa weryfikuje oferty pod kątem ich zgodności z wymaganymi warunkami i niedopuszczalna byłaby samodzielna inicjatywa komisji konkursowej, zmierzająca do zmiany danych wskazanych w ofercie, tym bardziej (tak, jak miałoby to miejsce w sprawie), w taki sposób, aby oferta spełniała obligatoryjne warunki.
W konsekwencji, w sprawie - wbrew zarzutom - nie znajdował zastosowania art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach oraz § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. Oferta skarżącej nie zawierała bowiem braku formalnego, który - na wezwanie komisji konkursowej - mógłby zostać usunięty. Wskazany przez nią błąd (brak ofertowy) posiadał bowiem charakter merytoryczny i - jako taki - nie mógł podlegać i nie podlegał uzupełnieniu po upływie terminu do składania ofert, czy też
w trybie wezwania do złożenia wyjaśnień (rozbieżności). Tym bardziej, że w ofercie skarżącej nie było rozbieżności. Skarżąca podała w części VI formularza ofertowego konkretne dane (spójne, układające się w logiczną całość), których wymiana
- w żądanym przez nią trybie - doprowadziłaby de facto do zmiany oferty, a nie tylko do usunięcia rozbieżności, czy nieścisłości. Dlatego też, zarzuty skarżącej w tym zakresie należało uznać za bezzasadne.
Mając na uwadze powyższe, prawidłowym było odrzucenie oferty strony skarżącej z powodu złożenia oferty, która de facto nie umożliwiała realizacji żadnego świadczenia w zakresie 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK). Aczkolwiek, w ocenie Sądu, zmianie powinna ulec kwalifikacja prawna, stanowiąca podstawę prawną odrzucenia oferty, z pkt 3 ust. 1 art. 149 ustawy o świadczeniach na pkt 7 ust. 1 tegoż artykułu. Strona skarżąca wypełniła bowiem formularz ofertowy (VI. Szczegóły oferty), wpisując w odpowiednie miejsca w "ofercie ilościowo cenowej" wartości liczbowe i cenę. Wskazała także ich sumaryczne zestawienie (kolumna razem). Tym samym, "podała proponowaną liczbę lub cenę świadczeń opieki zdrowotnej" (o której mowa w pkt 3 ust. 1 art. 149 ustawy), lecz nie spełniały one warunków stawianych w zarządzeniu z 14 marca 2018 r. Dlatego też, oferta - również
w tym zakresie - nie spełniła warunku dookreślonego w pkt 7 ust. 1 art. 149 ustawy
o świadczeniach. W konsekwencji, oferta strony skarżącej winna zostać odrzucona (wprawdzie z dwóch w/w przyczyn), jednak w obu przypadkach na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Nieprawidłowość ta - jako nieistotna - nie wpłynęła jednak w żaden sposób na zmianę kierunku rozstrzygnięcia.
Dodatkowo podkreślić należy, że świadczeniodawca, chcąc złożyć ofertę
w danym postępowaniu, zobowiązany jest do zapoznania się z przepisami prawa, które wskazują na wymogi, jakie musi spełniać, aby jego oferta została zakwalifikowana do danego postępowania, a więc musi spełniać warunki konieczne, w przeciwnym wypadku jego oferta zostanie przez komisję konkursową odrzucona. Strona skarżąca, składając w postępowaniu konkursowym ofertę, złożyła także pisemne oświadczenie
(k. 59), według wzoru określonego w załączniku nr 3 do zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z 14 marca 2017 r., w którym oznajmiła, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. W tej sytuacji, dopuszczenie oferty strony skarżącej, choć nie umożliwiała realizacji żadnego świadczenia w zakresie 02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK), do dalszej oceny na równi z innymi ofertami, nieobciążonymi brakami w tym zakresie, stanowiłoby oczywiste naruszenie nie tylko art. 149 ustawy o świadczeniach, lecz również jednakowych dla wszystkich uczestników konkursu reguł postępowania, a tym samym (dopiero wówczas) stanowiłby - zarzucane
w skardze - rażące naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach.
Sąd nie dopatrzył się nadto zarzucanego naruszenia przez organy zasady z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w zakresie wskazanym przez stronę skarżącą, tj. niejednakowego "traktowania oferentów w przypadku stosowania przez Komisję konkursową instrumentów przewidzianych w § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r., czy w art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach". Po pierwsze bowiem, jak wynika z akt, komisja konkursowa przeprowadziła u 1 oferenta weryfikację w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie oraz wzywała 1 oferenta (stronę skarżącą) do uzupełnienia (rzeczywistych) braków formalnych złożonej przez nią oferty. Skarżąca - pismem z [...] lipca 2018 r. - została wezwana do podpisania każdej strony oferty przez osoby uprawnione do jej reprezentowania. Brak ten uzupełniła w terminie. Po wtóre, skoro wersja papierowa i elektroniczna oferty skarżącej (w odróżnieniu od oferty innego oferenta, którego oferta w formie papierowej znacząco różniła się od tej przedłożonej w wersji elektronicznej, gdyż zawierała dane dotyczące zupełnie innego postępowania konkursowego) były ze sobą zgodne, to nie sposób przyjąć, aby po stronie komisji konkursowej istniał obowiązek wezwania (również) skarżącej do uzupełnienia braku w tym zakresie, skoro brak ten w ogóle nie istniał. Zresztą, sama skarżąca - poza obszernymi wywodami teoretycznymi w zakresie powinności komisji równego traktowania oferentów i poza ogólnie sformułowanym zarzutem - nie wskazała, na czym konkretnie miałby on polegać w jej sytuacji. Tym samym, zarzut w tym zakresie należało uznać - zdaniem Sądu - za nieuzasadniony. Organ - jak to już Sąd wskazał - zapewnił równe traktowanie wszystkim oferentom konkursu, prowadził postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji i nie dopuścił się także (sugerowanej przez skarżącą) błędnej oceny oferty, skutkującej jej odrzuceniem. Zasada równego traktowania w prowadzonym postępowaniu przejawiała się nadto w stosowaniu takich samych kryteriów, wymagań
i warunków do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu.
Zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym - w szczególności - wskazanych w skardze przepisów art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że w postępowaniu konkursowym nie doszło do - nieprawidłowego - odrzucenia oferty strony skarżącej. W opinii Sądu, nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że "przeprowadzone przez organ wskutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy postępowanie nie stanowiło pełnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej,
a ograniczało się tylko do przyjęcia stanowiska wyrażonego przez organ po przeprowadzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego" (str. 4 skargi). Po szczegółowej analizie akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ - ponownie rozpatrując sprawę - zrealizował zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 w zw. z art. 127
§ 3 K.p.a.), tj. ponownie (powtórnie) rozpoznał sprawę w jej całokształcie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji (tutaj: wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) powoduje, że "cała" sprawa (nie zaś odwołanie albo wniosek inicjujący postępowanie instancyjne) jest ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy.
W sprawie zasada ta nie została naruszona. Nie doszło do zawężenia granic w tym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokonał powtórnej szczegółowej analizy złożonych w postępowaniu konkursowym ofert, w tym oferty strony skarżącej i końcowo podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zakwestionowanej przez nią decyzji. A okoliczność ewentualnego podtrzymania uprzedniego stanowiska - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - w całości - sama w sobie - nie może stanowić o naruszeniu zasady dwuinstancyjności, jak chciałaby tego skarżąca.
Powyższe znalazło zresztą wyraz w obszernym uzasadnieniu skarżonej decyzji, które - w ocenie Sądu i wbrew zarzutom skargi - nie narusza przepisu art. 107 § 3 K.p.a., gdyż jest dokładne, logiczne, wyjaśnia podstawę faktyczną i prawną.
Mając na uwadze to wszystko, co zaprezentowano wyżej, Sąd oddalił skargę, jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło