III SA/Wr 483/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii ABCD postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyżej oznaczoną decyzję B. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że nie posiada zdolności finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką w mieszkaniu czynszowym o powierzchni 38 m², natomiast źródłem ich utrzymania jest jego renta w kwocie 875,31 zł oraz emerytura jego matki w kwocie 1.170 zł. Wskazał również, że spłaca kredyty kwotą 665 zł miesięcznie, a wszelkie inne wydatki ponoszone są ze świadczenia emerytalnego jego matki. Treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz przesłanych na wezwanie potwierdziła sytuację skarżącego opisaną we wniosku. Nadto z dokumentów tych wynika, że z rachunku bankowego matki wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja komornicza, natomiast średnie miesięczne koszty mediów (woda, prąd, usługi telekomunikacyjne) ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego zamykają się w wynikającej z przedłożonych dowodów opłat kwocie 166,13 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku B. G. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym z jednej strony kwota pieniężna uzyskiwana łącznie przez wnioskodawcę i jego matkę ze świadczenia odpowiednio rentowego i emerytalnego, przeznaczana na utrzymanie ich wspólnego gospodarstwa domowego, pomniejszona na skutek spłaty ciążących na nich zobowiązań oraz koszty ich utrzymania wynikające między innymi z przedstawionych dowodów dokonania opłat. Istotne znaczenie w sprawie ma przede wszystkim, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja życiowa B. G., na którą składa się między innymi brak innego niż renta źródła dochodu i majątku podlegającego spieniężeniu oraz jego sytuacja osobista, wynikająca z akt sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.