III SA/Wr 486/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi I. i J. B., G. i M. C., M. i A. C., E. i C. C., B. i D. C., M. i M. C., E. i Z. C., J. i E. C., E. i A. D., A. i J. J., E. i A. K., G. i S. K., W. i T. K., D. i A. L., C. i S. M., H. i A. M., M. i J. N., A. i P. N., I. i R. N., A. i T. N., K. i A. N., K. i K. O., D. i B. S., T. i K. S., B. i J. S., A. i J. S., J. i J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 rok I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...], II. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. [...] w Z. są wymienione z imienia i nazwiska 54 osoby. W ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Z. grunt sklasyfikowany jest jako inne tereny zabudowane – Bi. Organ podatkowy wyjaśnił, że nie mógł zastosować w przypadku współwłaścicieli nieruchomości zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.p.o.l., ponieważ pomimo kilkukrotnych wezwań nie dostarczyli oni dowodów potwierdzających fakt wybudowania nowych budynków lub budowli, oddania ich do użytkowania ani też nie wskazali powierzchni budynków czy wartości budowli, które miałyby korzystać z tego zwolnienia. Przy opodatkowaniu organ podatkowy zastosował stawkę przewidzianą dla budynków pozostałych lub ich części oraz dla gruntów pozostałych. W odwołaniu od decyzji współwłaściciele nieruchomości wnieśli o jej uchylenie w całości, zarzucając pominięcie zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Wskazali, że nabyli nieruchomość jako rolnicy, opłacający podatek rolny, w celu jej wykorzystania wyłącznie do działalności rolniczej. Grupa producentów rolnych, choć formalnie prowadzi działalność gospodarczą, nie prowadzi jej w celu osiągnięcia zysku, lecz w celu realizacji statutowych zadań. Zauważono też, że obecnie grupy producentów rolnych są zwolnione z obowiązku płacenia podatku od nieruchomości, tak jak rolnicy indywidualni. Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. nie mogą być zwolnione od podatku od nieruchomości budynki typowego rolnika, położone jednak na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają bowiem grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Nieruchomość położona przy ul. [...] w Z. sklasyfikowana jest jako "inny teren zabudowany (o symbolu Bi), tym samym posadowione w jej obrębie budynki gospodarcze, jako nie podlegające podatkowi rolnemu i tym samym nie wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nie korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. W sprawie brak jest również podstaw do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 13 u.p.o.l., ponieważ Zrzeszenie Producentów Rolnych "A" z siedzibą w Z. przy ul. [...] wpisane zostało do rejestru grup producentów rolnych decyzją administracyjną wydana w dniu [...] r., a więc w roku [...] Zrzeszenie nie posiadało osobowości prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Z. Skarżący zarzucili, że organy podatkowe niesłusznie pominęły zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Współwłaściciele nabyli nieruchomość jako rolnicy, opłacający podatek rolny, w celu jej wykorzystania wyłącznie do działalności rolniczej. Klasyfikacja gruntów nie ma i nie może mieć wpływu na to, że należące do rolnika grunty, stanowiące część jego gospodarstwa rolnego i wykorzystywane wyłącznie do produkcji rolnej mogłyby być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, zamiast podatkiem rolnym. Skarżący wyrazili przekonanie, że skoro wszyscy są rolnikami indywidualnymi, posiadającymi własne gospodarstwa rolne, a grunt położony w Z. przy ul. [...] wraz z budynkami gospodarczymi nabyli na współwłasność wyłącznie w celu prowadzenia działalności rolniczej (w tym głównie przechowywania płodów rolnych, nawozów i środków ochrony roślin) i od początku nabyte budynki gospodarcze służą wyłącznie prowadzonej przez skarżących działalność rolniczej, spełniają ustawowe warunki zwolnienia od podatku od nieruchomości. Strona zauważyła też, że obecnie grupy producentów rolnych są zwolnione z obowiązku płacenia podatku od nieruchomości, tak jak rolnicy indywidualni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że elementy jakie powinna zawierać prawidłowa decyzja podatkowa zostały wymienione w art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Mianowicie decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu podatkowego; 2) datę jej wydania; 3) oznaczenie strony; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie; 8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Bardzo istotnym elementem decyzji jest oznaczenie strony postępowania, co pozwala na ustalenie podmiotu, który jest adresatem obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji. W myśl art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 136 Ordynacji podatkowej). Oznaczenie strony w decyzji powinno zostać zawarte w sposób zupełny, tzn. przy osobach fizycznych z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania lub pobytu oraz numerów ewidencyjnych, natomiast przy osobach prawnych lub jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej ze wskazaniem pełnej nazwy, siedziby, miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i numeru ewidencyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...). W konsekwencji każdego ze współwłaścicieli nieruchomości jako podatnika należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie stroną postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. są podatnicy, a więc wszyscy (w liczbie 54) współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w Z. Jednakże na wstępie decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2004 r. jako strona postępowania został wskazany "A. N., pełnomocnik współwłaścicieli nieruchomości położonej w Z. przy ulicy [...], ul. [...], [...] B.". Powyższe nieprawidłowe oznaczenie jako strony postępowania w sprawie podatku od nieruchomości pełnomocnika współwłaścicieli nieruchomości skutkuje nieważnością decyzji. Decyzja ta zawiera bowiem istotną wadę wymienioną w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wady tej nie sanuje wymienienie w uzasadnieniu decyzji z imienia i nazwiska wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. W ponownie wydanej decyzji organ podatkowy winien prawidłowo podać jako stronę postępowania wszystkich 54 współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w Z. z ich zindywidualizowanym oznaczeniem w postaci imienia i nazwiska oraz pozostałych danych osobowych. Z omówionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji organów podatkowych zbędne stało się rozpatrzenie zarzutów podniesionych w skardze. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znalazło swoją podstawę prawną w treści art. 152 p.p.s.a., orzeczenie o kosztach postępowania w treści art. 200 p.p.s.a. (wpis od skargi – [...] zł, koszty zastępstwa procesowego – [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17,00 zł).