III SA/Wr 487/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-14
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skierować kierowcę na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego stanu zdrowia (np. uzależnienie od alkoholu i substancji psychoaktywnych), nawet jeśli osoba ta nie kierowała pojazdem w momencie ujawnienia tych wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie 'kierujący' w art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym należy interpretować szerzej niż tylko jako osobę faktycznie kierującą pojazdem w danym momencie. Celem przepisu jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, dlatego uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, wynikające np. z opinii biegłych o uzależnieniu od alkoholu i substancji psychoaktywnych, stanowią podstawę do skierowania go na badania lekarskie, nawet jeśli nie kierował pojazdem w chwili ujawnienia tych wątpliwości. Samo skierowanie na badania nie jest równoznaczne z cofnięciem uprawnień, a ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do stanu zdrowia i jego wpływu na zdolność do kierowania pojazdami.Stan faktyczny
Prokurator wniósł o skierowanie B. K. na badania lekarskie z uwagi na uzależnienie od alkoholu i marihuany, stwierdzone opinią sądowo-psychiatryczną w toku postępowania karnego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że B. K. nie kierował pojazdem w chwili popełnienia czynu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, interpretując przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym jako wymagający, aby zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego wynikały z jego zachowania podczas kierowania pojazdem. Prokurator zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skierowania B. K. na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...]; 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla W. - [...] od - od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. umarzającej postępowanie wszczęte z wniosku tego Prokuratora o skierowanie B. K. na badania lekarskie, jako kierującego pojazdem, utrzymało w mocy opisaną decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że wnioskiem z dnia [...] r. Prokurator Prokuratury Rejonowej W. - [...] zwrócił się do Prezydenta W. o skierowanie B. K. na badania lekarskie, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z uwagi na zastrzeżenia do stanu zdrowia, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. We wniosku wskazano, że B. K. posiada prawo jazdy kategorii B, natomiast w toku prowadzonemu przeciwko niemu postępowania przygotowawczego sporządzona została opinia sądowo -psychiatryczna, wskazująca na jego uzależnienie od alkoholu i substancji psychoaktywnych - marihuany.
Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Prokuratora, wskazując, że podstawę skierowania na badania lekarskie przez starostę stanowi zachowanie się kierowcy podczas kierowania pojazdem, jeżeli zachowanie to nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie, osoba, której dotyczy wniosek nie była kierującym pojazdem, w chwili popełnienia czynu stanowiącego przedmiot toczącego się postępowania karnego.
Po rozpoznaniu odwołania Prokuratora, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że nie można przyjąć, że na badania lekarskie według art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawo o ruchu drogowym starosta może dowolnie skierować każdego kierowcę, czyli osobę posiadającą tylko uprawnienia do kierowania pojazdami, choćby nie uczestniczył on w ruchu drogowym jako kierujący, a tylko dlatego, że starosta powziął informację o zastrzeżeniach co do stanu jego zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Podstawę faktyczną skierowania na badania lekarskie przez starostę na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawo o ruchu drogowym, stanowi zachowanie się kierowcy w czasie kierowania pojazdem, jeżeli zachowanie to nasuwa zastrzeżenia co stanu zdrowia kierującego.
Kolegium wywodziło dalej, że sprawdzenie stanu zdrowia do kierowania pojazdami następuje w przypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 122 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, tylko u osób wyraźnie wymienionych. Przepis ten jest sformułowany w opinii organu odwoławczego jednoznacznie. Zgodnie z jego treścią "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega:
1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy;
1) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia:
2) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu,
b) kierowa! pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego
podobnie cło alkoholu:
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia:
5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności:
6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami."
Organ drugiej instancji podniósł, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 kieruje się na badania lekarskie osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy lub o przywrócenie uprawnienia cofniętego ze względu na stan zdrowia. Na podstawie przepisu ust. 1 pkt 3 lit. a) i lit. b) oraz pkt 4 na badanie lekarskie kieruje się kierujących pojazdem, w rozumieniu definicji w art. 2 pkt 20 Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie ust. 1 pkt 5 kieruje się na badania lekarskie osobę niepełnosprawną posiadającą prawo jazdy, czyli kierowcę w rozumieniu definicji kierowcy w art. 2 pkt 21 Prawo o ruchu drogowym, jeżeli taką potrzebę uznał zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Na podstawie pkt 6 kieruje się na badania kandydatów na instruktora lub egzaminatora, a więc kierowców. W poszczególnych częściach przepisu ust. 1 ustawodawca wyraźnie rozróżnił kiedy skierowaniu na badania lekarskie podlega kierujący (pkt 3 iit. a) i b)" pkt 4) I kiedy skierowaniu na badania lekarskie podlega kierowca (pkt 5 i pkt 6).
Według definicji art. 2 pkt 20 i pkt 21 Prawo o ruchu drogowym: "Użyte w ustawie określenia oznaczają: 20) kierujący - osobę, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osobę, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie": "21) kierowca - osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym".
Dodatkowo Kolegium podniosło, że podstawę prawną do nakładania decyzją administracyjną obowiązków na obywateli może ustanawiać tylko ustawa. Wyjaśniło również, że wskazany w odwołaniu pogląd W. Kotowskiego (w: Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Komentarz praktyczny. Dom Wydawniczy ABC, 2002) interpretuje definicje sformułowane w art. 2 w pkt 20 i 21 ustawy następująco:
"20) kierujący (pkt 20) to osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie. Jest nim osoba, która w danej chwili kieruje zespołem pojazdów lub pojazdem samochodowym (samochodem osobowym, ciężarowym, używanym do celów specjalnych, zabytkowym, autobusem, motocyklem), motorowerem: rowerem, zaprzęgowym, ciągnikiem rolniczym, wolnobieżnym, specjalnym'/'
21) kierowca (pkt 21) to osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym. Jest nim osoba mająca prawo jazdy kat. A, A1, B, B1, C, C1, D, Dl, B+E, C+E, D+E. D1+E (art. 88 p.r.d.). Osoba taka posiada status kierowcy zawsze i wszędzie, gdzie się znajduje, niezależnie od tego czy w danym momencie kieruje pojazdem, czy też nie. Nie jest natomiast kierowcą w żadnej sytuacji osoba, która ma uprawnienia do kierowania rowerem, motorowerem, pojazdem zaprzęgowym, tramwajem".
W ocenie Kolegium, w powołanym komentarzu do opisanego przepisu art. 122 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, autor wyraża przede wszystkim uwagi krytyczne i postulaty: "Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają. Zadanie to należy do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami ust. 1 pkt 4)." "Użycie przez ustawodawcę określenia "kierujący" jest niefortunne. W dosłownym rozumieniu przepis ten dotyczy bowiem wszystkich osób kierujących pojazdami, a więc także tych, które nie mają w ogóle uprawnień (i czynią to legalnie), jak i kierujących pojazdami w ramach uprawnień, do których uzyskania badania stanu zdrowia nie są wymagane."
Organ odwoławczy podkreślił, że samo posiadanie uprawnień kierowcy nie stanowi podstawy do nakładania decyzją administracyjną obowiązku poddania się badaniom lekarskim, wyjąwszy wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 5 niepełnosprawnych kierowców, na podstawie zawiadomienia o takiej potrzebie przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, oraz wymienionych w ust. 2 kierowców pojazdów uprzywilejowanych, instruktorów, egzaminatorów i kierujących tramwajem. B. K. nie był osobą ubiegającą się o wydanie prawa jazdy, ani o przywrócenie cofniętego uprawnienia, ani osobą niepełnosprawną posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami, której potrzebę badania lekarskiego stwierdziłby zespół właściwy do orzekania o stopniu niepełnosprawności, ani kandydatem na instruktora lub egzaminatora.
Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem, Prokurator Prokuratury Okręgowej we W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o jego uchylenie.
Skarżonej decyzji Prokurator zarzucił naruszenie przepisów naruszenie art.122 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 roku, nr 58, poz.515 ze zm. ) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że względem B. K. nie zachodzą okoliczności umożliwiające skierowanie go na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania przez wymienionego pojazdami silnikowymi kategorii B.
Skarżący podniósł, że występujące u B. K. uzależnienie mieszane od substancji psychoaktywnych i alkoholu (stwierdzone w drodze opinii sądowo – psychiatrycznej wydanej w toku prowadzonego postępowania karnego) budzi zastrzeżenia co do jego kwalifikacji i możliwości jako kierowcy, w szczególności w kwestii jego sprawności psychofizycznej.
Zdaniem skarżącego, przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym wyraźnie stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co stanu zdrowia, przy czym informacja o tych zastrzeżeniach, musi być wiarygodna, co wynika z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra. Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 2 poz. 15).
Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym zdaniem skarżącego nie określają, jakie konkretne zdarzenia lub okoliczności mogą spowodować powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia, natomiast przepisy wykonawcze do art.122 ust.l pkt 4 ustawy, czyli § 2 ust. 5 wymienionego powyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia wskazują jedynie, że starosta może wydać skierowanie na badania lekarskie osobie, co do której "...powziął wiarygodną informację o takich zastrzeżeniach stanu zdrowia, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów...".
Prokurator podniósł, że wątpliwości co do stanu zdrowia B. K. zasygnalizowane zostały Prezydentowi Miasta W. przez Prokuraturę, w oparciu o sporządzoną w sprawie karnej [...] przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów opinię sądowo - psychiatryczną dotyczącą stanu zdrowia wymienionego, w której stwierdzili oni, że jest on uzależniony od środków psychoaktywnych i alkoholu, co doprowadziło do wystąpienia u niego uzależnienia mieszanego.
Wskazana okoliczność jest zdaniem wnoszącego skargę Prokuraora bez wątpienia tą, która budzi zastrzeżenia co do stanu zdrowia B. K. i wpływa na wymaganą podczas kierowania pojazdami mechanicznymi sprawność, a organ czuwając nad bezpieczeństwem w ruchu, winien ją wyjaśnić właśnie poprzez skierowanie go na badania lekarskie. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wywodził, że samo nadużywanie alkoholu przez osobę dysponującą prawem jazdy, bez konieczności by towarzyszyło mu popełnienie przestępstwa lub wykroczenia (w tym w zakresie ruchu drogowego) stanowi, z uwagi na nasuwające się wątpliwości, czy nie wchodzi w grę uzależnienie od tego środka, wystarczającą podstawę do skierowania takiej osoby na badanie lekarskie.
Ponadto skarżący podniósł, że pojęcia "kierujący" nie można, jak uczynił to organ odwoławczy, zawężać jedynie do czasookresu faktycznego wykonywania czynności kierowania pojazdem. Pojęcie to obejmuje także osoby, które faktycznie kierują jak i kierowały pojazdem w czasie przeszłym. Stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych również wskazują, że dosłowne interpretowanie pojęcia "kierujący", jakie przyjęło w swojej decyzji SKO, prowadziłoby do interpretacji niezgodnej z wolą ustawodawcy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że wniosek o skierowanie na badania lekarskie stracił już swą aktualność, ponieważ Sąd Rejonowy dla W. [...] wyrokiem z dnia [...] r., [...], prawomocnym od dnia [...] r. wymierzył B. K. karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, karę grzywny oraz środek karny prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, który został wykonany decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r., cofającą B. K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B na okres 3 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zajął w tej sprawie następujące stanowisko:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunków do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie była prawidłowość dokonanej przez organy obu instancji wykładni art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908). Organ odwoławczy wskazał, że nałożenie decyzją organu administracji publicznej na obywatela obowiązków może nastąpić, gdy ustawa przyznaje taką kompetencję temu organowi.
W odniesieniu do tego stwierdzenia stanowczo stwierdzić należy, że trafnie podnosił skarżący, iż dosłowne rozumienie art. 122 ust. 1 pkt 4 w związku z zawartymi w art. 2 pkt 20 i 21 definicjami ustawowymi ustawy Prawo o ruchu drogowym, doprowadziłoby do interpretacji niezgodnej z wolą ustawodawcy. Sąd aprobuje twierdzenie organów administracji w rozpoznawanej sprawie, że wszelkie ograniczenia w zakresie praw i wolności obywateli nie mogą naruszać ich konstytucyjnych uprawnień. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy i jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach, gdy zostaną spełnione ustawowe przesłanki. Jednakże bardzo wyraźnie należy podkreślić, że celem rozwiązania wprowadzonego w art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu, przy jednoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które są kierowane na badania.
Jakkolwiek ustawa ta zawiera definicję ustawową "kierującego" oraz "kierowcy", to nie zawiera definicji pojęcia "kierujący pojazdem", a tym właśnie pojęciem posłużył się ustawodawca w art. 122 ust. 1 pkt 4. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Go 806/06), a zaaprobowany przez NSA w wyroku z dnia 13 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I OSK 1080/07), że w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym niefortunnie użyte zostało pojęcie "kierujący", gdyż reguły wykładni systemowej i celowościowej przy ustalaniu rozumienia tego przepisu wskazują na konieczność odstąpienia na użytek omawianej regulacji od ścisłego, zgodnego z literalnym brzmieniem definicji ustawowej rozumienia tego określenia, które w tym przypadku jest niewystarczające. Z uwagi na cel omawianej regulacji - zadania organów w zakresie dbałości o zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkownikom dróg – należy przyjąć, że pod użytym w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy określeniem "kierujący" należy rozumieć także osobę, która chociaż w danym momencie nie prowadzi pojazdu, ale będąc do tego uprawnioną w każdym momencie taką możliwość posiada. W przeciwnym razie, gdyby kierować się tylko literalnym brzmieniem przepisu, to nawet w razie, gdy istniałyby bardzo poważne wątpliwości co do stanu zdrowia danej osoby, uprawniony organ nie mógłby podjąć żadnych działań w kierunku przeprowadzenia stosownych badań lekarskich. Nie można przyjąć, że racjonalny ustawodawca w rozważanych okolicznościach przyjął konieczność oczekiwania przez uprawniony organ, mimo posiadania informacji nasuwających poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, na uzyskanie wiadomości, że osoba taka kierowała faktycznie pojazdem i dopiero wówczas mógłby podjąć działania w omawianym trybie. Przyjęcie takiego założenia niosłoby za sobą niejednokrotnie uzasadnione ryzyko wystąpienia poważnych - realnych a nie potencjalnych - zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników dróg – w tym i samego skarżącego, który przecież brałby udział w takim potencjalnym zdarzeniu, czemu właśnie ma przeciwdziałać wskazana regulacja. Skierowanie na badania nie narusza zatem żadnych praw kierowcy, przeciwnie, ma celu ochronę również i jego bezpieczeństwa jako uczestnika ruchu.
Jednakże przede wszystkim podkreślenia wymaga, że rozpoznawana sprawa dotyczy skierowania na badania lekarskie. W żadnym zatem wypadku nie narusza prawa B. K. jako kierowcy. Samo skierowanie bowiem na badania nie jest w żadnym wypadku jednoznaczne z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Ma to na celu jedynie zweryfikowanie kwalifikacji kierowcy do prowadzenia pojazdów, z punktu widzenia jego stanu zdrowia. Z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, lecz obowiązek usunięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia, zatem skierowanie na badania lekarskie ma na celu wyjaśnienie nie tylko wpływu choroby na możliwość kierowania pojazdami silnikowymi, ale także wpływu leków czy innych substancji, które ewentualnie kierowca przyjmuje, na jego sprawność w prowadzeniu samochodu, rozpoznaniu sytuacji na drodze i prawidłowej jej oceny dla wykonywanych manewrów.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia B. K. jako uprawnionego do kierowania pojazdami, które organ winien wyjaśnić. Jak wskazano we wniosku Prokuratora o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, sporządzona na potrzeby postępowania karnego opinia biegłych lekarzy psychiatrów ujawniła, że nadużywa on alkoholu i odurza się narkotykami, co doprowadziło do uzależnienia typu mieszanego. W ocenie Sądu zastrzeżenia co do stanu zdrowia B. K. podnoszone przez Prokuratora są istotne, skoro dotyczą uzależnienia typu mieszanego od alkoholu i środków odurzających, a stwierdzone zostały opinią biegłych psychiatrów. Niewątpliwie takie uzależnienie może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne i emocjonalne. Pogląd taki został wyrażony również w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 27 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 459/08). Przywołać tutaj należy regulację zawartą w art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Ustawodawca uznał więc, że sam stan nietrzeźwości lub stan po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu stwierdzony podczas kierowania pojazdem obliguje organ do skierowania takiego kierowcy na badania kontrolne. Przyjęcie więc przez organy, że stwierdzone opinią biegłych uzależnienie od tych substancji nie nasuwa zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy tylko dlatego, że osoba ta w momencie kiedy doszło do zdarzenia ujawniającego to uzależnienie nie prowadziła pojazdu jest nie do zaakceptowania. Należy zwrócić również uwagę na regulację zawartą w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., w którym poza innymi badaniami należącymi do kompetencji lekarza uprawnionego do badań kierowców w pkt 9 i 19 przewidziano badanie pod kątem istnienia u osoby badanej objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie i objawów wskazujących na uzależnienie od środków o działaniu podobnym do alkoholu lub ich nadużywanie. O tym, że takie uzależnienia są zagrożeniem dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie trzeba mówić.
Dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga fakt, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wyroku Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] r. [...], w dniu [...] r. B. K., oprócz przestępstwa rozboju, w postępowaniu którego dotyczącym sporządzono została opinia sądowo – psychiatryczna będąca podstawą wniosku Prokuratora, kierował również samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości, mając [...] 0/00 alkoholu w wydychanym powietrzu. Istniały zatem podstawy do sporządzenia takiej opinii również w tym wypadku.
Odnośnie natomiast zarzutu Kolegium, ze wniosek Prokuratury stracił swą aktualność z uwagi na wykonanie środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, wyjaśnić należy, że przede wszystkim, co podkreślano wyżej, samo skierowanie na badania lekarskie nie jest wcale jednoznaczne z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami, a dodatkowo, że nawet w przypadku cofnięcia uprawnień w wyniku stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych, to następnie tryb ponownego uzyskania prawa jazdy, w przypadku utraty go na skutek wykonania terminowego środka karnego, będzie odmienny od przypadku utraty bezterminowej na skutek stwierdzonych przeciwwskazań.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 tej ustawy określono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło