III SA/Wr 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maciej Guziński, , , po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika; II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Pismem z dnia [...] skarżący wystąpił o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący domagał się przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Z informacji zawartych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i dołączonych dokumentów wynika, że skarżący jest zatrudniony na czas określony do dnia 31 grudnia 2015 r., jego dochód brutto wynosi 4.300 zł (średnio 3.039,05 netto), ma na utrzymaniu żonę, a ich miesięczne wydatki wynoszą około 2.500 zł. Wskazał, że w okresie od 2001 do 2006 r. pozostawał bez pracy i jego jedynym źródłem utrzymania był zasiłek przedemerytalny w wysokości 528 zł. Skarżący podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 47,2 m2 i samochód osobowy o wartości 3.500 zł. Oświadczył ponadto, że ma zdolność kredytową. Udokumentowane przez skarżącego miesięczne wydatki wynoszą: 13,97 zł – opłata za gaz; 42,60 – opłata za energię elektryczną; 28,06 zł – opłata za telefon; 310,14 zł – czynsz za mieszkanie, co daje w sumie kwotę 394,77 zł. Ze znajdującego się w aktach wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 29 maja 2008 r. skarżący otrzymał zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 572 zł. Ponadto skarżący uiszcza opłatę za Internet w wysokości 62 zł miesięcznie i za ubezpieczenie na życie w kwocie 178,63 zł. W lipcu 2008 r. skarżący dokonał także zakupu w sklepie komputerowym za kwotę 428,86 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sygn. akt III SA/Wr 492/07 W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie natomiast z art. 243 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych należy wskazać, że zgodnie z art. 239 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należało – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe (pkt II sentencji). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika na wstępie trzeba wskazać, iż z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki Sygn. akt III SA/Wr 492/07 bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja materialna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący ma stałe źródło przychodów w postaci wynagrodzenia za pracę, uzyskując miesięcznie dochód w wysokości około 3.039,05 netto, który to dochód przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje tylko jego żona. Udokumentowane przez skarżącego niezbędne (celowe podkreślenie Sądu) wydatki wynoszą niecałe 400 zł. Ponadto dodatkowo skarżący uiszcza opłatę za internet i ubezpieczenie na życie, których to wydatków nie można zaliczyć do koniecznych i niezbędnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt I sentencji. W pk II sentencji orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.