III SA/Wr 494/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z dwójką dzieci w wieku [...] lat. Dodał, że mieszka w domu rodziców. Podał, że pobiera rentę z KRUS w kwocie [...] zł miesięcznie i dołączył decyzję KRUS z dnia [...] sierpnia 2014 r. przyznającą mu rentę rolniczą w kwocie [...] zł z której potrącane jest świadczenie alimentacyjne w wysokości [..] zł. Z decyzji tej wynika, że świadczenie miesięczne do wypłaty wynosi [...] zł netto. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nie posiada oszczędności oraz nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 16 września 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania – w terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej i wyjaśnień tj. a) dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), b) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; c) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), d) zeznania podatkowego za 2012 r. 2013 r., e) wyjaśnienia czy powadzona jest egzekucja nienależnie pobranych płatności obszarowych wraz z dowodami potwierdzającymi ten fakt, f) wyjaśnienia czy obecnie prowadzi działalność rolniczą i czy posiada grunty rolne ze wskazaniem ich powierzchni wraz z dowodami potwierdzającymi aktualną wysokość dopłat z tytuł działalności rolniczej (dwie ostatnie decyzje przyznające dopłaty, przelew bankowy), g) ostatniej decyzji w sprawie wymiaru podarku rolnego, leśnego i od nieruchomości, h) wyjaśnienia czy opłaca podatek dochodowy i w jakiej formie lub czy prowadzi dział specjalny produkcji rolnej (wraz z dowodami potwierdzającymi ten fakt), i) wyjaśnienia czy dzieci faktycznie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i czy razem z nim zamieszkują skoro z decyzji ustalającej wysokość renty wynika, że z przysługującego mu świadczenia rentowego potrącana jest kwota [...] zł z tytułu alimentów i czy są to alimenty na rzecz dzieci (należało nadesłać również wyrok sądu zobowiązujący skarżącego do płacenia alimentów), j) wyjaśnienia czy matka dzieci łoży na ich utrzymanie i w jakiej wysokości wraz z dowodami potwierdzającymi te dane (przelew bankowy, przekaz pocztowy) i czy zamieszkuje wraz dziećmi oraz czy matka dzieci została zobowiązana do płatności alimentów na mocy wyroku sądu (należało nadesłać wyrok sądu), k) wyjaśnienia czy korzysta ze świadczeń rodzinnych na dzieci i zaliczki alimentacyjnej wraz z ostatnią decyzją przyznającą prawo do tych świadczeń. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku dokumentów wniosek zostanie rozpoznany na podstawie akt sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zostało ono odebrane przez matką skarżącego w dniu 19 września 2014 r. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie nadesłał pismo z dnia 23 września 2014 r. , w którym podał, że nie posiada innych dochodów poza rentą z KRUS. Nie posiada żadnego pola, które zostało mu odebrane przez Agencję. Otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na młodszego syna w kwocie 153 zł i rodzinne i z tych dochodów się utrzymuje wraz synami, których samotnie wychowuje. Nie posiada kont bankowych ani lokat. Nie składa zeznań podatkowych, gdyż składa je KRUS. Nie ma egzekucji z tytułu nienależnie pobranych płatności obszarowych lecz innego rodzaju egzekucję. Dodał, że kontrola została przeprowadzona przez ARiMR na gruntach, które nie były już w jego posiadaniu, gdyż wyrokami Sądów został zobowiązany do zwrotu dzierżawionych gruntów. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sadowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć tych kosztów. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma bowiem fakt, że skarżący nie wykonał w należyty sposób wezwania referendarza sądowego z dnia 16 września 2014 r. Skarżący nie wyjaśnił bowiem, czy dzieci faktycznie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i czy razem z nim zamieszkują skoro z decyzji ustalającej wysokość renty wynika, że z przysługującego mu świadczenia rentowego potrącana jest kwota [...] zł z tytułu alimentów. Nie wyjaśnił tym samym czy są to alimenty na rzecz tych dzieci. Nie nadesłał także wyroku sądu zobowiązującego go do płacenia alimentów, z którego wynikałoby wobec kogo ciąży na skarżącym obowiązek alimentacyjny. Nie wyjaśnił także czy matka dzieci łoży na ich utrzymanie i w jakiej wysokości (wraz z dowodami potwierdzającymi te dane przelew bankowy, przekaz pocztowy) i czy zamieszkuje wraz dziećmi oraz czy matka dzieci została zobowiązana do płatności alimentów na mocy wyroku sądu, nie wyjaśnił także czy korzysta z zaliczki alimentacyjnej na dzieci i nie nadesłał ostatniej decyzją przyznającą prawo do tych świadczeń. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w tym również dzieci pozostających na utrzymaniu. Powyższe nie pozwala na ustalenie jaka jest sytuacja materialna dzieci skarżącego. Wątpliwości tych nie usuwa twierdzenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 23 września 2014 r., że samotnie wychowuje dwoje dzieci i utrzymuje się z renty i zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz jednego z dzieci, do którego prawo potwierdził decyzją MOPS przyznającą zasiłek pielęgnacyjny dziecku do [...] r. Skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem ani też innych dokumentów wymienionych w powyższym piśmie referendarza sądowego z dnia 16 września 2014 r. np. zeznania podatkowego, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości i rolnego, co uprawniało do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wyłącznie na podstawie danych zawartych w formularzu. Z obowiązku nadesłania zeznania podatkowego nie zwalnia okoliczność, podana w powyższym piśmie skarżącego, że składa je KRUS. Powyższe pozwala więc przyjąć, że skarżący uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć bowiem pod uwagę wszystkie źródła dochodów skarżącego, a więc nie tylko z tytuł renty w wysokości [...] zł, lecz również z tytułu zaległych dopłat do gruntów za 2012 r. przyznanych ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., która jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu. Z decyzji tej wynika, że m. in. że kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] zł. Powyższe pozwala na przyjęcie, że skarżący na obecnym etapie postępowania jest w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości 200 zł. Ponadto pozostałe ewentualne przyszłe koszty sądowe, np. wpis od zażalenia 100 zł., wpis od skargi kasacyjnej 100 zł wystąpią sukcesywnie w pewnych odstępach czasu, co oznacza że skarżący jest w stanie pokryć i te koszty sądowe. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.