III SA/Wr 5/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [..] Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów braku wymagalności, nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia za czerwiec 2005, dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z tej opłaty sądowej. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2010 r. referendarz sądowy (na wniosek skarżącego) przedłużył mu termin do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz nadesłania innych wymaganych w postępowaniu dokumentów. We wniosku złożonym w dniu 16 kwietnia 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i bezrobotnym synem, jedynym dochodem jego rodziny jest wynagrodzenie jego żony w wysokości 2.400 zł, sam skarżący ma zawieszona działalność gospodarczą, a na lekarstwa i koszty leczenia musi się dodatkowo zapożyczać. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca- mimo wezwania oraz następnie przedłużenia terminu do złożenia wyjaśnień i dokumentów- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. żonę); nie złożył zaświadczenia które wskazywałoby, iż skarżący i jego syn są zarejestrowani jako osoby bezrobotne; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych ruchomości; nie określił w jakiej wysokości korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nadto nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożyła deklaracji podatkowej za rok 2009; skarżący nie wyjaśnił dlaczego nie poszukuje stałego (a przynajmniej czasowego) zatrudnienia. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.