III SA/Wr 50/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Starosty Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. "A" w D. wystąpiło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. S. z wnioskiem o usunięcie z parkingu pojazdów stanowiących własność Skarbu Państwa, w terminie do [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Ś., na podstawie art. 65 § 1 i art. 123 kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), przekazał Staroście Powiatu Z. powyższe żądanie "A" celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w art. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Wskazano, że zgodnie z art. 130a ust. 10 f w/w ustawy do wykonania orzeczenia sądu o przepadku jest obowiązany starosta, na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Starosta powiaatu Z. W zażaleniu zarzucono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. S. przetrzymanie wniosku "A" D., celem przekazania do załatwienia Staroście Powiatu Z., na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazało w zażaleniu, że "A" poinformował o zaprzestaniu prowadzenia parkingu strzeżonego z dniem [...] r., tj. w trakcie obowiązywania przepisów sprzed zmiany z dnia 4 września 2010 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Starostę Z. W uzasadnieniu wskazano, że Starostwo Powiatowe w Z. S. nie posiada interesu prawnego warunkującego przyznanie statusu strony w niniejszym postępowaniu, a to z kolei, w myśl art. 141 § 1 kpa, wyklucza możliwość kwestionowania spornego postanowienia organu pierwszej instancji na drodze postępowania zażaleniowego. Na powyższe postanowienie wniósł skargę Starosta Z. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jako niezgodnego z prawem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że "A" w D., w piśmie z dnia [...] r. kierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. S. wskazało, że do faktycznej likwidacji parkingu nie doszło, gdyż znajdują się na nim nadal pojazdy będące własnością Skarbu Państwa, reprezentowanego w tym przypadku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. S. Ponadto Prezes Zarządu "A" w D. w piśmie skierowanym do Urzędu Skarbowego w Z. S. i Starostwa Powiatowego w Z. S z dnia [...]r. kolejny raz podnosił, że do faktycznej likwidacji parkingu jednak nie doszło, gdyż znajdują się na nim nadal pojazdy będące własnością Skarbu Państwa. Wskazano w uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sadu administracyjnego, że takiej sytuacji właściwym do podejmowania działań w zakresie usunięcia pojazdów z parkingu jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. S. W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie zapadło we wstępnym postępowaniu organu rozpatrującego zażalenie, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ ten badając dopuszczalność zażalenia, nie może zatem wejść w ocenę zasadności zażalenia. Podejmowane na tym etapie rozstrzygnięcie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. badając zażalenie Starosta Z. ograniczył się więc do oceny, czy zaistniały przesłanki formalne do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego zażalenia i badanie to zakończyło się wynikiem negatywnym. W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Dalej w odpowiedzi wskazano, że materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym kontekście organ drugiej instancji podniósł, że prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie, zgodnie z art. 141 § 1 kpa, przysługuje stronie postępowania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyny o charakterze podmiotowym. Jest ono niedopuszczalne, zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt sprawy wynika, że podmiot, któremu przysługiwał przymiot strony w niniejszej sprawie, tj. "A" w D. nie wniósł środka zaskarżenia. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej we W., organy administracji publicznej, zarówno przekazujące sprawę jak i organy, którym sprawa została przekazana, nie mają przymiotu strony postępowania administracyjnego i z tego powodu nie przysługuje im prawo złożenia zażalenia na postanowienie przekazujące. Zatem skoro zażalenie zostało wniesione przez Starostę Z., który nie był stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., to było ono niedopuszczalne Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Biorąc pod uwagę przywołane kryteria kontroli stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., w którym stwierdzono niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez Starostę Z. na postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. S. o przekazaniu, na podstawie art. 65 § 1 kpa, do załatwienia pisma "A" w D. Na wstępie zauważyć należy, iż wniesienie zażalenia przenosi na organ je rozpoznający obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy. W jego ramach organ rozpatrujący zażalenie jest obowiązany ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Niedopuszczalność może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę, organ niemający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Jak już wskazano w sprawie, jeden organ administracji publiczny uznając się za niewłaściwy przekazał, w trybie art. 65 kpa, podanie strony innemu organowi administracji publicznej. Zgodnie z art.19 kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6). Przestrzeganie tego obowiązku z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie. Organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości w całym toku postępowania administracyjnego. W razie stwierdzenia swojej niewłaściwości organ winien zastosować przepis art. 65 kpa. Stosownie do art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Wskazać należy, że jeżeli organ, do którego strona zwróciła się z podaniem o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał podanie w drodze postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa innemu organowi, to organ, któremu podanie przekazano ostatecznym postanowieniem, stwierdzając swoją niewłaściwość rzeczową do załatwienia sprawy, nie może wydać postanowienia o przekazaniu podania organowi, od którego je otrzymał, może wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (por postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r.; ONSAiWSA 2006/4/98;postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OW 10/07) Oznacza to, że organ administracji publicznej będący adresatem "przekazania" nie dysponuje legitymacją do wniesienia zażalenia na postanowienie przekazujące pismo do załatwienia. Trafnie zatem Dyrektora Izby Skarbowej we W. wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyny o charakterze podmiotowym. Zostało bowiem wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Granice podmiotowe sprawy "przekazania" wyznaczają granice podmiotowe sprawy administracyjnej. W związku z tym, legitymację zażaleniową będą posiadać podmioty mające interes prawny, tj. strony postępowania oraz podmioty dysponujące analogicznymi jak strony uprawnieniami procesowymi, tj. uczestnicy na prawach strony. Skarżący nie posiada statutu strony w niniejszym postępowaniu, gdyż jest organem administracji publicznej, który uprawniony jest do podejmowania indywidualnych rozstrzygnięć. Przedmiot postępowania oraz przepisy prawa materialnego w oparciu o które prowadzone będzie postępowanie administracyjne oraz strony tegoż postępowania ustalone zostaną jednoznacznie po jego wszczęciu przez organ administracji uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy. Jak zasadnie wskazał organ drugiej instancji, organy administracji publicznej, zarówno przekazujące sprawę jak i organy, którym sprawa została przekazana, nie mają przymiotu strony postępowania administracyjnego i z tego powodu nie przysługuje im prawo złożenia zażalenia na postanowienie przekazujące. Skoro zażalenie zostało wniesione przez Starostę Z., który nie był stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., to było ono niedopuszczalne. Przekazanie pisma do załatwienia w niniejszej sprawie nastąpiło w trybie art. 65 § 1 kpa i dotyczyło "przekazania sprawy do załatwienia" pomiędzy organami administracji publicznej, na co wskazywano powyżej. Stwierdzając brak właściwości rzeczowej do załatwienia niniejszej sprawy skarżący legitymowany był do wytoczenia sporu kompetencyjnego, gdyż jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Z tych wszystkich względów, na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.