III SA/Wr 50/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2024 r. nr SKO 4021.36.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi D. L. (dalej: skarżący, strona skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: organ, SKO) z 19 listopada 2024 r., nr SKO 4021.36.2024, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent W.) z dnia 14 października 2024 r., nr 284/WIM/2024 z o nieudzieleniu ulgi w spłacie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Skarżący wniósł w dniu 4 listopada 2024 r., za pośrednictwem ePUAP, odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. z 14 października 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, k. 48 akt administracyjnych). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji była prawidłowo zaadresowana i została doręczona pełnoletniemu domownikowi w dniu 17 października 2024 r., zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia oraz sposobie i terminie jego wniesienia. Strona nie dotrzymała przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do wniesienia odwołania, który upłynął bezskutecznie 31 października 2024 r. oraz nie złożyła wniosku o przywrócenie tego terminu. W skardze na powyższe postanowienie SKO skarżący zarzucił organowi, że SKO nie wykazało woli zbadania przyczyn opóźnienia. Skarżący powoływał się przy na okoliczność, że nie został pouczony w decyzji przez Prezydenta W. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a taki obowiązek można, jego zdaniem, wyprowadzić z art. 9 k.p.a. Podkreślił, że powodem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu był szereg zdarzeń losowych oraz brak wiedzy prawniczej po jego stronie. Zaznaczył równocześnie, że pracuje w systemie zmianowym po 12 godzin, żyje w dużym stresie, przede wszystkim z uwagi na brak środków finansowych. Opisał problemy zawodowe i zdrowotne podkreślając, że to stan zdrowia nie pozwolił mu na wniesienie odwołania w terminie, zaś biorąc pod uwagę okres świąteczny opóźnienie wyniosło zaledwie 1 dzień, a odwołanie wniesiono w potencjalnym siedmiodniowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko wrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą przedmiotowej sprawy jest prawidłowość konstatacji organu odwoławczego, że stwierdzenie, że odwołanie od decyzji Prezydenta W. z 14 października 2024 r., złożone w dniu 4 listopada 2024 r., wniesione zostało z uchybieniem terminu. Ustalenia w tym zakresie poczynione przez organ są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w wydanym postanowieniu. Stan faktyczny był w niniejszej sprawie bezsporny. Jak wynika z akt administracyjnych oraz uzasadnienia skarżonego postanowienia, w dniu 17 października 2024 r. doręczono skarżącemu wskazaną wyżej decyzję Prezydenta W. z 14 października 2024 r., odmawiającą udzielenia ulgi w spłacie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Doręczenie nastąpiło w trybie art. 43 k.p.a., do rąk córki skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 45 akt administracyjnych), wobec czego brak jest podstaw do poważenia skuteczności doręczenia ww. decyzji. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą ogólną, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zaś stronie, która nie zgadza się z treścią decyzji służy odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 127 § 1 i 2 k.p.a.). Odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.). Z treści stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia przepisu art. 134 k.p.a. wynika, że organ drugiej instancji bada dopuszczalność oraz terminowość odwołania. Uznając, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, organ ten obowiązany jest stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Nakaz wydania postanowienia tej treści wobec spóźnionego wniesienia odwołania ma charakter bezwarunkowy. W każdym zatem przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi organ ma obowiązek wydać postanowienie zgodnie z art. 134 k.p.a. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 k.p.a. organ ogranicza się tym samym wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. Są to elementy kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie. Przy obliczaniu tego terminu nie bierze się pod uwagę dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Biorąc pod uwagę, że decyzja organu została doręczona skarżącemu w dniu 17 października 2024 r., SKO trafnie ustaliło, że termin do wniesienia odwołania upłynął w niniejszej sprawie 31 października, odwołanie natomiast zostało wniesione 4 listopada 202 4r., a więc już po upływie terminu do jego wniesienia. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał ponadto, że art. 58 § 1 k.p.a. daje organowi możliwość przywrócenia stronie uchybionego terminu, jeśli strona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wniesie prośbę o jego przywrócenie uprawdopodobniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy oraz dopełni jednocześnie czynności, dla której termin ten był ustanowiony. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest jednak także to, że strona nie zwróciła się do organu z takim wnioskiem, zaś organ nie był uprawniony do przywrócenia terminu z urzędu, nawet jeśli opóźnienie wyniosło tylko 1 dzień. Za niedopuszczalne należałoby przy tym uznać domniemanie złożenia takiego wniosku przez stronę. Zważywszy zaś na podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku pouczenia skarżącego już w decyzji organu i instancji o możliwości wystąpienia z wnioskiem przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wyjaśnić należy, że brak takiego pouczenia nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia SKO z 19 listopada 2024 r. Organ miał obowiązek pouczyć stronę w decyzji jedynie o terminie i sposobie wniesienia odwołania, którego to obowiązku dopełnił. Nie można też przyjąć, aby po stronie organu administracji publicznej istniał dodatkowo obowiązek poinformowania go, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, nie ma bowiem żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek organu pouczania strony o ewentualnych przyszłych skutkach popełnianych przez skarżącego błędach proceduralnych. Organ nie był zobowiązany do udzielenia skarżącemu pouczenia o treści art. 58 K.p.a., to jest o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Obowiązku pouczania o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie sposób wyprowadzać z ogólnych zasad wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP - zasady państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, zasady praworządności, czy sprawiedliwości społecznej. Takiej informacji nie można uznać za niezbędną, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 K.p.a. (vide: wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r., III OSK 4918/21, pub. CBOSA i inne). Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.