III SA/Wr 503/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-07-06

Skład orzekający: Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar, Anetta Makowska-Hrycyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Gminy posiada kompetencję do wydania zarządzenia określającego zasady postępowania dotyczące udzielania radnym informacji i materiałów z zakresu działalności gminy, a jeśli tak, to czy takie zarządzenie może ograniczać prawa radnych wynikające z art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Burmistrz Gminy nie posiada kompetencji do wydania zarządzenia określającego zasady postępowania dotyczące udzielania radnym informacji i materiałów z zakresu działalności gminy. Przepisy art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie nadają takiej kompetencji. Ponadto, zarządzenie to narusza prawa radnych wynikające z art. 24 ust. 2 u.s.g., ograniczając ich dostęp do informacji i materiałów, a także narusza przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zasady techniki prawodawczej poprzez powtarzanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych. W związku z brakiem kompetencji i naruszeniem prawa, zaskarżone zarządzenie zostało stwierdzone jako nieważne w całości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na zarządzenie Burmistrza Ścinawy z dnia 14 listopada 2019 r. określające zasady postępowania dotyczące udzielania informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy. Zarządzenie to, mimo późniejszego uchylenia jednego z jego punktów w wyniku zastrzeżeń Wojewody, było kwestionowane przez skarżącego jako naruszające przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o pracownikach samorządowych, w szczególności poprzez ograniczenie prawa radnego do uzyskiwania informacji. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że zarządzenie jest zgodne z prawem i reguluje jedynie czynności techniczne.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Protokolant: s referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na zarządzenie Burmistrza Ścinawy z dnia 14 listopada 2019 r. numer U/35/19 w przedmiocie określenia zasad postępowania dotyczącego udzielania informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy Ścinawa stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości. Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2019 r. nr U/35/19 (dalej: Zarządzenie) Burmistrz Ścinawy (dalej : Burmistrz, organ) określił zasady postępowania dotyczącego udzielenia informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy Ścinawa. Następnie pismem z dnia 2 stycznia 2020 r. Wojewoda na podstawie art. 88 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.; dalej: u.s.g.) przedłożył do Burmistrza zastrzeżenia do Zarządzenia. W zastrzeżeniach Wojewoda wskazał m.in., że Zarządzenie w § 3 pkt 4 kreuje wobec radnych, bez podstaw prawnych, obowiązek uzasadnienia związku składanego wniosku z wykonywaniem mandatu, przez co w sposób istotny narusza przepisy prawa. W wyniku wydania zastrzeżeń, zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr U/3/20 Burmistrz uchylił § 3 pkt 4 Zarządzenia, na podstawie którego we wniosku radnego o udzielenie dostępu do informacji i materiałów wymagane jest zawarcie uzasadnienia jego związku z wykonywanym mandatem. Skargę na Zarządzenie złożył M. B. (dalej: skarżący, strona skarżąca, strona) – [...]. Skarżący pierwotnie w skardze wskazał, że zaskarża zarządzenie z dnia 16 stycznia 2020 r. nr U/3/20 (mocą którego uchylono § 3 pkt 4 Zarządzenia), podnosząc jednocześnie zarzuty dotyczące treści Zarządzenia (jak i poprzednio obowiązującego w tej sprawie zarządzenia z dnia 17 października 2019 r nr U/30/19). W piśmie z dnia 23 czerwca 2022 r. skarżący ostatecznie sprecyzował, że przedmiotem skargi jest Zarządzenie. Skarżący zarzucił, że Zarządzenie narusza: 1. art. 11b ust. 1 u.s.g. w zakresie, w jakim bezzasadnie ogranicza jawność działania organów gminy; 2. art. 11b ust. 3 u.s.g. w zakresie, w jakim określa zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich, podczas gdy wedle ustawy te zasady powinien regulować statut gminy; 3. art. 24 ust. 2 u.s.g. w zakresie, w jakim ogranicza prawo radnego do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały oraz wglądu w działalność urzędu gminy i gminnych jednostek organizacyjnych; 4. art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2019, poz. 1282 ze zm.; dalej: u.p.s.) w zakresie, w jakim obowiązkiem pracownika jest udzielenie informacji organom, instytucjom i osobom fizycznym oraz udostępnienie dokumentów znajdujących się w posiadaniu jednostki, w której pracownik jest zatrudniony, podczas gdy niniejsze zarządzenie stoi w sprzeczności z wyżej wymienionym obowiązkiem. Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W umotywowaniu zarzutów skargi, strona skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniosła, że zakres regulacji zarządzenia wykracza poza zakres upoważnienia z art. 11b u.s.g., tj. urzeczywistnienie wskazanych w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasad jawności i dostępu do informacji publicznej (art. 61). Skarżący wskazał, że zarządzenie ogranicza możliwość realizacji prawa radnego w taki sposób, że uzależnia możliwość dostępu do informacji od pisemnego wniosku o udostępnienie informacji wraz z podpisem oraz - przed zmianą dokonaną zarządzeniem z 16 stycznia 2020 r. nr U/3/20 - uzasadnienia wniosku i powiązanie interesu w uzyskaniu informacji z wykonywaniem przez niego mandatu, podczas kiedy dyspozycja art. 11b u.s.g. ma wyłącznie funkcję techniczno-organizacyjną i porządkową. Ponadto, strona skarżąca zaznacza, że uprawnienie do stanowienia zasad dostępu i korzystania ze szczególnego rodzaju informacji publicznej z art. 11b u.s.g. przysługuje radzie gminy, tym samym przedmiotowe zarządzenie naruszyło zasady regulujące podział kompetencji między organami samorządu terytorialnego. Z kolei w odniesieniu do zarzutu sprzeczności przepisów zarządzenia z obowiązkami pracowników samorządowych wyszczególnionych w art. 24 ust. 1 pkt 3 u.s.p., skarżący w uzasadnieniu podkreśla, że obowiązki te należy interpretować w świetle praw i obowiązków radnego z art. 24 ust. 2 u.s.g. takich jak jego prawo do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały oraz wglądu w działalność urzędu gminy i gminnych jednostek organizacyjnych, podczas kiedy unormowania wprowadzone w zarządzeniu bez podstawy prawnej regulują i jednocześnie ograniczają te uprawnienia radnego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie w całości. Powołując się na prowadzone w sprawie zaskarżonego zarządzenia postępowanie nadzorcze przez Wojewodę Dolnośląskiego, zakończone wydaniem zastrzeżeń, w których sugerowano modyfikację zarządzenia, organ wskazał, że wypracował ostateczną i obowiązującą do dzisiaj wersję zarządzenia, na podstawie której uzyskiwanie informacji i materiałów z zakresu działalności gminy przebiega zdecydowanie sprawniej. Burmistrz nie zgodził się z twierdzeniem strony skarżącej, że przepisy zarządzenia prowadzą do ograniczenia jawności działania organów gminy wobec radnych. Uzasadniając to stanowisko podkreślił, że zapisy zarządzenia regulują wyłącznie czynności techniczne, a zapisy art. 24 ust. 2 u.s.g. nie mogą być interpretowane w oderwaniu od innych przepisów tworzących system prawa. Organ podniósł, że nie można podzielić poglądu, ze uprawnienia te oznaczają nieograniczoną możliwość wstępu do pomieszczeń urzędu jednostki samorządu terytorialnego i żądania natychmiastowego udostępnienia określonych informacji i materiałów, a zaskarżone zarządzenie określa porządek świadczenia pracy uwzględniający szereg uwarunkowań związanych z funkcjonowaniem Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zakres administracji publicznej to zakres wykonywania zadań publicznych przypisanych przepisami prawa jednostkom samorządu terytorialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych" Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10, CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest zarządzenie Burmistrza z dnia 14 listopada 2019 r. nr U/35/19 w sprawie określenia zasad postępowania dotyczącego uzyskiwania informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy Ścinawa, w którym jako podstawę wydania wskazano przepisy art. 33 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.g. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia dopuszczalności orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Zaskarżone Zarządzenie jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego (Burmistrza Gminy Ścinawa), podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Do tej kategorii zalicza się zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym regulaminy, wytyczne skierowane do podległych organów i jednostek, akty budżetowe, jak również akty o charakterze indywidualnym, np. w sprawach likwidacji szkoły, a także zarządzenia z zakresu przeprowadzania konkursów na dyrektorów samorządowych placówek oświatowych i powierzania stanowiska dyrektorów szkół i placówek oświatowych (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 23 marca 2021 r. III OSK 169/21, CBOSA). Nie ulega wątpliwości Sądu, że skoro Zarządzenie reguluje zasady postępowania dotyczącego uzyskiwania informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy, a tym samym zasady działania podmiotów podległych Burmistrzowi na tle realizacji przez radnych uprawnień wynikających z art. 24 ust. 2 u.s.g., to dotyczy ono zakresu wykonywania zadań publicznych przypisanych przepisami prawa jednostkom samorządu terytorialnego. Zatem akt ten podlega kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny w oparciu o treść art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Istotą sporu jest kwestia zgodności z prawem Zarządzenia, regulującego zasady postępowania dotyczącego uzyskiwania informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy. Skarżący, [...], podnosił, że Burmistrz nie miał kompetencji do wydania Zarządzenia, a ponadto, że Zarządzenie w sposób bezprawny ogranicza prawa radnego do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń w których znajdują się te informacje i materiały oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych (art. 24 ust. 2 u.s.g.). Przeciwnego zdania był organ, który stał na stanowisku, że Zarządzenie jest zgodne z prawem. W tak zarysowanym sporze Sąd podziela ocenę skarżącego, że wójt, burmistrz lub prezydent nie ma kompetencji do uregulowania zasad uzyskiwania przez radnych informacji i materiałów od gminy. Sąd zauważa przy tym, że Zarządzenie, określając zasady działania podmiotów podległych Burmistrzowi (pracowników Urzędu Gminy), dotyczy pośrednio uprawnień radnych wynikających z art. 24 ust. 2 u.s.g. Stosowanie przez te podmioty zasad postępowania dotyczącego uzyskiwania przez radnych informacji i materiałów z zakresu działalności Gminy, przekłada się bowiem na faktyczną realizację przez radnych przysługujących im uprawnień. Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 24 ust. 2 u.s.g. został wskazany wprost jako jedna z podstaw prawnych wydania Zarządzenia. Dodatkowo warto wskazać, że wydanie Zarządzenia było następstwem zgłoszenia zastrzeżeń przez Wojewodę Dolnośląskiego do treści poprzednio obowiązującego zarządzenia Burmistrza z dnia 17 października 2019 r. nr U/30/19 w sprawie określenia zasad postępowania dotyczącego uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały oraz wglądu w działalność Urzędu Miasta i Gminy Ścinawa (które zostało uchylone zarządzeniem Burmistrza Ścinawy numer U/37/2019 z dnia 22 listopada 2019 r.). W odróżnieniu od Zarządzenia, skierowanego do pracowników Gminy, poprzednio obowiązujące zarządzenie było tak sformułowane, że jego bezpośrednimi adresatami byli radni Gminy, a poza tym przepisy obu zarządzeń są analogiczne. Zdaniem Sądu powołane w Zarządzeniu (w charakterze podstawy prawnej) przepisy art. 33 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.g. nie nadają uprawnienia do regulowania przez wójta, burmistrza czy prezydenta wyżej wskazanych kwestii. Przepis art. 33 ust. 1 u.s.g. stanowi jedynie, że wójt wykonuje swoje zadania przy pomocy urzędu gminy, a zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 u.s.g. kierownikiem tego urzędu jest wójt. Z treści tak ogólnie sformułowanych przepisów zdaniem Sądu nie sposób wyciągnąć wniosku o istnieniu kompetencji wójta (a w tym przypadku Burmistrza) do regulowania zasad uzyskiwania przez radnych informacji i materiałów od gminy. Ponadto przepis art. 24 ust. 2 u.s.g. (zacytowany poniżej) także nie przyznaje kompetencji wójtowi gminy do uregulowania zasad wykonywania przez radnych swoich uprawnień, a jedynie określa zakres tego uprawnienia. Jedynym przepisem u.s.g., który daje możliwość ustanowienia zasad dostępu do dokumentów i korzystania z nich, jest przepis art. 11b u.s.g., który w ust. 3 przekazuje radzie gminy kompetencje do określenia ich w statucie gminy. Dyspozycja art. 11b u.s.g., wskazuje na zasadę jawności działania organów gminy (ust. 1), która w szczególności obejmuje prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji (a której realizacją jest także istnienie szczególnego uprawnienia radnego do uzyskiwania m.in. informacji i materiałów z art. 24 ust. 2 u.s.g.), a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy (ust. 2). Nie ulega przy tym wątpliwości, że - jak słusznie podnosi skarżący - dyspozycja art. 11b ust. 3 u.s.g. ma wyłącznie funkcję techniczno-organizacyjną i porządkową, a jednocześnie uprawnienie do stanowienia zasad dostępu i korzystania z informacji publicznej z art. 11b u.s.g. przysługuje radzie gminy, nie zaś organowi wykonawczemu (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi). Podsumowując, w ocenie Sądu z treści obowiązujących przepisów prawa nie sposób wywieść istnienia podstawy prawnej do wydania przedmiotowego aktu przez Burmistrza. Stwierdzenie, iż brak było podstaw prawnych do wydawania Zarządzenia, już samo w sobie przesądza o jego niezgodności z prawem. Należało jednak odnieść się do dalszych zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, a dotyczących treści Zarządzenia. W tym względzie trzeba wskazać, że przedmiot regulacji Zarządzenia znacząco odbiega od zagadnień stricte techniczno – organizacyjnych, oddziałując na sposób wykonywania przez radnych omawianego uprawnienia. Jak stanowi przepis art. 24 ust. 2 u.s.g., w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. Należy podkreślić, że w zakresie prawa dostępu radnego do informacji, materiałów i pomieszczeń z art. 24 ust. 2 u.s.g., w uzasadnieniu projektu ustawy wprost podniesiono, że celem tej regulacji jest nadanie radnym uprawnienia kontrolnego w zakresie przedmiotowym podobnym posłom oraz senatorom, jednak ograniczone kompetencyjnie do jednostki samorządu terytorialnego, w której radny wykonuje swój mandat. W doktrynie podkreśla się, iż bardzo obszerna nowelizacja art. 24 u.s.g., polegająca na dodaniu ust. 2–7, dokonana na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11.01.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, zwiększyła w sposób znaczący uprawnienia kontrolne radnych przede wszystkim w zakresie dostępu do informacji związanych z działalnością urzędu gminy oraz gminnych spółek handlowych lub spółek z udziałem gminy, a także gminnych osób prawnych, zakładów i przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych. Można odnieść wrażenie, że wzmacniając prawa radnego do informacji, ustawodawca chciał pośrednio wzmocnić także pozycję całej rady gminy, jako organu stanowiącego i kontrolnego, względem organu wykonawczego. Nie może budzić wątpliwości teza, że każdy radny, aby mógł skutecznie wykonywać swój mandat, musi mieć dostęp do informacji związanych z organizacją i funkcjonowaniem gminy. Prawo dostępu do informacji przez radnego wynika zatem z istoty wykonywania mandatu. Można powiedzieć, że bez dostępu do określonych informacji radny nie mógłby rzetelnie wykonywać swych obowiązków. Warto też dodać, że niekiedy dane te mogą mieć charakter bardzo szczegółowy, przetworzony lub uwzględniający zmiany niektórych informacji w czasie i przestrzeni, jak np. w odniesieniu do procedury uchwalania budżetu gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, programów gospodarczych lub programów rozwoju, udzielania wójtowi absolutorium, w sprawach podatków i opłat, czy w niektórych sprawach majątkowych gminy. uprawnienia z art. 24 ust. 2 u.s.g. Należy też pamiętać, że dodatkowe ograniczenia w udostępnianiu informacji radnym wynikać mogą z przepisów szczególnych (Dolnicki Bogdan (red.) i inni, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III Opublikowano: WKP 2021). Cytowanym przepisom i wskazanej wykładni przyświeca zatem założenie zapewnienia radnemu szerokiego dostępu do informacji potrzebnych do wykonywania obowiązków wynikających z przysługującego mu mandatu. Powyższe prowadzi do wniosku, iż ograniczanie w tym zakresie uprawnień radnego należy uznać za niedopuszczalne. Do tego natomiast sprowadzają się regulacje zawarte w Zarządzeniu. W tym zakresie należy wskazać, że wprowadzenie wymogu pisemnego w § 2 ust. 1 Zarządzenia oraz zawartości wniosku w jego § 3, nie znajduje żadnego umocowania w treści art. 24 ust. 2 u.s.g. Wymóg ten jest również sprzeczny z treścią art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.), w myśl którego udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. W orzecznictwie przyjmuje się, iż złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej może nastąpić w dowolnej formie, a więc również np. przy użyciu e-maila. Dla skutecznego złożenia wniosku nie jest również konieczne opatrzenie wniosku bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej ma uproszczony i odformalizowany charakter, a osoba zadająca pytanie nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, nie musi bowiem wykazywać interesu prawnego, ani interesu faktycznego – art. 2 ust. 2 u.d.i.p. (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SAB/Sz 127/11 wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt SAB/Wa 259/10; wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/03; wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Łd 93/11, CBOSA). Organ nie jest również uprawniony do uzależnienia odpowiedzi od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych warunków. Takim dodatkowym warunkiem jest w szczególności wskazany w § 3 pkt 4 Zarządzenia wymóg podania we wniosku uzasadnienia związku wniosku z wykonywanym przez radnego mandatem. Wprowadzenie powyższego wymogu zdaniem Sądu w sposób oczywisty godzi w uprawnienie radnego z art. 24 ust. 2, zawężając je do kwestii związanych z wykonywaniem mandatu. Tymczasem takiego ograniczenia nie sposób wywieść z treści art. 24 ust. 2 u.s.g. Powyższej oceny nie zmienia sformułowanie omawianego § 3 Zarządzenia, zgodnie z którym wniosek powinien realizować m.in. powyższy wymóg dotyczący uzasadnienia wniosku, celem jego "sprawniejszego załatwienia". Na marginesie uzasadnienie wniosku (tj. podanie przyczyn, dla których radny miałby się domagać udzielenia określonej informacji) nie przekłada się w ogóle na kwestię sprawności czy szybkości załatwienia wniosku. Na powyższą konstatację nie ma wpływu okoliczność, że zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr U/3/20 Burmistrz uchylił § 3 pkt 4 Zarządzenia, na podstawie którego we wniosku radnego o udzielenie dostępu do informacji i materiałów wymagane jest zawarcie uzasadnienia jego związku z wykonywanym mandatem. Trzeba bowiem podkreślić, że powyższy przepis, w okresie jego obowiązywania (do momentu uchylenia), wywoływał skutki prawne i mógł spowodować ograniczenie w realizacji uprawnienia do uzyskiwania informacji i materiałów przez radnych, którzy złożyli wnioski o udzielenie informacji w tym okresie. Dalej Sąd stwierdza, że przepis § 4 ust. 1 i 2 Zarządzenia zbliżony jest w swej treści do art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (wskazującego terminy udostępnienia informacji publicznej na wniosek – 14 dni oraz – jeżeli informacja nie może być w tym terminie udzielona – 2 miesiące od dnia złożenia wniosku). Wprawdzie w Zarządzeniu terminy te nie zostały wydłużone w stosunku do wskazanych przepisów u.d.i.p., jednakże należy zauważyć, że, po pierwsze, przepisy te nie stanowią dokładnego powtórzenia regulacji ustawowej (co rodzi ryzyko ich interpretacji niezgodnej z brzmieniem przepisów ustawy), a po drugie, istotniejsze, redagowanie aktów prawa w taki sposób, by regulacje w nich zawarte stanowiły powtórzenie czy modyfikowanie obowiązujących już norm rangi ustawowej, jest i tak z gruntu niedopuszczalne. Pogląd ten, znajdujący powszechną akceptację w orzecznictwie sądowym, należy wyprowadzić także z uregulowań rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 1000, poz. 908, dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 135 wspomnianego rozporządzenia, w uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1, oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu, o których mowa w § 134 pkt 2. W § 136 tego rozporządzenia ustanowiono wyraźny zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś § 137 zawiera czytelnie sformułowany zapis, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Analogicznie należy potraktować treść § 4 ust. 4 Zarządzenia, w którym wskazano, że udostępnienie radnemu informacji podlega wskazanym tam (wymienionym) "ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa". Kolejne przepisy Zarządzenia są pochodną omówionych błędnych założeń i jako takie należało je również uznać za nieprawidłowe. Powyższe argumenty doprowadziły Sąd do wniosku, że Burmistrz nie miał kompetencji do wydania Zarządzenia, a ponadto, że w wydanym mimo to akcie doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego Zarządzenia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 147 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło