III SA/Wr 507/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie własne postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L. T., po wyroku oddalającym skargę na wskazaną w sentencji decyzję, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest ciężko chora (cukrzyca, choroby serca), jest po dwóch wypadkach w pracy i wymaga stałego leczenia, zażywania leków i utrzymywania diety. Poza tym ma długi w banku (debet), w Zakładzie Gospodarki Komunalnej około 1.000 zł, w Zarządzie Budynków Komunalnych 1.835 zł, wobec Wspólnoty Mieszkaniowej 1.000 zł, za gaz 300 zł. Posiada też kredyty w kwotach 970 zł, 1.100 zł, 700 zł i 600 zł. Wnioskująca ma ciężko chorego syna (ur. w 1962 r.), który z nią mieszka i jest całkowicie niezdolny do pracy do maja 2013 r. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że skarżąca posiada mieszkanie (56 m2), które wymaga remontu – brak w nim kuchni, centralnego ogrzewania i łazienki. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako dochody wymienione zostały emerytura w wysokości 537 zł netto i renta syna 616 zł netto. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające wysokość pobieranych świadczeń emerytalno-rentowych, ww. kwoty zadłużeń, stan zdrowia oraz niezdolność do pracy syna wnioskującej. Ponadto przedłożone zostało zeznanie podatkowe za 2009r., z którego wynika, że w tym roku skarżąca uzyskała przychód z emerytury i z działalności gospodarczej w łącznej wysokości 28.866,88 zł, poniosła przy tym stratę z działalności w kwocie 186,93 zł. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe skarżąca wykazała. Przede wszystkim o braku jakichkolwiek wolnych środków świadczy wysokość dochodów w budżecie domowym. Te z kolei spowodowały zadłużenia wymienione we wniosku. Z przedstawionych okoliczności wynika zatem, że wnioskująca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, które zapewniałyby pokrycie nawet podstawowych potrzeb. To z kolei uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy czym zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wynika stąd, że w zakresie prawa pomocy można ustanowić tylko jednego z wymienionych pełnomocników. W związku z tym, że strona wskazała w zakresie żądania wniosku radcę prawnego i adwokata, wybór jednego z pełnomocników pozostał w gestii rozpoznającego niniejszy wniosek. Natomiast co do zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskująca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, była i pozostaje zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W związku z powyższym, prawo pomocy należało przyznać w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., natomiast postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.