III SA/Wr 508/08

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że jest osobą niepełnosprawną. We wniosku złożonym w dniu 8.10.2008 r. na urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że gospodarstw domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód wynosi ok. 5.600 zł i z dochodu tego realizuje obowiązek alimentacyjny (500 zł) oraz wspiera finansowo matkę (400 zł) Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu w dniu 27 października 2008 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, którą tworzy wraz z żoną. Z kolei, przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, iż nie jest on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [t.j. z 2008 r., Dz. U. Nr 115, poz. 728 ze zm.]). Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożył zaświadczenia o wysokości dochodu swojego i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe; nie wyjaśnił czy korzysta z pomocy finansowej osób trzecich lub opieki społecznej; nie złożył do akt wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i nie określił wartości posiadanych ruchomości; nie wykazał, że realizuje obowiązek alimentacyjny w wysokości 500 zł oraz że wspiera finansowo matkę; nadto- nie wyjaśnił czy posiada zdolność kredytową i nie określił czy czerpie korzyści z posiadanych nieruchomości (mieszkań) położonych w Sygn. akt III SA/Wr 508/08 S. i w K. np. poprzez ich wynajem; nie sprecyzował i nie udokumentował również danych dotyczących wysokości swoich aktualnych, miesięcznych, niezbędnych wydatków. O zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (w szczególności wysokość dochodu) i majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania wnioskodawcy wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to tylko wpis od skargi w wysokości 100 zł). Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżącego mają charakter stały i wynoszą ok. 5.600 zł, a wysokość wydatków nie została określona i udokumentowana. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.