III SA/Wr 509/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-09-05

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Anetta Chołuj, Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja wykonana na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, nawet jeśli skarżąca podnosi zarzuty dotyczące jej nieprawidłowego przeprowadzenia, stanowi przesłankę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego?
Ratio decidendi
Wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądowego jest równoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i stanowi podstawę do wymeldowania. Organy administracji oraz sądy administracyjne nie są uprawnione do podważania mocy wyroku sądowego ani oceny czynności komornika.
Stan faktyczny
Skarżąca L. N. została wymeldowana z miejsca pobytu stałego decyzją Wojewody D., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. Podstawą wymeldowania była eksmisja z lokalu przeprowadzona na mocy wyroku Sądu Rejonowego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość przeprowadzenia eksmisji i podnosiła, że złożyła skargę na czynności komornika. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że eksmisja stanowiła podstawę do wymeldowania, a organy nie są uprawnione do oceny czynności komornika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Protokolant: - Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 05 września 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. N. na decyzję Wojewody D. z dnia 26 sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 26 sierpnia 2005 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 23 maja 2005 r. nr [...] w sprawie wymeldowania L. N. wraz z synem P. D. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. D.[...] we W. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2001 r. Sąd Rejonowy dla W. - K. orzekł o eksmisji L. N. z lokalu przy ul. D. [...] we W., która wykonana została w dniu 2 marca 2005 r. przez Komornika Sądowego. Po wykonaniu eksmisji przedmiotowy lokal został wydany wierzycielowi, a strona wyeksmitowana została do lokalu socjalnego przy ul. B. I. [...]. W związku z opuszczeniem lokalu i niedopełnieniem obowiązku wymeldowania się, postępowanie w sprawie wymeldowania L. N. wraz z synem zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej P. we W. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, strona wyjaśniła, iż nie zgadza się na wymeldowanie z miejsca pobytu stałego z powodu nieprawidłowo wykonanej eksmisji. Poinformowała również, iż złożyła skargę do Sądu Rejonowego na czynności komornika. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu L. N. wraz z synem z miejsca pobytu stałego uznając, że w sytuacji wymienionych w wyniku wykonanej eksmisji zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, również skarga na czynności komornika została przez Sąd Rejonowy odrzucona. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła L. N., podnosząc podtrzymywany w takcie postępowania zarzut nieprawidłowo wykonanej eksmisji. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, że w rozpatrywanej sprawie ustalono w sposób bezsporny, iż L. N. na skutek wykonanej eksmisji w przedmiotowym lokalu nie mieszka. Dodał, iż przepisy ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych obligują organ ewidencji ludności do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego w sytuacji gdy osoba opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak wywodził organ odwoławczy, organy administracji nie są uprawnione do podważania mocy wyroku sądowego, gdyż zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydal, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem L. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Autorka uzasadnienia skargi zgłosiła zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia eksmisji. Zwróciła uwagę, że złożyła do Sądu Rejonowego W. - F. skargę na czynności komornika i nie otrzymała na nią odpowiedzi. Strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach - skrótowo - jako p.p.s.a., sądy to sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obowiązującemu prawu. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tak brzmiącej regulacji, ustalenia w sprawie wymagało zatem, czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania wymeldowania, czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu. W tym stanie rzeczy jako wymaganą prawem przesłankę wymeldowania skarżącej, wskazać należy ustanie jej pobytu w lokalu przy ul. D.[...] we W. W związku z tą przesłanką podnieść należy, że w wyroku z dnia 3 kwietnia 2001 r. Sąd Rejonowy dla W. - K. orzekł o eksmisji L. N. z lokalu przy ul. D.[...] we W. Na podstawie tego wyroku przeprowadzona została egzekucja przez Komornika Sądowego, który w dniu 2 marca 2005 r. wykonał eksmisję skarżącej z powyższego lokalu, w którym - jak wynika z protokołu wykonania eksmisji - zmienione zostały zamki w drzwiach. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (por. wyrok NSA z dnia 2003.02.06, V SA 1398/02, LEX nr 159189). Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego stanu faktycznego należy zwrócić przede wszystkim uwagę na bezsporny fakt, że L. N. opuściła przedmiotowy lokal w wyniku eksmisji i zamieszkała w lokalu socjalnym, wskazanym przez Spółdzielnię Mieszkaniową P., co sama potwierdziła w trakcie prowadzonego postępowania. Sama skarżąca nie przeczy temu, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu, nie zgadza się jednak z wymeldowaniem w sytuacji gdy musiała opuścić przedmiotowy lokal na skutek eksmisji, która w jej opinii została przeprowadzona nieprawidłowo. Strona oprócz ogólnych twierdzeń o naruszeniu przepisów przy wykonywaniu eksmisji nie precyzuje, na czym konkretnie te naruszenia miałyby polegać. Ponadto skarga, którą złożyła na czynności komornika dotyczy postanowienia komornika o obciążeniu kosztami postępowania eksmisyjnego wierzyciela czyli Spółdzielnię Mieszkaniową. Jednak Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia skargę odrzucił. Nie ma również w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów, aby toczyło się inne postępowanie które miałoby na celu zakwestionowanie przeprowadzonej eksmisji. W tym miejscu należy wskazać treść, przywołanego również przez Wojewodę D. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisu art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego zgodnie z którym, prawomocne orzeczenia sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W świetle powołanego przepisu, ani organy administracji ani też tutejszy Sąd, nie są uprawnione do podważania mocy wyroku sądowego. Nie są również uprawnione do oceny dokonywanych czynności komornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że opuszczenie lokalu przez skarżącą, na skutek wyroku eksmisyjnego, miało charakter definitywny. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją orzekł o wymeldowaniu L. N. z miejsca pobytu stałego. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Prezydenta W. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25.04.2003 r. sygn. akt V SA 3657/02 , Wspólnota 2004/8/55). Z powołanych względów - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło