III SA/Wr 509/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-22
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który sprzedał działkę rolną przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności ONW, a następnie wykazał ją we wniosku, wierząc w możliwość jej dalszego użytkowania na podstawie umowy dzierżawy, która nie została zawarta, może zostać odmówiona płatność i nałożona sankcja, mimo jego dobrej wiary?Ratio decidendi
Rolnikowi, który zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności ONW działkę rolną, którą wcześniej sprzedał i która nie była przez niego faktycznie użytkowana w roku składania wniosku, należy odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcje. Dobra wiara rolnika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania płatności, a ewentualne spory cywilnoprawne powinny być rozstrzygane między stronami.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW, deklarując m.in. działkę, którą wcześniej sprzedał. Po kontroli krzyżowej okazało się, że tę samą działkę zadeklarował również nabywca. Rolnik wyjaśnił, że sprzedał działkę, ale wierzył, że będzie ją nadal dzierżawił i uprawiał. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, uznając, że rolnik nie spełnił warunku faktycznego użytkowania gruntu. Rolnik wniósł skargę, zarzucając organom brak udzielenia mu porady prawnej i naruszenie art. 9 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na [...] r. oddala skargę.
Dnia [...] r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w J.G. wpłynął wniosek R. P. (zwanego w dalszej części rozważań "skarżącym") o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wraz z załącznikami graficznymi. W sekcji [...] Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku strona zadeklarowała działki ewidencyjne o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], położone w województwie d., powiecie j., gminie J. S., obręb C. W sekcji [...] oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych strona zadeklarowała działki rolne [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zgłoszone do płatności ONW o powierzchni [...]ha.
Na wezwanie organu skorygował wniosek poprzez modyfikację danych identyfikacyjnych błędnie zadeklarowanej działki, załączając wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych, dotyczących działki ewidencyjnej nr [...]. Wyjaśnił, że działka uległa podziałowi na działki nr [...] (zadeklarowana w korekcie do wniosku), [...],[...].
Kontrola administracyjna krzyżowa wniosku wykazała, że na działkę nr [...] (działka rolna [...] i [...]) wniosek o przyznanie płatności złożył także inny producent rolny. Obu producentów wezwano do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi R. P. wyjaśnił, że sporną działkę sprzedał J. S. jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności. Oświadczył, że wykazał tę działkę we wniosku, gdyż był przekonany, że zgodnie z ustaleniami dokonanymi z kupującym działkę [...], wydzierżawi działkę od nabywcy i będzie ją nadal uprawiał. Dodał, że w przypadku gdyby J. S. także złożył wniosek o dopłaty z tytułu zakupionej działki i wykazał ją w swoim wniosku, wnosi o możliwość dokonania korekty wniosku z dnia [...]r. poprzez wycofanie go w zakresie dopłat na działkę nr [...].
J. S., który również wnioskował o przyznanie płatności z tytułu posiadania działki nr [...], złożył do akt administracyjnych sprawy akt notarialny z dnia [...]r., dotyczący zakupu działki nr [...] oraz oświadczenie o uprawie gruntów w gospodarstwie przy wsparciu [...]. Przedstawił pisemne oświadczenia [...] osób, które potwierdziły użytkowanie spornej działki przez niego oraz umowę kupna przez ciągnika rolniczego [...] i kosiarki [...].
Organ I instancji skierował sprawę do kontroli na miejscu, w celu potwierdzenia ze stanem faktycznym zgodności zadeklarowanej powierzchni oraz sposobu użytkowania działek rolnych zadeklarowanych we wniosku: w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikalności powierzchni. Kontrole w dniach [...] i [...] r. nie stwierdziły nieprawidłowości w tym zakresie.
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J.G. odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW oraz nałożył sankcję wieloletnią w wysokości [...] zł.
Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że warunki przyznawania płatności ONW do gruntów rolnych reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 40, poz.329 ze zm.).
Według § 2 tego rozporządzenia, płatności ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, który spełnia łącznie następujące warunki:
1. zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, ze. zm.);
2. łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;
3. położone na obszarach ONW powierzchnie działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszą nie więcej niż 300 ha;
4. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5. przestrzegane są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).
Organ II instancji powołał też treść § 3 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym płatność jest przyznawana do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady, trwałe użytki zielone oraz regulację art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.), stosownie do której - jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu.
Organ przytoczył również w uzasadnieniu decyzji art. 10 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, str. 74, ze zm.)., zgodnie z którym Państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 tytuł II rozdział 4, oraz art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wedle którego kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
Organ II instancji wyjaśnił, że kontrole administracyjne, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą, odpowiednio, zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek, i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni, a wymienionych w załącznikach I i V do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, a jednocześnie weryfikują istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy.
Kontrole administracyjne, według art. 24 ust. 1 lit c) powołanego, dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich, a także (lit. d) zgodności między uprawnieniami do pomocy a zatwierdzoną powierzchnią i sprawdzają, czy uprawnieniom towarzyszy równa liczba hektarów kwalifikujących się do otrzymania pomocy, zgodnie z definicją w art. 44 ust. 2 i art. 54 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. uprawnionym do płatności jest posiadacz działek rolnych. Stosownie do art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie przedstawia to stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. W przypadku posiadania zgodnego z prawem stanowi ono element treści określonego prawa podmiotowego. Organ podkreślił, że w nauce prawa przyjęty jest pogląd, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą oraz zamiaru władania rzeczą dla siebie.
Organ II instancji stwierdził, że sam tytuł prawny do gruntu (własność, dzierżawa) nie może stanowić podstawy do uzyskania płatności, gdyż nie musi się wiązać z posiadaniem danej działki rolnej, która jest użytkowana zgodnie z normami. W takiej sytuacji poza sferą zainteresowania Agencji powinna pozostawać podstawa prawna wykonywania faktycznego władztwa nad rzeczą (np. umowa dzierżawy, użyczenia, bezumowne korzystanie z rzeczy) czy brak takiej podstawy prawnej. Wszystkie kwestie związane z wzajemnymi roszczeniami stron konfliktu kontroli krzyżowej winny być rozstrzygane pomiędzy zainteresowanymi. Nie powinny wpływać na obiektywne wskazanie podmiotu prowadzącego działalność rolniczą na gruntach.
Organ utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności podkreślił, że złożony przez skarżącego wniosek nie był prawidłowy. Wykazały to zarówno kontrole administracyjne, jak i na miejscu. Przyznał to także sam skarżący. Organ wyjaśnił, że na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tylko tych powierzchni, które faktycznie użytkuje, a nie wskazywania wszystkich gruntów, do których ma jakikolwiek tytuł prawny. Dlatego też producent rolny składając wniosek powinien zgodnie z § 2 ust 2 rozporządzenia, zadeklarować jedynie te grunty rolne, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które utrzymywane są zgodnie z normami.
Organ II instancji wywodził, ze ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznania płatności wskazuje na posiadanie, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku. Wskazane wyżej rozróżnienie na posiadanie samoistne i zależne ma istotne znaczenie, z uwagi na to, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika z wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i udzielna jest tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że weryfikacja zgłoszonych do płatności przez stronę gruntów rolnych została dokonana zgodnie z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, według którego system identyfikacji działek rolnych jest ustanowiony na podstawie map lub dokumentów ewidencyjnych gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortofotobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązana jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto użytkuje działki rolne objęte dwoma lub większą ilością wniosków, natomiast nie rozstrzyga sporu bezprawnego użytkowania działek ewidencyjnych. Prawo własności działek rolnych, któremu nie towarzyszy ich posiadanie w rozumieniu ustawy nie stanowi przesłanki do ubiegania się o przyznanie płatności ONW. Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności nie zajmują się produkcją rolną. (Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2005r., sygn. akt II S.A./Bk 718/04). Organ podkreślił, że istotą płatności ONW jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty zgodnie z normami.
Organ stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału skarżący nie był użytkownikiem spornego gruntu. Zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia 796/2004, który stanowi, że jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie będą zatwierdzone w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości. W związku z tym żądanie strony wycofania spornej działki z płatności na podstawie pisma z dnia [...] r. nie mogło zostać uwzględnione.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74), jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50%, beneficjenta wyklucza się po raz kolejny z otrzymania pomocy do wysokości różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004. Kwotę wynikającą z wykluczeń przewidzianych w ust. 2 akapit trzeci i ust. 5 niniejszego artykułu odlicza się od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub rozporządzenia (WE) nr 73/2009, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości od wymienionych płatności, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.
Wyjaśniono, że w rozpoznawanej sprawie wykluczono z płatności powierzchnie:
z działki rolnej [...] – [...] ha;
z działki rolnej [...] – [...] ha;
z działki rolnej [...] – [...] ha;
z działki rolnej [...] - [...] ha;
po czym dokonano obliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej wniosku. Wynosiła ona [...] %. Wobec wykazanych różnic pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi, a stwierdzonymi w wyniku kontroli, organy zobligowane były zastosować art. 16 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 i odmówić przyznania płatności oraz zastosować sankcje.
Organ wyjaśnił, że odstąpienie od zmniejszeń i sankcji możliwe jest jedynie w przypadkach określonych w art. 68 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który stanowi, iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (ust. 1). Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji (ust. 2).
W omawianym przypadku organ odwoławczy stwierdził, iż nie zaszły przesłanki do odstąpienia od zastosowania zmniejszeń płatności
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że prawdą jest, iż zadeklarował we wniosku z dnia [...]r. działkę nr [...], którą wcześniej ([...]r.) sprzedał, jednak jak wyjaśnił, działał w dobrej wierze, ponieważ wierzył, że nabywca działki wyjedzie do A., a on działkę tę, na podstawie umowy sprzedaży będzie nadal uprawiał. Wyjaśnił również, że kiedy powziął informację, iż nabywca chce sam uprawiać działkę i nie będzie jej wydzierżawiał, udał się do biura Kierownika Agencji i przedstawił swój problem, oczekując fachowej porady. Zarzucił organom pierwszej i drugiej instancji, że wbrew ciążącemu na nich z mocy art. 9 k.p.a. obowiązkowi, takiej porady mu nie udzielili, co więcej z powodu takie działania organów zmuszony jest obecnie ponosić negatywne finansowe konsekwencje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa materialnego oraz proceduralnego. Uwzględnienie skargi następuje po stwierdzeniu przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., stosowanym od dnia 1 stycznia 2009 r.), jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W rozpatrywanej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy skarżący spełniał warunki określone w powołanym przepisie w roku [...], odnośnie zadeklarowanych działek, będących przedmiotem dopłat bezpośrednich.
Uprawę działki nr [...], zadeklarowaną przez skarżącego, zadeklarował także inny producent rolny. Z uwagi na tę okoliczność w postępowaniu I instancji, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przeprowadzono kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Czynności te, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia, doprowadziły do wykrycia nieprawidłowości, także w trybie kontroli krzyżowej, co pozwoliło uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do [...] r.
Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach szczególnych. Wyjaśniono stan faktyczny sprawy. Organy orzekające oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania decyzji zostały udowodnione. Skarżący wziął czynny udział w postępowaniu. Zarówno decyzja I instancji, jak i zaskarżona decyzja II instancji zawierają uzasadnienie faktyczne oraz prawne. W przeprowadzonym postępowaniu dowodowym ustalono bezspornie, że skarżący nie uprawiał w [...] r. działki nr [...]. Podnosił jedynie, że po sprzedaży tej działki zamierzał ją dalej uprawiać na podstawie umowy dzierżawy. Według skarżącego, wynikało to z ustnych ustaleń między stronami. Taka umowa dzierżawy nie została jednak zawarta, a nabywca działki nr [...] uprawiał ją w [...] r.
Z powyższego wynika, że skarżący nie spełnił wymogów niezbędnych do uzyskania wnioskowanej płatności bezpośredniej, określonych w powołanym przepisie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia. W sytuacji, gdy zadeklarowana działka nr [...] nie była użytkowana rolniczo przez skarżącego, czyli była przez skarżącego podana nieprawidłowo część powierzchni deklarowanej (różnica przekraczała 50 %), organ właściwie zastosował sankcję wynikającą z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Przepis ten stanowi, że jeśli różnica między obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym przepisem, w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.
Według Sądu, organ II instancji trafnie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie było możliwe odstąpienie od zmniejszeń i sankcji, określonych w art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Stanowi on, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (ust. 1). Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji (ust. 2). W rozpatrywanej sprawie takie okoliczności nie zaszły. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący został dnia [...] r. powiadomiony o nieprawidłowościach, zaś dopiero w dniu [...] r. złożył wniosek o wycofanie spornej działki. Za niezasadny należy zatem uznać zarzut skarżącego, że organ naruszył w postępowaniu art. 9 k.p.a., nakazujący organowi informować stronę należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Poza oświadczeniem skarżącegoZ akt sprawy nie wynika bowiem, aby po powzięciu informacji o tym, że nabywca działki nr [...] zamierza ją uprawiać, skarżący udał się do organu I instancji, aby wyjaśnić tę kwestię.
Dobra wiara skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jeśli miała miejsce, może być podnoszone w ewentualnym sporze cywilnoprawnym między skarżącym a nabywcą działki nr [...].
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania płatności i nałożyły sankcje wynikające z przepisów wspólnotowych. Dokonane zaś przez organ I instancji ich wyliczenie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W skardze nie kwestionowano samego sposobu ich obliczenia.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło