III SA/Wr 51/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T. S. na rozstrzygnięcie Marszałka Wojewódzkiego D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie pn. "[...]" wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem Dyrektora Departamentu Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. z dnia [...] r., Nr [...] poinformowano T. S. (zwanego dalej skarżącym) o nie uwzględnieniu odwołania od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie pn. "[...]". Pismo to, wraz z pouczeniem o prawie wniesienia od rozstrzygnięcia skargi do sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia otrzymania rozstrzygnięcia, doręczono stronie skarżącej – stosownie do przedłożonego przez organ administracji publicznej dowodu doręczenia – w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. - złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. w dniu [...] r.– skarżący wniósł skargę na opisane rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. pozostawił skargę bez rozpatrzenia – jako wniesioną po terminie. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa d. z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Korespondencję w sprawie odebrała bowiem jego matka (osoba w zaawansowanym wieku, 69 lat), a odebrany list przekazała mu dopiero kilka dni później. Ponadto skarżący podkreślił, iż "matka przekazując mu korespondencję oświadczyła, iż z całą pewnością odebrała ją w dniu [...] r. Nie miała co do tego żadnych wątpliwości (...)". Dlatego też skarżący – jak wskazał – "sporządzając skargę trzymał się terminu liczonego zgodnie z informacjami od matki. O uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z korespondencji otrzymanej z tutejszego Sądu". Do wniosku skarżący załączył oświadczenie matki z dnia [...] r. z treści którego wynika, iż "polegając na swojej pamięci" poinformowała go, iż przesyłkę zawierającą zaskarżone rozstrzygnięcie odebrała w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z treści natomiast art. 30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz. 1658) stanowiącego, iż "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146,150 i 152 tej ustawy" – wynika, że wyżej powołane przepisy ustawy p.p.s.a. w przedmiocie dopuszczalności i trybu przywracania terminów procesowych znajdą również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W odniesieniu do powyższych uregulowań zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było zatem ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy, polegającej najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Staraniek. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W myśl natomiast art. 72 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania w zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. zostało doręczone na wskazany przez skarżącego adres w dniu [...] r. Z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż przesyłkę odebrał dorosły domownik – matka skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podkreślił, iż korespondencja została odebrana przez jego 69 letnią matkę, która przekazując mu ją oświadczyła, iż z całą pewnością odebrała ją w dniu [...] r. Wprawdzie do wniosku skarżący załączył oświadczenie matki z dnia [...] r. z treści którego wynika, iż "polegając na swojej pamięci" poinformowała go, iż przesyłkę zawierającą zaskarżone rozstrzygnięcie odebrała w dniu [...] r., aczkolwiek – co wymaga podkreślenia Sądu - nie przedłożył on żadnych innych dokumentów (zaświadczeń lekarskich) potwierdzających stan zdrowotny swojej matki, a w szczególności potwierdzających okoliczność, iż cierpi ona na chorobę związaną z zanikiem pamięci. Dlatego też nie sposób przyjąć, iż skoro odebrana przez matkę przesyłka, zawierająca zaskarżone rozstrzygnięcie, która ze względu na – wskazane przez skarżącego, a niepotwierdzone żadną dokumentacja medyczną – "zaniki pamięci" nie przekazała jej do rąk skarżącego niezwłocznie po jej odebraniu, lecz z opóźnieniem, mogłaby skutkować nieprawidłowym jej doręczeniem. Niedochowanie bowiem należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi bowiem okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Ponadto skoro matka skarżącego w istocie ma problemy z pamięcią, to skarżący jako jej syn, a jednocześnie bezpośrednio zainteresowany w sprawie, bezspornie winien dołożyć większej staranności i osobiście, a przede wszystkim systematycznie kontrolować, czy matka podejmuje się odbioru korespondencji adresowanej do jego osoby. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że doręczenie dokonane w trybie art. 72 p.p.s.a. do rąk dorosłego domownika traktowane winno być jako równoznaczne z doręczeniem skarżącemu (co znalazło wyraz w postanowieniu Sądu z dnia [...] r.) i wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi. Od dnia [...] r., czyli od dnia dokonania tego doręczenia zastępczego, należy więc liczyć czternastodniowy termin do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r., który upłynął w dniu [...] r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń podnoszonych we wniosku, które pozwoliły Sądowi na przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz. 1658) orzekł, jak w sentencji.