III SA/Wr 514/08

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody D. z dnia [....] Nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zameldowania na pobyt stały postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że ma 75 lat, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 676 zł, a jego wydatki kształtują się następująco: koszt lekarstw- 130 zł, opłata za energię elektryczną- 110 zł; za wodę- 80 zł; za gaz- 50 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił mieszkanie o pow. 50 m2. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 24 września 2008 r. dokonała w kasie tut. Sądu wpłaty kwoty 100 zł tytułem opłaty sądowej. W piśmie z dnia 7 października 2008 r. skarżący oświadczył, iż podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości i wyjaśnił, iż uzyskiwane świadczenie emerytalne wynosi netto- 707 zł. Dodał, iż jest inwalidą I grupy, a swoje wydatki określił w sposób następujący: opłata za wodę- 64 zł; za energię elektryczną- 61 zł; za gaz- 50 zł; koszt lekarstw- 150 zł. Z załączonego do pisma wyciągu bankowego wynika, iż na dzień 1.09.2008 r. skarżący posiadał na koncie środki w wysokości 963, 84 zł (na dzień 30.09.2008 r.- 701, 84 zł), a wysokość przelanego świadczenia z ZUS wyniosła 743, 77 zł (netto). Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na obecnym etapie skarżący nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem od skargi wynoszącym 100 zł, który to wpis skarżący w dniu 24 września 2008 r. już uiścił i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku nie pozbawia skarżącego prawa do sądu. Instytucja prawa pomocy ze względu na swój wyjątkowy charakter powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a zostali pozbawieni (z przyczyn od nich niezależnych) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Podkreślić należy, iż koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z treści wniosku wynika, iż wnioskodawca nie ma nikogo Sygn. akt III SA/Wr 514/08 na utrzymaniu i reguluje na bieżąco swoje zobowiązania, a zatem jest w stanie wygospodarować również środki na pokrycie kosztów postępowania, o czym świadczy m.in. fakt uiszczenia wpisu od skargi. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.