III SA/Wr 514/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjne-go we Wrocławiu - na rzecz pełnomocnika skarżącego 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...]Wojewoda D. odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie przez S. C. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]nr [...], orzekającej o odmowie zameldowania S. C. na pobyt stały w lokalu przy ul. Ż we W.. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zameldowania, wszczętego na wniosek strony. Prezydent W. stwierdził brak nieruchomości oznaczonej jako ul. Ż. . Zatem na podstawie art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem, Prezydent W. decyzją z dnia [...]nr [...], odmówił zameldowania S. C. na pobyt stały w lokalu przy ul. Ż. we W.. Decyzję wysłano na adres, pod którym S. C. chciał być zameldowany na pobyt stały. Organ II instancji podkreślił, że mimo braku takiego adresu, wcześniejsza korespondencja w sprawie docierała do S. C.. Przesyłkę z decyzją awizowano dnia [...] gdyż adresata nie zastano. Następnie nieodebraną przesyłkę zwrócono organowi I instancji. Strona odebrała decyzję osobiście w organie I instancji dnia 17 czerwca 2008 r. Dnia 26 czerwca 2008 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od przedmiotowej decyzji. Organ II instancji powołał się na art. 58 § 1 i 2 k.p.a., według którego uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki, czyli: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w rozpatrywanej sprawie było to wniesienie odwołania); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ stwierdził, że termin to czas wyznaczony na dokonanie określonej czynności. Termin do wniesienia odwołania oraz zażalenia jest terminem ustawowym. Czynność dokonana po upływie ustawowego terminu jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych. Powyższe terminy (do wniesienia odwołania bądź zażalenia) mogą zostać przywrócone jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoznacznym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym. Zatem czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. S. C. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero 26 czerwca 2008 r., czyli po upływie 9 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (odbioru decyzji). Według organu stanowi to naruszenie przepisu art. 58 § 2 Kpa (przekroczenie 7 dniowego terminu). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w powyższym przepisie jest natomiast niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kpa). Mając to na uwadze, organ stwierdził, że odwołanie strony wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu. Zaszły więc prawne przesłanki wydania przez organ odwoławczy przewidzianego w art. 134 Kpa postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia. W konsekwencji organ odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie przez S. C. terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Odwołujący się zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Stwierdził, że wojewoda oraz prezydent miasta pozbawili go oraz jego byłą żonę mieszkania przy ul. Ś.we W.. Jednocześnie odmawiają mu zameldowania przy ul. Ż., gdzie skarżący posiada budynki gospodarcze i mieszkalne. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w spowodowaniu uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Postanowienie jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa proceduralnego. Uchylenie postanowienia czy stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko po stwierdzeniu istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) o doręczeniach oraz o skutkach uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest koperty, w której przesłano decyzję I instancji na wskazany przez niego adres. W dniu doręczania przesyłki, 9 kwietnia 2008 r., skarżący nie był obecny pod tym adresem. Pozostawiono mu więc stosowne zawiadomienie. Udokumentowano to notatką na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Skarżący odebrał osobiście decyzję I instancji w organie I instancji dnia 17 czerwca 2008 r., poświadczając to na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W rozpatrywanej sprawie organ II instancji przyjął, że nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji I instancji, określone w art. 44 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Sąd stwierdza, że z powołanego przepisu art. 44 § 3 k.p.a. wynika jasno obowiązek dwukrotnego awizowania przesyłki z pismem, aby można było przyjąć, że nastąpiło doręczenie zastępcze takiego pisma. W rozpatrywanej sprawie przesyłkę awizowano natomiast tylko jeden raz. Nie spełniono więc wymogu, określonego tym przepisem. Jako termin odbioru decyzji I instancji należy więc uznać dzień 16 czerwca 2008 r., kiedy to skarżący odebrał tę decyzję osobiście w organie I instancji. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji I instancji dnia 26 czerwca 2008 r., a zatem przed upływem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie bezzasadne były zarówno odmowa przywrócenia terminu, jak i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.