III SA/Wr 516/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. P. na decyzję SKO w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...]r. SKO w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie, trybie i terminie zaskarżania, zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]r. W dniu [...]r. skarżący przesyłką zaadresowaną do "Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego, [...]", wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Wskazana przesyłka wpłynęła do Sądu Okręgowego we Wrocławiu w dniu [...] r., który pismem z dnia [...] r. przekazał skargę organowi administracji. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, zaś postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z niezachowaniem wymogu określonego w art. 175 § 1 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia [...] r. skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu - wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO w L. z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, iż został ustanowiony z urzędu postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r., a wyznaczony przez OIRP we Wrocławiu w dniu [...] r., o czym dowiedział się w dniu [...]. Dopiero zatem po tym terminie i wnikliwym zapoznaniu się z aktami sprawy, mógł sporządzić i wywieść wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dalej pełnomocnik wywiódł, że "na każdym etapie postępowania, przebija niekomunikatywna stylistyka pism, czy nieporadność zachowań strony, co do znalezienia się w złożonych procedurach administracyjnych. Co do składania pism o charakterze odwoławczym już na etapie postępowania administracyjnego strona myliła się co do składania ich za pośrednictwem organu. Wcześniej też składała, skutkiem przywołanych okoliczności, to jest niedotrzymywania terminów i wymogów procedury, nieskuteczne wnioski o pomoc prawną". Pełnomocnik wskazał również, iż odrzucenie skargi przez WSA we Wrocławiu niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jej wniesieniem. Stąd – jak dalej podniósł – równocześnie z wnioskiem, została ponownie wniesiona skarga. W ocenie pełnomocnika termin do wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został w sprawie dochowany wobec ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi w dniu złożenia wniosku, w którym radca prawny – pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość jej wniesienia. W ocenie pełnomocnika, nastąpiło to bez zbędnej zwłoki jak na sporządzenie skargi, gdyż dowiedzenie się o udzieleniu pełnomocnictwa miało miejsce po południu w piątek [...] r.; jak też, nie nastąpiło to później aniżeli przed upływem ustawowego trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi na decyzję, liczonego od daty, z którą został ustanowiony pełnomocnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2012 r, poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przewidują możliwość przywrócenia terminu, w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy w uchybieniu terminu. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie, wraz z wnioskiem, strona musi dokonać czynności, dla której termin był wyznaczony. Podstawowe kryterium, na podstawie którego należy rozpoznawać wniosek o przywrócenie terminu stanowią zatem okoliczności uprawdopodobniające istnienie lub brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Przy ocenie winy (lub jej braku) w uchybieniu terminu przez stronę, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX Nr 50679). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznością taką może być na przykład nagła choroba (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., I OZ 246/08, LEX Nr 479292). Rozpoznając wniosek w niniejszej sprawie należy również przywołać postanowienie SN z dnia 8 grudnia 2004 r., I CZ 142/04, LEX Nr 277071), zgodnie z którym, jeżeli zdarzenie uniemożliwiające dokonanie czynności nastąpiło choćby w ostatnim dniu terminu, w którym czynność miała być dokonana, to nie można przyjąć, że niedokonanie czynności jest zawinione. Brak winy w uchyleniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przystępując do oceny wniosku, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik skarżącego wykazał okoliczności usprawiedliwiające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż postanowieniem z dnia [...] r. odrzucono skargę skarżącego jako wniesioną po terminie, zaś postanowieniem z dnia [...] r. odrzucono skargę kasacyjną ponieważ nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 p.p.s.a. ). Poza sporem pozostaje okoliczność, że dopiero postanowieniem z dnia [...] r. przyznano skarżącemu prawo pomocy, w tym ustanowiono pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w sprawie, o czym pełnomocnik dowiedział się w dniu [...] r. W tych okolicznościach faktycznych sprawy, należało stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego wykazał, że przy wniesieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zachowany został przewidziany ustawą tryb i termin. Powyższe uprawdopodabnia również brak winy skarżącego w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi. Tym bardziej, że jak wskazał pełnomocnik skarżącego, z uwagi na dotychczasową postawę skarżącego, w tym w szczególności "niekomunikatywność pism" oraz "nieporadność zachowań skarżącego co do znalezienia się w złożonych procedurach administracyjnych" profesjonalna pomoc prawna jest niezbędna do skutecznego wniesienia skargi. W konsekwencji, zasadnym było – w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. – przywrócenie uchybionego terminu i tak też Sąd orzekł.