III SA/Wr 52/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restruktu- ryzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obo-wiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 90 ha, przy czym od dwóch lat skarżący nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej do gruntów, które zalesił. Dodał, że na zakup ziemi na zalesienie zaciągnął kredyt, a brak dopłat spowodował, że aktualnie komornik prowadzi przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. W piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. skarżący podniósł, że zalesione ma 90 ha gruntów, na które jednak nie otrzymuje dopłat, a na uprawiane użytki rolne o pow. 27 ha otrzymuje dopłatę w wysokości 9.000 zł rocznie. Poinformował, że z uwagi na swoją niepełnosprawność otrzymuje refundacje z PFRON-u (z załączonego do pisma wyciągu z rachunku bankowego wynika, że jest ona w wysokości 538 zł). Oświadczył nadto, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. Istotne znaczenie na również fakt, iż na obecnym etapie skarżący nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem od skargi. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom nie posiadającym dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.